Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="Mr.Wikirana" data-source="post: 30864444" data-attributes="member: 584253"> ඒකක අනුක්‍රමණයක් යනු කුමක්ද? (සරලව සහ සවිස්තරාත්මකව)"ඒකක අනුක්‍රමණයක්" කියන වචනය අපිට සාමාන්‍යයෙන් පොත්වල හෝ එදිනෙදා කතාබහේදී නිතර හමුවන වචනයක් නෙවෙයි. මෙය වචන දෙකක් එකතු වෙලා හැදුණු දෙයක් නිසා, එහි තේරුම හරියටම දැනගන්න නම්, අපි ඒ වචන දෙක වෙන වෙනම තේරුම් ගත යුතුයි. ඒ වචන දෙක තමයි "ඒකකය" සහ "අනුක්‍රමණය".<h4>1. මුලින්ම, "ඒකකය" (Unit) කියන්නේ මොකක්ද?</h4>"ඒකකය" කියන්නේ සරලවම "එක දෙයක්" හෝ "තනි කොටසක්" කියන එකයි.<ul> <li data-xf-list-type="ul">සාමාන්‍ය උදාහරණ: <ul> <li data-xf-list-type="ul">ගඩොල් ගොඩකින් ගත්ත එක ගඩොලක් කියන්නේ "ඒකකයක්". </li> <li data-xf-list-type="ul">පොතක තියෙන එක පාඩමක් කියන්නේ "ඒකකයක්". </li> <li data-xf-list-type="ul">පන්තියක ඉන්න එක ළමයෙක් කියන්නේ ඒ පන්තියේ "ඒකකයක්". </li> </ul></li> <li data-xf-list-type="ul">මිනුම් වලදී උදාහරණ (විද්‍යාව/ගණිතය): <ul> <li data-xf-list-type="ul">අපි දිග මනිනකොට පාවිච්චි කරන "මීටරය" කියන්නේ දිග මනින ඒකකයක්. </li> <li data-xf-list-type="ul">බර මනිනකොට පාවිච්චි කරන "කිලෝග්‍රෑම්" එක කියන්නේ බර මනින ඒකකයක්.</li> </ul></li> </ul>ඉතින් "ඒකකය" කියන්නේ අපි යම් දෙයක් ගණන් කිරීමේදී හෝ මැනීමේදී මූලික කරගන්නා තනි ප්‍රමාණයටයි.<h4>2. දැන් බලමු, "අනුක්‍රමණය" (Progression/Gradient) කියන්නේ මොකක්ද?</h4>මේ වචනයට අපි ඉගෙනගන්න විෂය අනුව ප්‍රධාන තේරුම් දෙකක් තියෙනවා.<ul> <li data-xf-list-type="ul">ගණිතයේදී (Maths): ගණිතයේදී "අනුක්‍රමණය" කියන්නේ "නිශ්චිත රටාවකට අනුව පිළිවෙළට යන සංඛ්‍යා පෙළක්" (ශ්‍රේණියක්). <ul> <li data-xf-list-type="ul">උදාහරණය: හිතන්න අපි පඩිපෙළක් නඟිනවා කියලා. හැම පඩියක්ම එකම උසකින් තියෙනවා. මේ වගේ නිශ්චිත රටාවකට යන ඉලක්කම් පෙළක් තමයි අනුක්‍රමණයක් කියන්නේ. <ul> <li data-xf-list-type="ul">2, 4, 6, 8, 10, ... : මේ සංඛ්‍යා පෙළේ රටාව තමයි, හැම අංකයකටම දෙකක් එකතු වීම. </li> <li data-xf-list-type="ul">5, 10, 15, 20, ... : මේකේ රටාව තමයි, හැම අංකයකටම පහක් එකතු වීම. </li> </ul></li> </ul></li> <li data-xf-list-type="ul">විද්‍යාවේදී (Science): විද්‍යාවේදී "අනුක්‍රමණය" (Gradient) කියන්නේ "යම් දෙයක්, දුරත් එක්ක වෙනස් වෙන වේගය" ටයි. <ul> <li data-xf-list-type="ul">උදාහරණය: හිතන්න අපි කන්දක් නඟිනවා කියලා. <ul> <li data-xf-list-type="ul">කන්ද ගොඩක් බෑවුම් නම්, අපි ඉස්සරහට අඩියක් තියනකොට ගොඩක් උස යනවා. එතකොට අපි කියනවා "අනුක්‍රමණය වැඩියි" කියලා. </li> <li data-xf-list-type="ul">කන්දේ බෑවුම අඩු නම්, අපි ඉස්සරහට අඩියක් තියනකොට ටිකක් උස යන්නේ. එතකොට "අනුක්‍රමණය අඩුයි" කියනවා. මේ වගේ දුරත් එක්ක උස, උෂ්ණත්වය, පීඩනය වගේ දෙයක් වෙනස් වෙන වේගය තමයි අනුක්‍රමණය කියන්නේ.</li> </ul></li> </ul></li> </ul><h3>එසේනම්, "ඒකක අනුක්‍රමණයක්" යනු කුමක් විය හැකිද?</h3>දැන් අපි වචන දෙකේම තේරුම දන්න නිසා, "ඒකක අනුක්‍රමණය" කියන එකට තිබිය හැකි අර්ථකථන දෙක බලමු.<h4>අර්ථකථනය 1: (ගණිතයට අනුව)</h4>"එකකින් වැඩි වන සංඛ්‍යා රටාවක්" (A progression that increases by one)"ඒකකය" කියන්නේ එකක් (1) සහ "අනුක්‍රමණය" කියන්නේ රටාවක් නිසා, "ඒකක අනුක්‍රමණයක්" කියන්නේ එකෙන් එක වැඩිවෙන සංඛ්‍යා පෙළක් වෙන්න පුළුවන්.<ul> <li data-xf-list-type="ul">උදාහරණය: 1, 2, 3, 4, 5, 6, ... <ul> <li data-xf-list-type="ul">මෙතන හැම සංඛ්‍යාවක්ම ඊට කලින් සංඛ්‍යාවට වඩා එකකින් (ඒකකයකින්) වැඩියි. </li> </ul></li> <li data-xf-list-type="ul">තවත් උදාහරණයක්: 20, 21, 22, 23, 24, ... <ul> <li data-xf-list-type="ul">මේකත් ඒ වගේම එකෙන් එක වැඩිවෙන සංඛ්‍යා රටාවක්.</li> </ul></li> </ul><h4>අර්ථකථනය 2: (විද්‍යාවට අනුව)</h4>"එකට-එක වෙනස් වීමක්" (A one-to-one gradient)මෙහිදී "ඒකක අනුක්‍රමණයක්" කියන්නේ යම් දෙයක් ඒකක එකකින් වෙනස් වන විට, ඊට සම්බන්ධ අනෙක් දේත් ඒකක එකකින්ම වෙනස් වීමයි.<ul> <li data-xf-list-type="ul">උදාහරණය: අපි අර කඳු නඟින උදාහරණයම ගමු. <ul> <li data-xf-list-type="ul">ඔබ ඉස්සරහට මීටර් 1ක් (ඒකක 1ක්) යනකොට, කන්දේ උසත් හරියටම මීටර් 1කින්ම (ඒකක 1කින්ම) වැඩි වෙනවා නම්, එය "ඒකක අනුක්‍රමණයකි". වෙනස්වීම එකට-එක සිදුවේ.</li> </ul></li> </ul>අවසාන වශයෙන්,"ඒකක අනුක්‍රමණයක්" යනු කුමක්දැයි හරියටම කිව හැක්කේ ඔබ එය දුටු සන්දර්භය (භාවිත කළ තැන) අනුවයි. එය ගණිත පාඩමකදී දුටුවා නම්, එය බොහෝ විට "එකකින් වැඩිවන සංඛ්‍යා රටාව" ගැන කියවෙන්නකි. විද්‍යා පාඩමකදී දුටුවා නම්, එය "එකට-එක වෙනස්වීමක්" ගැන විය හැකිය.</blockquote>

Verification: Asuwa dahayen wadi kalama keeyada?

Top Bottom