ශ්රී ලංකාවේ රාජ්ය පද්ධතිය මෙතරම් සංකීර්ණ වීමට සහ සෑම දෙයකටම අධික ලෙස අයදුම්පත් පිරවීමට සිදුවීමට ප්රධාන හේතු කිහිපයක් තිබේ:
1. යටත් විජිත උරුමය
අපේ වර්තමාන පරිපාලන ක්රමය බ්රිතාන්ය පාලන සමයේ (විශේෂයෙන් 1833 කෝල්බෲක්-කැමරන් ප්රතිසංස්කරණ) හඳුන්වා දුන් එකකි. එදා මෙය නිර්මාණය කළේ ජනතාවට සේවය කිරීමට වඩා පාලනය සහ නීතිරීති දැඩිව පවත්වා ගැනීමටයි. නිදහසින් පසු බොහෝ නීති වෙනස් නොවී පැවතීම නිසා අදටත් ඒ පැරණි "ලිපිගොනු සංස්කෘතිය" එලෙසම පවතී.
2. පාලන ස්ථරයන් රාශියක් තිබීම
ලංකාවේ පාලනය මධ්යම රජය, පළාත් සභා, දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාල, ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල සහ ග්රාම නිලධාරී ලෙස මට්ටම් කිහිපයකට බෙදී ඇත.
* කාර්යයන් අතිච්ඡාදනය වීම: එකම කාර්යයක් සඳහා ආයතන කිහිපයකින් අනුමැතිය ගැනීමට සිදුවීම.
* සම්බන්ධීකරණය අඩුකම: එක් ආයතනයක ඇති තොරතුරු තවත් ආයතනයකට නොයන නිසා, ඔබට සෑම තැනකදීම අලුතින් අයදුම්පත් පිරවීමට සිදු වේ.
3. ඩිජිටල්කරණය ප්රමාද වීම
ලෝකයේ බොහෝ රටවල් එකම ඩිජිටල් හැඳුනුම්පතකින් සියලු සේවා ලබා ගත්තද, ලංකාව තවමත් කඩදාසි මත යැපෙන්නේ:
* රාජ්ය අංශයේ සේවකයින් අතර පවතින තාක්ෂණික දැනුම අඩුකම.
* පද්ධති එකිනෙක හා සම්බන්ධ නොවීම (උදාහරණයක් ලෙස: උප්පැන්න සහතිකය, හැඳුනුම්පත සහ විදේශ ගමන් බලපත්රය සඳහා වෙන වෙනම ලේඛන ඉදිරිපත් කිරීමට සිදු වීම).
4. දූෂණය සහ දේශපාලන බලපෑම්
සමහර අවස්ථාවලදී ක්රියාවලියක් හිතාමතාම සංකීර්ණ කර තබන්නේ එමඟින් අල්ලස් ලබා ගැනීමට හෝ දේශපාලන හිතවතුන්ට රැකියා ලබා දීම සඳහා නව තනතුරු/ආයතන නිර්මාණය කිරීමට ඇති ඉඩකඩ නිසාය.
1. යටත් විජිත උරුමය
අපේ වර්තමාන පරිපාලන ක්රමය බ්රිතාන්ය පාලන සමයේ (විශේෂයෙන් 1833 කෝල්බෲක්-කැමරන් ප්රතිසංස්කරණ) හඳුන්වා දුන් එකකි. එදා මෙය නිර්මාණය කළේ ජනතාවට සේවය කිරීමට වඩා පාලනය සහ නීතිරීති දැඩිව පවත්වා ගැනීමටයි. නිදහසින් පසු බොහෝ නීති වෙනස් නොවී පැවතීම නිසා අදටත් ඒ පැරණි "ලිපිගොනු සංස්කෘතිය" එලෙසම පවතී.
2. පාලන ස්ථරයන් රාශියක් තිබීම
ලංකාවේ පාලනය මධ්යම රජය, පළාත් සභා, දිස්ත්රික් ලේකම් කාර්යාල, ප්රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල සහ ග්රාම නිලධාරී ලෙස මට්ටම් කිහිපයකට බෙදී ඇත.
* කාර්යයන් අතිච්ඡාදනය වීම: එකම කාර්යයක් සඳහා ආයතන කිහිපයකින් අනුමැතිය ගැනීමට සිදුවීම.
* සම්බන්ධීකරණය අඩුකම: එක් ආයතනයක ඇති තොරතුරු තවත් ආයතනයකට නොයන නිසා, ඔබට සෑම තැනකදීම අලුතින් අයදුම්පත් පිරවීමට සිදු වේ.
3. ඩිජිටල්කරණය ප්රමාද වීම
ලෝකයේ බොහෝ රටවල් එකම ඩිජිටල් හැඳුනුම්පතකින් සියලු සේවා ලබා ගත්තද, ලංකාව තවමත් කඩදාසි මත යැපෙන්නේ:
* රාජ්ය අංශයේ සේවකයින් අතර පවතින තාක්ෂණික දැනුම අඩුකම.
* පද්ධති එකිනෙක හා සම්බන්ධ නොවීම (උදාහරණයක් ලෙස: උප්පැන්න සහතිකය, හැඳුනුම්පත සහ විදේශ ගමන් බලපත්රය සඳහා වෙන වෙනම ලේඛන ඉදිරිපත් කිරීමට සිදු වීම).
4. දූෂණය සහ දේශපාලන බලපෑම්
සමහර අවස්ථාවලදී ක්රියාවලියක් හිතාමතාම සංකීර්ණ කර තබන්නේ එමඟින් අල්ලස් ලබා ගැනීමට හෝ දේශපාලන හිතවතුන්ට රැකියා ලබා දීම සඳහා නව තනතුරු/ආයතන නිර්මාණය කිරීමට ඇති ඉඩකඩ නිසාය.
