Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="hi.dushan" data-source="post: 31467209" data-attributes="member: 219284">යුක්‍රේන යුද වියදම් හමුවේ රුසියානු ආර්ථිකයේ ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ විමර්ශනාත්මක වාර්තාව1. රුසියානු ආර්ථිකයේ වර්තමාන තත්ත්වය සහ මූලෝපායික වැදගත්කමයුක්‍රේනය සමඟ පවතින දීර්ඝකාලීන යුද ගැටුම රුසියානු සමූහාණ්ඩුවේ සාර්ව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය දැඩි අර්බුදයකට ලක් කරමින් පවතින මූලෝපායික සන්ධිස්ථානයකට එළඹ තිබේ. යුද්ධය දිගුකාලීනව පවත්වාගෙන යාමේදී මතු වන දැවැන්ත රාජ්‍ය මූල්‍ය පීඩනය හමුවේ, රුසියානු ආර්ථිකය බිඳ වැටීමේ සැබෑ අවදානමක් පවතින බවට එරට ඉහළ පෙළේ මූල්‍ය නිලධාරීන් විසින් ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් වෙත අභ්‍යන්තර අනතුරු ඇඟවීම් නිකුත් කර ඇත. මෙම වාර්තාවන් මඟින් අවධාරණය කෙරෙන්නේ, පාලනයකින් තොරව ඉහළ යන යුද වියදම් සහ අයවැය පරතරය හමුවේ රුසියාවට මෙම ගැටුම තවදුරටත් මූල්‍යමය වශයෙන් දරාගත හැකි වනු ඇත්තේ සීමිත කාලසීමාවකට පමණක් බවයි.2. මූල්‍ය අර්බුදයේ ස්වභාවය සහ රාජ්‍ය වියදම්වල වර්ධනයරුසියානු රජයේ මූල්‍ය කළමනාකරණය මේ වන විට බරපතල ව්‍යුහාත්මක අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. යුදමය අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් සිදුකරන අසීමිත වැය කිරීම් හේතුවෙන් අයවැය පරතරය අනතුරුදායක ලෙස පුළුල් වී ඇති අතර, එය සමස්ත ආර්ථික පද්ධතියේම අස්ථාවරත්වයට මඟ පාදා ඇත.<table style='width: 100%'><tr><th>මූල්‍ය දර්ශකය</th><th>වර්ධනය / අගය</th></tr><tr><td>වසරේ පළමු මාස 4 තුළ රාජ්‍ය වියදම්වල වර්ධනය (පසුගිය වසරට සාපේක්ෂව)</td><td>116%</td></tr><tr><td>රජයේ මිලදී ගැනීම් (Procurements) සඳහා වන වියදම්වල වර්ධනය</td><td>1441%</td></tr><tr><td>2026 වසර සඳහා පුරෝකථනය කර ඇති අයවැය හිඟය</td><td>රූබල් ට්‍රිලියන 1.2 - 1.5</td></tr></table>විශ්ලේෂණය (So What?): රජයේ මිලදී ගැනීම් (Procurements) සඳහා වන පිරිවැය 1441% කින් ඉහළ යාම යනු රුසියානු ආර්ථිකය ශීඝ්‍රයෙන් "විධාන ආර්ථිකයක්" (Command Economy) දෙසට පරිවර්තනය වීමකි. මෙහිදී රජය වෙළඳපොළේ ප්‍රධාන සහ එකම ගැනුම්කරුවා බවට පත්වීම නිසා පෞද්ගලික ආයෝජන සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ වේ (Crowding out effect). සිවිල් ආර්ථික ක්ෂේත්‍ර සංකෝචනය (Contraction) වීම මින් නොවැළැක්විය හැකි අතර, මිලිටරි අවශ්‍යතා මත පමණක් පදනම් වූ මෙම කෘතිම වර්ධනය රුසියානු රූබලයේ අගය බිඳ වැටීමට හේතු වන මරණීය සංඥාවක් ලෙස හඳුනාගත හැකිය.3. ආරක්ෂක වියදම් පිළිබඳ ද්වන්ධ සටන සහ ආර්ථික "මළබද්ධය" (Economic Gridlock)රුසියානු රජය මේ වන විට විසඳිය නොහැකි මූලෝපායික උභතෝකෝටිකයකට හෙවත් "ආර්ථික මළබද්ධයකට" (Economic Gridlock) මැදිව සිටී. ආර්ථිකය බේරා ගැනීමට නම් ආරක්ෂක වියදම් කපා හැරිය යුතු වුවත්, වත්මන් ආර්ථික ව්‍යුහය එම වියදම් මතම යැපෙන බැවින් එය සිදු කිරීම ප්‍රායෝගිකව අසීරු වී ඇත.<ul> <li data-xf-list-type="ul">මිලිටරි කේන්ද්‍රීය පරාධීනත්වය: රුසියාවේ වත්මන් ආර්ථික වර්ධනය මුළුමනින්ම ආරක්ෂක කොන්ත්‍රාත්තු (Defense contracts) මත රඳා පවතී. ආරක්ෂක වියදම් සුළු වශයෙන් හෝ කපා හැරීම මිලිටරි අංශය සමඟ බද්ධ වී ඇති දහස් සංඛ්‍යාත ව්‍යාපාර ජාලයක් ක්ෂණිකව බිඳ වැටීමට මඟ පාදයි.</li> <li data-xf-list-type="ul">ජනතා සුභසාධනයට එල්ල වන බලපෑම: මිලිටරි නොවන අංශවල වියදම් සීමා කිරීමට ජනාධිපතිවරයා නියෝග කර ඇති පසුබිමක, මහජන සුභසාධනය සහ සමාජ ආරක්ෂණ ජාලයන් කප්පාදු කිරීමට රජයට සිදු වේ. මෙය ජනතාවගේ ජීවන තත්ත්වය පහත හෙලීමට හේතු වන අතර, දීර්ඝකාලීනව යුද විරෝධී ආකල්ප සහ සමාජ අස්ථාවරත්වය උත්සන්න කිරීමට ප්‍රබල උත්තේජකයක් වනු ඇත.</li> </ul>4. භූ-දේශපාලනික බලාපොරොත්තු සහ "ඇන්කරේජ් හි ජීවගුණය" (Spirit of Anchorage)රුසියානු මූල්‍ය නිලධාරීන් සිය ආර්ථික පීඩනය ලිහිල් කර ගැනීම සඳහා ජාත්‍යන්තර දේශපාලන හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් පිළිබඳ දැඩි බලාපොරොත්තු තබාගෙන සිටියේය. විශේෂයෙන්ම 2025 අගෝස්තු මාසයේ ඇලස්කාවේ පැවති සමුළුව සහ එහිදී ට්‍රම්ප්-පුටින් හමුව හරහා ඇති කරගත් "ඇන්කරේජ් එකඟතාවය" (Spirit of Anchorage) මඟින් යුද්ධය සමථයකට පත්වනු ඇතැයි ඔවුන් අපේක්ෂා කළහ.කෙසේ වෙතත්, රුසියාව විසින් යුක්‍රේනයේ කියෙව් (Kyiv) නගරයට එල්ල කරන ලද දැවැන්ත ප්‍රහාර හේතුවෙන් ඇමරිකානු පාර්ශ්වය දැඩි විවේචනාත්මක ස්ථාවරයකට එළඹීමත් සමඟ මෙම බලාපොරොත්තු සුනුවිසුනු විය. වර්තමානය වන විට රුසියානු විදේශ ප්‍රතිපත්ති නියෝජිත යූරියු ෂකෆ් (Yuri Ushakov) වැනි නිලධාරීන් පවා "ඇන්කරේජ් එකඟතාවය" පිළිබඳ අතිශය උදාසීන සහ එය අමතක කර දැමූ ස්වභාවයකින් කටයුතු කරනු පෙනේ. රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මාවත වැසී යාම යනු ආරක්ෂක වියදම් අඩු කර ගැනීමේ එකම මූල්‍යමය බලාපොරොත්තුවද ගිලිහී යාමයි.බාහිර සහන අවම වන විට, රුසියාවට තම අභ්‍යන්තර කාර්මික ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් නව ගැටලුවලට මුහුණ දීමට සිදු වී ඇත.5. අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව සහ ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයේ නව අභියෝගයුක්‍රේන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර රුසියාවේ අභ්‍යන්තර කාර්මික ව්‍යුහයට එල්ල කරන බලපෑම හමුවේ, රුසියානු ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව රජයෙන් අසාමාන්‍ය ඉල්ලීම් කිරීමට පෙළඹී ඇත.<ul> <li data-xf-list-type="ul">ආරක්ෂණ වගකීම විමධ්‍යගත වීම: රුසියානු කාර්මිකයන්ගේ සහ ව්‍යවසායකයන්ගේ එකමුතුව (Union of Industrialists and Entrepreneurs) විසින් තෙල් පිරිපහදු වැනි උපායමාර්ගික ස්ථාන ආරක්ෂා කර ගැනීමට පෞද්ගලික අංශයට රේඩාර්, ඉලෙක්ට්‍රොනික යුද පද්ධති (EW systems) සහ අවි ආයුධ ලබා දෙන ලෙස යෝජනා කර ඇත.</li> <li data-xf-list-type="ul">විශ්ලේෂණය (So What?): රජයට තම දේශසීමා තුළ ඇති ව්‍යාපාරික ස්ථාන ආරක්ෂා කිරීමට නොහැකි වීම සහ එම වගකීම පෞද්ගලික අංශයට පැවරීමට සිදුවීම මඟින් පෙන්නුම් කරන්නේ "රාජ්‍ය ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණයේ බිඳ වැටීමකි" (State Security Decentralization). මෙය ව්‍යාපාරික පිරිවැය අහස උසට නැංවීමටත්, රුසියාවේ අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව තවදුරටත් අනාරක්ෂිත වීමටත් හේතු වේ.</li> </ul>6. තෙල් මිල, කලාපීය බලපෑම සහ අනාගත අවදානමරුසියානු ආර්ථිකයේ පැවැත්ම තීරණය කරන ප්‍රධානතම සාධකය වන ගෝලීය තෙල් මිල මේ වන විට ඔවුන්ගේ අන්තිම බලාපොරොත්තුව වී ඇත. රුසියානු අයවැය පරතරය පියවා ගැනීමට නම් ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 සීමාව ඉක්මවා අවම වශයෙන් වසරක්වත් ස්ථාවරව පැවතිය යුතුය.මූලෝපායික අවාසිය: යුක්‍රේනය ආර්ථික වශයෙන් කඩා නොවැටී පවතින්නේ යුරෝපය සහ ඇමරිකාව විසින් සපයනු ලබන "කෘතිම ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව" (Artificial Resilience) සහ මූල්‍ය ආධාර පද්ධතිය හේතුවෙනි. එහෙත් රුසියාවට එවැනි කිසිදු මූල්‍ය හෝ බුද්ධිමය "භාරකරුවෙකු" නොමැති වීම නිසා ඔවුන් මෙම ආර්ථික යුද්ධය තුළ තනිවී ඇත. මෙම තත්ත්වය හමුවේ තෙල් මිල ඉහළ නොයන්නේ නම්, ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ රුසියානු ආර්ථිකය මෙන්ම සමස්ත කලාපීය ආර්ථිකයම දරුණු කඩා වැටීමකට ලක්වීමේ අවදානමක් පවතී.මෙම සියලු කරුණු සැලකරමින් රුසියාවේ ඉදිරි ගමන් මඟ පිළිබඳ අවසන් නිගමනයට එළඹිය හැකිය.7. සමාලෝචනය සහ අවසන් නිගමනයරුසියානු ආර්ථිකය මේ වන විට පාලනය කළ නොහැකි රාජ්‍ය මූල්‍ය අර්බුදයක මාවතට අවතීර්ණ වී ඇත. තාවකාලික මිලිටරි වර්ධනය දැන් නිශ්චලතාවයකට (Stagnation) පත්ව ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර හුදකලා භාවය එම තත්ත්වය තවදුරටත් බැරෑරුම් කරයි.මූලෝපායික අවදානම් (Strategic Risks):<ul> <li data-xf-list-type="ul">රාජ්‍ය මූල්‍ය අති-ප්‍රසාරණය (Fiscal Overextension): ආදායමට වඩා වියදම් අසීමිත ලෙස ඉහළ යාම නිසා රජයේ සංචිත ශීඝ්‍රයෙන් ක්ෂය වීම.</li> <li data-xf-list-type="ul">සමාජ අසහනය: මිලිටරි නොවන වියදම් කප්පාදු කිරීම හරහා මහජන සුභසාධනය බිඳ වැටීම සහ එමඟින් මතු වන ජනතා විරෝධය.</li> <li data-xf-list-type="ul">ආරක්ෂණ අකර්මන්‍යතාවය: පෞද්ගලික අංශයට තමන්ගේ ආරක්ෂාව තමන් විසින්ම සලසා ගැනීමට සිදුවීම හරහා රාජ්‍ය පාලනය දුර්වල වීම.</li> </ul>බටහිර මාධ්‍ය වාර්තාවලට වඩා රුසියානු අභ්‍යන්තර මූලාශ්‍ර දෙස අවධානය යොමු කිරීමේදී පෙනී යන්නේ, යුද්ධය හේතුවෙන් ඇති වූ ආර්ථික ප්‍රබෝධය දැන් "ආර්ථික මළබද්ධයක්" දක්වා වර්ධනය වී ඇති බවයි. වහාම ක්‍රියාත්මක වන සාමකාමී එකඟතාවයක් හෝ තෙල් මිලෙහි අසාමාන්‍ය ඉහළ යාමක් සිදු නොවන්නේ නම්, රුසියානු ආර්ථිකය බරපතල ව්‍යසනයකට මුහුණ දීම අනිවාර්ය වනු ඇත</blockquote>

Verification: Awruddata maasa keeyada?

Top Bottom