පරිසර යුද්ධය හුදෙක් හමුදා උපායශීලී හැකියාවක් පමණක් නොවේ; එය ගෝලීය ආධිපත්යය තහවුරු කිරීම සඳහා වන භූදේශපාලනික උපාය මාර්ගයක කේන්ද්රීය අංගයකි. ස්වභාවික සංසිද්ධි හිතාමතා වෙනස් කිරීම—කාලගුණය , දේශගුණය , අයනගෝලය , චුම්බක ගෝලය , භූ තැටි පද්ධති හෝ භූමිකම්පා වේවා—යනු ශතවර්ෂ ගණනාවක යුද ඉතිහාසයේ වඩාත්ම අභිලාෂකාමී හා භයානක මැදිහත්වීමයි. මෙම සංකල්පය දශක ගණනාවක් තිස්සේ හමුදා කවයන් තුළ පුළුල් ලෙස පර්යේෂණයට ලක්ව ඇති අතර, එය ඇමරිකානු ගෝලීය උපාය මාර්ගයේ රහසිගත කොටසක් බවට පත්ව ඇත.
ඓතිහාසික පසුබිම – වියට්නාමයේ සිට අද දක්වා
කාලගුණ වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම යුද ආයුධයක් ලෙස ප්රසිද්ධියේ හෙළි කළ පළමු අවස්ථාව 1974 මාර්තු 20 වන දින සිදු විය. එදින පෙන්ටගනය වියට්නාමයේ සහ කාම්බෝජයේ වසර හතක කාලයක් පුරාවට ඩොලර් මිලියන 21.6 ක වියදමින් සිදු කරන ලද මෙහෙයුම් පොපේයි නම් වලාකුළු වපුරන මෙහෙයුමක් හෙළි කළේය. මෙහි අරමුණ වූයේ හෝ චි මින් මාවත —උතුරු වියට්නාමයේ සැපයුම් මාර්ගය—හි වර්ෂාපතනය කෘතිමව වැඩි කිරීම, එමගින් නාය යෑම් සහ මඩ සහිත තත්ත්වයන් ඇති කර සතුරු සැපයුම් ප්රවාහනය අඩපණ කිරීමයි. මෙය එක්සත් ජනපදය සිය භූදේශපාලනික අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පරිසරය ආයුධකරණය කිරීමේ ප්රථම ලේඛනගත උදාහරණය වේ.
කෙසේ වෙතත්, හමුදා අරමුණු සඳහා පරිසරය උපයෝගි කර ගැනීමේ උනන්දුව එතැනින් අවසන් නොවීය. 1996 දී අලබාමා හි මැක්ස්වෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ පිහිටි ගුවන් විශ්වවිද්යාලය විසින් "Air Force 2025" නමින් අධ්යයනයක් සම්පූර්ණ කරන ලදී. මෙම අධ්යයනයේ එක් කොටසක් වූයේ "Weather as a Force Multiplier: Owning the Weather in 2025" (කාලගුණය බල ප්රගුණකයක් ලෙස: 2025 දී කාලගුණය අයිති කර ගැනීම) නම් ලේඛනයයි.
මෙම ලේඛනය පැහැදිලිවම ප්රකාශ කරන්නේ 2025 වන විට ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට "නැගී එන තාක්ෂණයන් ප්රයෝජනයට ගනිමින් සහ එම තාක්ෂණයන් යුධමය යෙදුම් සඳහා සංවර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් කාලගුණය අයිති කර ගත හැකි" බවයි. කතෘවරුන් කාලගුණ වෙනස් කිරීම "පෙර නොවූ විරූ ලෙස යුධ පිටියේ ආධිපත්යය සැපයිය හැකි" "විශාල හමුදා හැකියාවන්" ලෙස විස්තර කරන අතර, මෙම ව්යාපෘතිය "පරමාණුව බෙදීම" හා සමාන බව පවසයි. මෙය භූදේශපාලනික වශයෙන් අර්ථකථනය කළ යුත්තේ ගෝලීය ආධිපත්යය සඳහා වන ධාවන තරඟයේ තවත් ඉදිරි පියවරක් ලෙසය.
HAARP – රහස් භූභෞතික ආයුධය (HAARP – The Secret Geophysical Weapon)
1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාව සහ නාවික හමුදාව විසින් HAARP (High-frequency Active Auroral Research Program - ඉහළ සංඛ්යාත ක්රියාකාරී ඔරෝරල් පර්යේෂණ වැඩසටහන) ලෙස හැඳින්වෙන ලොව විශාලතම අයනගෝල වෙනස් කිරීමේ ව්යාපෘතිය අනුග්රහය දක්වයි. HAARP ඇලස්කාවේ ගකෝනා නම් දුරස්ථ ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර, එය නිල වශයෙන් පර්යේෂණ ව්යාපෘතියක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.
HAARP හි තාක්ෂණික පදනම බර්නාඩ් ඊස්ට්ලන්ඩ් නම් විද්යාඥයාගේ පේටන්ට් බලපත්ර මත පදනම් වේ. 1980 ගණන්වලදී ඔහු "විශාල පෘථිවි කොටසක සන්නිවේදන සම්පූර්ණයෙන් බිඳ දැමීමට, මිසයිල හෝ ගුවන් යානා විනාශ කිරීමට, හැරවීමට හෝ ව්යාකූල කිරීමට, කාලගුණය වෙනස් කිරීමට" හැකියාව ඇති උපාංග පේටන්ට් කරන ලදී. මෙම පේටන්ට් බලපත්ර ඊ-සිස්ටම්ස් සමාගම විසින් මිලදී ගන්නා ලද අතර, පසුව රේතියොන් —ඇමරිකාවේ සිව්වන විශාලතම ආරක්ෂක කොන්ත්රාත්කරු විසින් දැනට ඒවා සන්තකයේ තබා ගනී.
භූදේශපාලනික වශයෙන්, HAARP හි වැදගත්කම පවතින්නේ එහි ද්විත්ව භාවිතය තුළය. නිල වශයෙන් එය අයනගෝලීය පර්යේෂණයක් වන අතර, එහි තාක්ෂණික හැකියාවන් සමූල ඝාතන ආයුධයක් ලෙස හැඳින්වීමට තරම් ප්රබල වේ. රුසියානු රාජ්ය ඩූමා විසින් HAARP පිළිබඳ කනස්සල්ල ප්රකාශ කර ඇති අතර, එය "නව ඒකාග්ර භූභෞතික ආයුධ" ලෙස හඳුන්වා ඇත. මෙය එක්සත් ජනපදය සහ රුසියාව අතර නව සීතල යුද්ධයක තාක්ෂණික අවි තරඟයේ කොටසක් බව පැහැදිලි කරයි.
සෘජු ශක්ති ආයුධ සහ භූගෝලීය විනාශය – නාය යෑම් සහ භූචලන ඇති කිරීමේ විභවය
මෙම කාලගුණ හැසිරවීමේ තාක්ෂණයන්ගෙන් ඔබ්බට, HAARP වැනි පද්ධති සෘජු ශක්ති ආයුධ ලෙසද ක්රියා කළ හැකි බවට පුළුල් ලෙස පැතිරුණු න්යායන් පවතී. මෙම න්යායන්ට අනුව, HAARP භූමිකම්පා ඇති කිරීමේ උපාංගයක් ලෙසද භාවිතා කළ හැකිය. හිටපු මිනසෝටා ආණ්ඩුකාර ජෙසී වෙන්චුරා වැනි චරිත පවා HAARP "ස්වභාවික ව්යසන ඇති කළ හැකි උපායශීලී ආයුධයක්" බවට චෝදනා කර ඇති අතර, 2011 ජපාන භූමිකම්පාව සහ සුනාමිය පවා එමගින් සිදු වූ බවට චෝදනා කර ඇත.
භූදේශපාලනික වශයෙන්, සෘජු ශක්ති ආයුධ මගින් නාය යෑම් , සින්ක්හෝල් , හිම හෙළීම් සහ ගිනිකඳු පිපිරීම් ඇති කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව සාකච්ඡා වී ඇත. මෙම න්යායික ආයුධ මගින් භූගෝලීය ක්රියාවලීන්ට බලපෑම් කිරීමට සහ භූගෝලීය තැටි චලනය කිරීමට හැකි යැයි සැලකේ. භූ තැටි ආයුධ පිළිබඳ සංකල්පය—එනම් නිශ්චිත ස්ථානවල භූමිකම්පා, ගිනිකඳු හෝ ඒ හා සමාන සිදුවීම් ඇති කළ හැකි උපකල්පිත උපාංග—දශක ගණනාවක් තිස්සේ හමුදා කවයන් තුළ සාකච්ඡා වී ඇත.
HAARP පිළිබඳ වඩාත් පොදු න්යායක් නම්, එය සෘජු ශක්ති ආයුධයක් ලෙස ක්රියා කරන අතර, භූමිකම්පා ඇති කිරීමට, සුළි කුණාටු ඇති කිරීමට සහ කාලගුණය පාලනය කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි. මෙම න්යායට අනුව, HAARP හි අතිශය අඩු සංඛ්යාත තරංග භූගෝලීය ආතතීන් උත්තේජනය කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම කියැවීම් සඳහා විද්යාත්මක සාක්ෂි නොමැති බව පැවසේ.
විද්යාඥයින්ට අනුව, HAARP හි උපරිම බලය මෙගාවොට් 3.6 ක් පමණක් වන අතර, එය භූමිකම්පාවක් ඇති කිරීමට අවශ්ය ශක්තියට සාපේක්ෂව අතිශයින් කුඩා අගයකි. නිදසුනක් ලෙස, තුර්කියේ භූමිකම්පාවක් මගින් නිකුත් වූ ශක්තිය HAARP හි ශක්තිය මෙන් 150,000 ගුණයක් පමණ වේ. එසේම, HAARP විසින් විමෝචනය කරන ගුවන්විදුලි තරංග භූමිකම්පා ඇති කිරීමට හේතු විය හැකි බවට කිසිදු හේතු සම්බන්ධතාවයක් තහවුරු වී නොමැත. බහුවිධ විශේෂඥයින් ප්රකාශ කර ඇත්තේ HAARP භූමිකම්පා ඇති කිරීමට තරම් බලවත් නොවන බවත්, එවැනි හැකියාවක් පවතින බවට කිසිදු විශ්වාසනීය සාක්ෂියක් නොමැති බවය. කෙසේ වෙතත් නවීන විද්යාව ක්රියාත්මක වන්නේද භූදේශපාලනික ආධිපත්යයන් යටතේ බැවින්, HAARP වැනි තාක්ෂණික උපායන් පිලිබඳ සත්යම විද්යාත්මක තොරතුරු සීමා විය හැකි බවද අවබෝධ කටයුතුය.
කෙසේ වෙතත්, භූදේශපාලනික යථාර්ථය නම්, මෙම න්යායන් පැවතීම පමණක් රාජ්යයන් අතර අවිශ්වාසය සහ තරඟය උග්ර කිරීමට ප්රමාණවත් වීමයි. "සෘජු ශක්ති ආයුධ" යන සංකල්පය උපායමාර්ගික බියක් ඇති කරන අතර, එය රුසියාව, චීනය සහ එක්සත් ජනපදය අතර තාක්ෂණික අවි තරඟයට ඉන්ධන සපයයි. එක්සත් ජනපදය HAARP හි හමුදාමය හැකියාවන් ප්රතික්ෂේප කළද, එවැනි තාක්ෂණයක් පැවතිය හැකි යැයි සිතීම පමණක් ගෝලීය ආරක්ෂක ගතිකත්වයට බලපායි.
"කාලගුණ යුද්ධය" – ගෝලීය ආධිපත්යයේ රහස් ආයුධය
මෙම ලිපි මාලාවට අනුව, ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට දේශගුණය හැසිරවීමේ හැකියාව ඇත—පරීක්ෂණ අරමුණු සඳහා හෝ සෘජු හමුදා-බුද්ධි භාවිතය සඳහා. මෙම හැකියාවන් ගංවතුර , සුළි කුණාටු , නියඟ සහ භූමිකම්පා ඇති කිරීම දක්වා විහිදේ.
HAARP හමුදාමය දෘෂ්ටි කෝණයකින් බලන කල, එය සමූල ඝාතන ආයුධයක් ලෙස සැලකේ. එය සම්පූර්ණ කලාපවල කෘෂිකාර්මික සහ පාරිසරික පද්ධති තෝරා බේරා අස්ථාවර කිරීමට හැකියාව ඇති ජයග්රහණයේ ආයුධයක් විය හැකිය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ එක්සත් ජනපදයට තම භූදේශපාලනික විරුද්ධවාදීන්ගේ කෘෂිකාර්මික ඵලදායිතාව විනාශ කිරීමට, ආහාර සුරක්ෂිතතාව අඩපණ කිරීමට සහ සමස්ත ජනගහනයක් අවතැන් කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි—මේ සියල්ල සාම්ප්රදායික යුද්ධයක් ප්රකාශ කිරීමකින් තොරව.
ලෝක ප්රසිද්ධ විද්යාඥ රොසාලි බර්ටෙල් තහවුරු කරන්නේ "ඇමරිකානු හමුදා විද්යාඥයින් ... විභව ආයුධයක් ලෙස කාලගුණ පද්ධති මත වැඩ කරන" බවයි. එම ක්රමවලට කුණාටු වැඩි දියුණු කිරීම සහ ඉලක්කගත නියඟ හෝ ගංවතුර ඇති කිරීම සඳහා පෘථිවි වායුගෝලයේ වාෂ්ප ගංගා හරවා යැවීම ඇතුළත් වේ.
ජාත්යන්තර නීතිය සහ භූදේශපාලනික යථාර්ථය
1970 ගණන්වලදී, ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක Zbigniew Brzezinski ඔහුගේ "Between Two Ages" කෘතියේ මෙසේ පුරෝකථනය කර තිබුණි: "තාක්ෂණය ප්රධාන ජාතීන්ගේ නායකයින්ට රහස් යුද්ධ පැවැත්වීමේ ශිල්පීය ක්රම ලබා දෙනු ඇත ... කාලගුණ වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම දීර්ඝ නියඟ කාල පරිච්ඡේද හෝ කුණාටු ඇති කිරීමට යොදා ගත හැකිය". මෙම පුරෝකථනය භූදේශපාලනික යථාර්ථයක් බවට පත්ව ඇත.
පාරිසරික වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතිය 1977 දී සම්මත කරන ලද අතර, එය යුදමය හෝ සතුරු අරමුණු සඳහා පරිසරය හැසිරවීම තහනම් කරයි. කෙසේ වෙතත්, භූදේශපාලනික යථාර්ථය නම්, බලවත් රාජ්යයන් බොහෝ විට ජාත්යන්තර නීතිය මග හරිමින් තම ආරක්ෂක අවශ්යතා ඉදිරියට ගෙන යාමයි. ENMOD සම්මුතියේ විධිවිධාන පැහැදිලි වුවද, "පුළුල්, දීර්ඝකාලීන හෝ දරුණු බලපෑම්" යන වාක්ය ඛණ්ඩය අර්ථකථනය සඳහා ඉඩකඩ ලබා දෙන අතර, එය දේශපාලනික වශයෙන් උපායශීලී භාවිතය සඳහා ඉඩ සලසයි.
විවාදාත්මක දෘෂ්ටි කෝණ – වාචාලයේ සිට යථාර්ථය දක්වා
මෙම ලිපි මාලාව ඉදිරිපත් කරන්නේ කාලගුණ යුද්ධය පිළිබඳ බරපතල කනස්සල්ලක් වන අතර, එය ගෝලීය උණුසුම පිළිබඳ සාකච්ඡාවෙන් හිතාමතාම බැහැර කර ඇති බවට තර්ක කරයි. කතෘන්ට අනුව, පාරිසරික විද්යාඥයින් බුෂ් පරිපාලනය කියෝටෝ ප්රොටෝකෝලය අත්සන් නොකිරීමට දොස් පවරන අතරතුර, "කාලගුණ යුද්ධය" පිළිබඳ ගැටළුව කිසි විටෙක සඳහන් නොවේ. මෙය ද්විත්ව ප්රමිතියක් පෙන්නුම් කරයි: එක් අතකින් ඇමරිකාව දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ගෝලීය නායකත්වය ප්රකාශ කරන අතර, අනෙක් අතින් එය දේශගුණය හැසිරවීමේ තාක්ෂණයන් සංවර්ධනය කරයි.
එමෙන්ම, හේග් දේශගුණ සමුළුවේදී නිල නියෝජිතයින් හෝ පාරිසරික ක්රියාකාරී කණ්ඩායම් "කාලගුණ යුද්ධය" හෝ "පාරිසරික වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම (ENMOD)" දේශගුණික විපර්යාස අවබෝධ කර ගැනීමට අදාළ කරුණු ලෙස මතු නොකළ බව ද සඳහන් වේ. මෙය ගෝලීය පාලන තන්ත්රයේ දැනුවත් හෝ අදැනුවත් නොසලකා හැරීමක් ලෙස දැකිය හැකිය.
භූදේශපාලනික තරඟය මෙම තාක්ෂණයන් සංවර්ධනය කිරීමට තවදුරටත් ඉන්ධන සපයයි. "කාලගුණ ස්වෛරීභාවය" පිළිබඳ සංකල්පය—එනම් එක්සත් ජනපදයට තම වායුගෝලය විදේශීය මැදිහත්වීම්වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඇති අයිතිය—මෑතකදී උපායශීලී තර්කයක් ලෙස මතු වී ඇත. මෙම වාචාලය චීනය ඇතුළු ප්රතිවාදී බලවතුන් ඉලක්ක කර ගනිමින්, තාක්ෂණික තරඟය උග්ර කරයි.
නිගමනය – නව යුධ පිටිය
ඇමරිකානු හමුදාව කාලගුණය අයිති කරගෙන ඇති බවට ඇති ප්රශ්නය හුදු කුතුහලයක් නොවේ; එය ගෝලීය ආරක්ෂාවේ සහ භූදේශපාලනික ස්ථාවරත්වයේ හරය ස්පර්ශ කරන ගැටළුවකි. "Air Force 2025" සහ HAARP වැනි ලේඛනගත වැඩසටහන් පවතින අතර, කාලගුණය හැසිරවීමේ හැකියාවන් සංවර්ධනය කිරීමට ඇමරිකානු හමුදාව උනන්දු වන බවට නිසැක සාක්ෂි තිබේ.
වියට්නාම් යුද්ධයේදී වලාකුළු වපුරන මෙහෙයුම් භාවිතා කිරීම ඓතිහාසික සත්යයක් වන අතර, අනාගතයේදී කාලගුණය යුධ පිටියේ ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව හමුදා සැලසුම්කරුවන් පැහැදිලිව සලකා බලා ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම හැකියාවන්හි සැබෑ විෂය පථය සහ ඒවා ක්රියාත්මක කිරීමේ මට්ටම තවමත් විවාදයට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම, සෘජු ශක්ති ආයුධ මගින් නාය යෑම් සහ භූචලන ඇති කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව විද්යාත්මක ප්රජාව තුළ පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැති අතර, බොහෝ විශේෂඥයින් එවැනි හැකියාවක් ප්රතික්ෂේප කරයි.
භූදේශපාලනික ප්රතිවිපාක අතිමහත් ය. කාලගුණය ආයුධකරණය කිරීමට ඇති හැකියාව ගෝලීය බල තුලනය මූලිකවම වෙනස් කළ හැකිය. එය සාම්ප්රදායික මිලිටරි බලය යල්පැන ගිය එකක් බවට පත් කළ හැකි අතර, පාරිසරික අවතැන්වීම යුද උපාය මාර්ගයේ කේන්ද්රීය අංගයක් බවට පත් කළ හැකිය. එබැවින්, මෙම ගැටළුව ගෝලීය ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති හි ඉහළම ප්රමුඛතාවයක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, ජාත්යන්තර ප්රජාව විසින් ENMOD සම්මුතිය ශක්තිමත් කිරීම සහ මෙම තාක්ෂණයන් පාලනය කිරීම සඳහා නව ගිවිසුම් සාකච්ඡා කිරීම හදිසි අවශ්යතාවයක් වේ.
ඓතිහාසික පසුබිම – වියට්නාමයේ සිට අද දක්වා
කාලගුණ වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම යුද ආයුධයක් ලෙස ප්රසිද්ධියේ හෙළි කළ පළමු අවස්ථාව 1974 මාර්තු 20 වන දින සිදු විය. එදින පෙන්ටගනය වියට්නාමයේ සහ කාම්බෝජයේ වසර හතක කාලයක් පුරාවට ඩොලර් මිලියන 21.6 ක වියදමින් සිදු කරන ලද මෙහෙයුම් පොපේයි නම් වලාකුළු වපුරන මෙහෙයුමක් හෙළි කළේය. මෙහි අරමුණ වූයේ හෝ චි මින් මාවත —උතුරු වියට්නාමයේ සැපයුම් මාර්ගය—හි වර්ෂාපතනය කෘතිමව වැඩි කිරීම, එමගින් නාය යෑම් සහ මඩ සහිත තත්ත්වයන් ඇති කර සතුරු සැපයුම් ප්රවාහනය අඩපණ කිරීමයි. මෙය එක්සත් ජනපදය සිය භූදේශපාලනික අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා පරිසරය ආයුධකරණය කිරීමේ ප්රථම ලේඛනගත උදාහරණය වේ.
කෙසේ වෙතත්, හමුදා අරමුණු සඳහා පරිසරය උපයෝගි කර ගැනීමේ උනන්දුව එතැනින් අවසන් නොවීය. 1996 දී අලබාමා හි මැක්ස්වෙල් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ පිහිටි ගුවන් විශ්වවිද්යාලය විසින් "Air Force 2025" නමින් අධ්යයනයක් සම්පූර්ණ කරන ලදී. මෙම අධ්යයනයේ එක් කොටසක් වූයේ "Weather as a Force Multiplier: Owning the Weather in 2025" (කාලගුණය බල ප්රගුණකයක් ලෙස: 2025 දී කාලගුණය අයිති කර ගැනීම) නම් ලේඛනයයි.
මෙම ලේඛනය පැහැදිලිවම ප්රකාශ කරන්නේ 2025 වන විට ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට "නැගී එන තාක්ෂණයන් ප්රයෝජනයට ගනිමින් සහ එම තාක්ෂණයන් යුධමය යෙදුම් සඳහා සංවර්ධනය කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් කාලගුණය අයිති කර ගත හැකි" බවයි. කතෘවරුන් කාලගුණ වෙනස් කිරීම "පෙර නොවූ විරූ ලෙස යුධ පිටියේ ආධිපත්යය සැපයිය හැකි" "විශාල හමුදා හැකියාවන්" ලෙස විස්තර කරන අතර, මෙම ව්යාපෘතිය "පරමාණුව බෙදීම" හා සමාන බව පවසයි. මෙය භූදේශපාලනික වශයෙන් අර්ථකථනය කළ යුත්තේ ගෝලීය ආධිපත්යය සඳහා වන ධාවන තරඟයේ තවත් ඉදිරි පියවරක් ලෙසය.
HAARP – රහස් භූභෞතික ආයුධය (HAARP – The Secret Geophysical Weapon)
1990 ගණන්වල මුල් භාගයේ සිට ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාව සහ නාවික හමුදාව විසින් HAARP (High-frequency Active Auroral Research Program - ඉහළ සංඛ්යාත ක්රියාකාරී ඔරෝරල් පර්යේෂණ වැඩසටහන) ලෙස හැඳින්වෙන ලොව විශාලතම අයනගෝල වෙනස් කිරීමේ ව්යාපෘතිය අනුග්රහය දක්වයි. HAARP ඇලස්කාවේ ගකෝනා නම් දුරස්ථ ප්රදේශයේ පිහිටා ඇති අතර, එය නිල වශයෙන් පර්යේෂණ ව්යාපෘතියක් ලෙස ඉදිරිපත් කර ඇත.
HAARP හි තාක්ෂණික පදනම බර්නාඩ් ඊස්ට්ලන්ඩ් නම් විද්යාඥයාගේ පේටන්ට් බලපත්ර මත පදනම් වේ. 1980 ගණන්වලදී ඔහු "විශාල පෘථිවි කොටසක සන්නිවේදන සම්පූර්ණයෙන් බිඳ දැමීමට, මිසයිල හෝ ගුවන් යානා විනාශ කිරීමට, හැරවීමට හෝ ව්යාකූල කිරීමට, කාලගුණය වෙනස් කිරීමට" හැකියාව ඇති උපාංග පේටන්ට් කරන ලදී. මෙම පේටන්ට් බලපත්ර ඊ-සිස්ටම්ස් සමාගම විසින් මිලදී ගන්නා ලද අතර, පසුව රේතියොන් —ඇමරිකාවේ සිව්වන විශාලතම ආරක්ෂක කොන්ත්රාත්කරු විසින් දැනට ඒවා සන්තකයේ තබා ගනී.
භූදේශපාලනික වශයෙන්, HAARP හි වැදගත්කම පවතින්නේ එහි ද්විත්ව භාවිතය තුළය. නිල වශයෙන් එය අයනගෝලීය පර්යේෂණයක් වන අතර, එහි තාක්ෂණික හැකියාවන් සමූල ඝාතන ආයුධයක් ලෙස හැඳින්වීමට තරම් ප්රබල වේ. රුසියානු රාජ්ය ඩූමා විසින් HAARP පිළිබඳ කනස්සල්ල ප්රකාශ කර ඇති අතර, එය "නව ඒකාග්ර භූභෞතික ආයුධ" ලෙස හඳුන්වා ඇත. මෙය එක්සත් ජනපදය සහ රුසියාව අතර නව සීතල යුද්ධයක තාක්ෂණික අවි තරඟයේ කොටසක් බව පැහැදිලි කරයි.
සෘජු ශක්ති ආයුධ සහ භූගෝලීය විනාශය – නාය යෑම් සහ භූචලන ඇති කිරීමේ විභවය
මෙම කාලගුණ හැසිරවීමේ තාක්ෂණයන්ගෙන් ඔබ්බට, HAARP වැනි පද්ධති සෘජු ශක්ති ආයුධ ලෙසද ක්රියා කළ හැකි බවට පුළුල් ලෙස පැතිරුණු න්යායන් පවතී. මෙම න්යායන්ට අනුව, HAARP භූමිකම්පා ඇති කිරීමේ උපාංගයක් ලෙසද භාවිතා කළ හැකිය. හිටපු මිනසෝටා ආණ්ඩුකාර ජෙසී වෙන්චුරා වැනි චරිත පවා HAARP "ස්වභාවික ව්යසන ඇති කළ හැකි උපායශීලී ආයුධයක්" බවට චෝදනා කර ඇති අතර, 2011 ජපාන භූමිකම්පාව සහ සුනාමිය පවා එමගින් සිදු වූ බවට චෝදනා කර ඇත.
භූදේශපාලනික වශයෙන්, සෘජු ශක්ති ආයුධ මගින් නාය යෑම් , සින්ක්හෝල් , හිම හෙළීම් සහ ගිනිකඳු පිපිරීම් ඇති කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව සාකච්ඡා වී ඇත. මෙම න්යායික ආයුධ මගින් භූගෝලීය ක්රියාවලීන්ට බලපෑම් කිරීමට සහ භූගෝලීය තැටි චලනය කිරීමට හැකි යැයි සැලකේ. භූ තැටි ආයුධ පිළිබඳ සංකල්පය—එනම් නිශ්චිත ස්ථානවල භූමිකම්පා, ගිනිකඳු හෝ ඒ හා සමාන සිදුවීම් ඇති කළ හැකි උපකල්පිත උපාංග—දශක ගණනාවක් තිස්සේ හමුදා කවයන් තුළ සාකච්ඡා වී ඇත.
HAARP පිළිබඳ වඩාත් පොදු න්යායක් නම්, එය සෘජු ශක්ති ආයුධයක් ලෙස ක්රියා කරන අතර, භූමිකම්පා ඇති කිරීමට, සුළි කුණාටු ඇති කිරීමට සහ කාලගුණය පාලනය කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි. මෙම න්යායට අනුව, HAARP හි අතිශය අඩු සංඛ්යාත තරංග භූගෝලීය ආතතීන් උත්තේජනය කිරීමට භාවිතා කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම කියැවීම් සඳහා විද්යාත්මක සාක්ෂි නොමැති බව පැවසේ.
විද්යාඥයින්ට අනුව, HAARP හි උපරිම බලය මෙගාවොට් 3.6 ක් පමණක් වන අතර, එය භූමිකම්පාවක් ඇති කිරීමට අවශ්ය ශක්තියට සාපේක්ෂව අතිශයින් කුඩා අගයකි. නිදසුනක් ලෙස, තුර්කියේ භූමිකම්පාවක් මගින් නිකුත් වූ ශක්තිය HAARP හි ශක්තිය මෙන් 150,000 ගුණයක් පමණ වේ. එසේම, HAARP විසින් විමෝචනය කරන ගුවන්විදුලි තරංග භූමිකම්පා ඇති කිරීමට හේතු විය හැකි බවට කිසිදු හේතු සම්බන්ධතාවයක් තහවුරු වී නොමැත. බහුවිධ විශේෂඥයින් ප්රකාශ කර ඇත්තේ HAARP භූමිකම්පා ඇති කිරීමට තරම් බලවත් නොවන බවත්, එවැනි හැකියාවක් පවතින බවට කිසිදු විශ්වාසනීය සාක්ෂියක් නොමැති බවය. කෙසේ වෙතත් නවීන විද්යාව ක්රියාත්මක වන්නේද භූදේශපාලනික ආධිපත්යයන් යටතේ බැවින්, HAARP වැනි තාක්ෂණික උපායන් පිලිබඳ සත්යම විද්යාත්මක තොරතුරු සීමා විය හැකි බවද අවබෝධ කටයුතුය.
කෙසේ වෙතත්, භූදේශපාලනික යථාර්ථය නම්, මෙම න්යායන් පැවතීම පමණක් රාජ්යයන් අතර අවිශ්වාසය සහ තරඟය උග්ර කිරීමට ප්රමාණවත් වීමයි. "සෘජු ශක්ති ආයුධ" යන සංකල්පය උපායමාර්ගික බියක් ඇති කරන අතර, එය රුසියාව, චීනය සහ එක්සත් ජනපදය අතර තාක්ෂණික අවි තරඟයට ඉන්ධන සපයයි. එක්සත් ජනපදය HAARP හි හමුදාමය හැකියාවන් ප්රතික්ෂේප කළද, එවැනි තාක්ෂණයක් පැවතිය හැකි යැයි සිතීම පමණක් ගෝලීය ආරක්ෂක ගතිකත්වයට බලපායි.
"කාලගුණ යුද්ධය" – ගෝලීය ආධිපත්යයේ රහස් ආයුධය
මෙම ලිපි මාලාවට අනුව, ඇමරිකානු ගුවන් හමුදාවට දේශගුණය හැසිරවීමේ හැකියාව ඇත—පරීක්ෂණ අරමුණු සඳහා හෝ සෘජු හමුදා-බුද්ධි භාවිතය සඳහා. මෙම හැකියාවන් ගංවතුර , සුළි කුණාටු , නියඟ සහ භූමිකම්පා ඇති කිරීම දක්වා විහිදේ.
HAARP හමුදාමය දෘෂ්ටි කෝණයකින් බලන කල, එය සමූල ඝාතන ආයුධයක් ලෙස සැලකේ. එය සම්පූර්ණ කලාපවල කෘෂිකාර්මික සහ පාරිසරික පද්ධති තෝරා බේරා අස්ථාවර කිරීමට හැකියාව ඇති ජයග්රහණයේ ආයුධයක් විය හැකිය. මෙයින් අදහස් කරන්නේ එක්සත් ජනපදයට තම භූදේශපාලනික විරුද්ධවාදීන්ගේ කෘෂිකාර්මික ඵලදායිතාව විනාශ කිරීමට, ආහාර සුරක්ෂිතතාව අඩපණ කිරීමට සහ සමස්ත ජනගහනයක් අවතැන් කිරීමට හැකියාව ඇති බවයි—මේ සියල්ල සාම්ප්රදායික යුද්ධයක් ප්රකාශ කිරීමකින් තොරව.
ලෝක ප්රසිද්ධ විද්යාඥ රොසාලි බර්ටෙල් තහවුරු කරන්නේ "ඇමරිකානු හමුදා විද්යාඥයින් ... විභව ආයුධයක් ලෙස කාලගුණ පද්ධති මත වැඩ කරන" බවයි. එම ක්රමවලට කුණාටු වැඩි දියුණු කිරීම සහ ඉලක්කගත නියඟ හෝ ගංවතුර ඇති කිරීම සඳහා පෘථිවි වායුගෝලයේ වාෂ්ප ගංගා හරවා යැවීම ඇතුළත් වේ.
ජාත්යන්තර නීතිය සහ භූදේශපාලනික යථාර්ථය
1970 ගණන්වලදී, ජාතික ආරක්ෂක උපදේශක Zbigniew Brzezinski ඔහුගේ "Between Two Ages" කෘතියේ මෙසේ පුරෝකථනය කර තිබුණි: "තාක්ෂණය ප්රධාන ජාතීන්ගේ නායකයින්ට රහස් යුද්ධ පැවැත්වීමේ ශිල්පීය ක්රම ලබා දෙනු ඇත ... කාලගුණ වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම දීර්ඝ නියඟ කාල පරිච්ඡේද හෝ කුණාටු ඇති කිරීමට යොදා ගත හැකිය". මෙම පුරෝකථනය භූදේශපාලනික යථාර්ථයක් බවට පත්ව ඇත.
පාරිසරික වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ සම්මුතිය 1977 දී සම්මත කරන ලද අතර, එය යුදමය හෝ සතුරු අරමුණු සඳහා පරිසරය හැසිරවීම තහනම් කරයි. කෙසේ වෙතත්, භූදේශපාලනික යථාර්ථය නම්, බලවත් රාජ්යයන් බොහෝ විට ජාත්යන්තර නීතිය මග හරිමින් තම ආරක්ෂක අවශ්යතා ඉදිරියට ගෙන යාමයි. ENMOD සම්මුතියේ විධිවිධාන පැහැදිලි වුවද, "පුළුල්, දීර්ඝකාලීන හෝ දරුණු බලපෑම්" යන වාක්ය ඛණ්ඩය අර්ථකථනය සඳහා ඉඩකඩ ලබා දෙන අතර, එය දේශපාලනික වශයෙන් උපායශීලී භාවිතය සඳහා ඉඩ සලසයි.
විවාදාත්මක දෘෂ්ටි කෝණ – වාචාලයේ සිට යථාර්ථය දක්වා
මෙම ලිපි මාලාව ඉදිරිපත් කරන්නේ කාලගුණ යුද්ධය පිළිබඳ බරපතල කනස්සල්ලක් වන අතර, එය ගෝලීය උණුසුම පිළිබඳ සාකච්ඡාවෙන් හිතාමතාම බැහැර කර ඇති බවට තර්ක කරයි. කතෘන්ට අනුව, පාරිසරික විද්යාඥයින් බුෂ් පරිපාලනය කියෝටෝ ප්රොටෝකෝලය අත්සන් නොකිරීමට දොස් පවරන අතරතුර, "කාලගුණ යුද්ධය" පිළිබඳ ගැටළුව කිසි විටෙක සඳහන් නොවේ. මෙය ද්විත්ව ප්රමිතියක් පෙන්නුම් කරයි: එක් අතකින් ඇමරිකාව දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ ගෝලීය නායකත්වය ප්රකාශ කරන අතර, අනෙක් අතින් එය දේශගුණය හැසිරවීමේ තාක්ෂණයන් සංවර්ධනය කරයි.
එමෙන්ම, හේග් දේශගුණ සමුළුවේදී නිල නියෝජිතයින් හෝ පාරිසරික ක්රියාකාරී කණ්ඩායම් "කාලගුණ යුද්ධය" හෝ "පාරිසරික වෙනස් කිරීමේ ශිල්පීය ක්රම (ENMOD)" දේශගුණික විපර්යාස අවබෝධ කර ගැනීමට අදාළ කරුණු ලෙස මතු නොකළ බව ද සඳහන් වේ. මෙය ගෝලීය පාලන තන්ත්රයේ දැනුවත් හෝ අදැනුවත් නොසලකා හැරීමක් ලෙස දැකිය හැකිය.
භූදේශපාලනික තරඟය මෙම තාක්ෂණයන් සංවර්ධනය කිරීමට තවදුරටත් ඉන්ධන සපයයි. "කාලගුණ ස්වෛරීභාවය" පිළිබඳ සංකල්පය—එනම් එක්සත් ජනපදයට තම වායුගෝලය විදේශීය මැදිහත්වීම්වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඇති අයිතිය—මෑතකදී උපායශීලී තර්කයක් ලෙස මතු වී ඇත. මෙම වාචාලය චීනය ඇතුළු ප්රතිවාදී බලවතුන් ඉලක්ක කර ගනිමින්, තාක්ෂණික තරඟය උග්ර කරයි.
නිගමනය – නව යුධ පිටිය
ඇමරිකානු හමුදාව කාලගුණය අයිති කරගෙන ඇති බවට ඇති ප්රශ්නය හුදු කුතුහලයක් නොවේ; එය ගෝලීය ආරක්ෂාවේ සහ භූදේශපාලනික ස්ථාවරත්වයේ හරය ස්පර්ශ කරන ගැටළුවකි. "Air Force 2025" සහ HAARP වැනි ලේඛනගත වැඩසටහන් පවතින අතර, කාලගුණය හැසිරවීමේ හැකියාවන් සංවර්ධනය කිරීමට ඇමරිකානු හමුදාව උනන්දු වන බවට නිසැක සාක්ෂි තිබේ.
වියට්නාම් යුද්ධයේදී වලාකුළු වපුරන මෙහෙයුම් භාවිතා කිරීම ඓතිහාසික සත්යයක් වන අතර, අනාගතයේදී කාලගුණය යුධ පිටියේ ආයුධයක් ලෙස භාවිතා කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව හමුදා සැලසුම්කරුවන් පැහැදිලිව සලකා බලා ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම හැකියාවන්හි සැබෑ විෂය පථය සහ ඒවා ක්රියාත්මක කිරීමේ මට්ටම තවමත් විවාදයට ලක්ව ඇත. විශේෂයෙන්ම, සෘජු ශක්ති ආයුධ මගින් නාය යෑම් සහ භූචලන ඇති කිරීමේ හැකියාව පිළිබඳව විද්යාත්මක ප්රජාව තුළ පැහැදිලි සාක්ෂි නොමැති අතර, බොහෝ විශේෂඥයින් එවැනි හැකියාවක් ප්රතික්ෂේප කරයි.
භූදේශපාලනික ප්රතිවිපාක අතිමහත් ය. කාලගුණය ආයුධකරණය කිරීමට ඇති හැකියාව ගෝලීය බල තුලනය මූලිකවම වෙනස් කළ හැකිය. එය සාම්ප්රදායික මිලිටරි බලය යල්පැන ගිය එකක් බවට පත් කළ හැකි අතර, පාරිසරික අවතැන්වීම යුද උපාය මාර්ගයේ කේන්ද්රීය අංගයක් බවට පත් කළ හැකිය. එබැවින්, මෙම ගැටළුව ගෝලීය ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති හි ඉහළම ප්රමුඛතාවයක් ලෙස සැලකිය යුතු අතර, ජාත්යන්තර ප්රජාව විසින් ENMOD සම්මුතිය ශක්තිමත් කිරීම සහ මෙම තාක්ෂණයන් පාලනය කිරීම සඳහා නව ගිවිසුම් සාකච්ඡා කිරීම හදිසි අවශ්යතාවයක් වේ.
