Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="lasithh" data-source="post: 31706553" data-attributes="member: 229238">අනපේක්ෂිත මරණයක්, රුපියල් මිලියන 12ක බැංකු තැන්පතුවක්!ඔබේ බැංකු ගිණුමේ නාමයෝජනාව (Nominee) අන් සියල්ලටම වඩා බලවත්ද??මනඃකල්පිත සිද්ධියක් ඇසුරින් ශ්‍රී ලංකාවේ Nomination නීතිය විමසා බලමු.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> කතාව පටන් ගන්නේ මෙහෙමයි...අජිත් මහතා බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ වසර 30කට ආසන්න කාලයක් සේවය කර විශ්‍රාම ගිය පුද්ගලයෙකි.ඔහු තම ජීවිත කාලය පුරා උපයාගත් මුදලින් රුපියල් මිලියන 12ක් බැංකුවක ඉතිරිකිරීමේ ගිණුමක සහ ස්ථාවර තැන්පතු (Fixed Deposits) කිහිපයක තැන්පත් කර තිබුණි.ඔහු එම ගිණුම් සහ තැන්පතු සඳහා තම බිරිඳ වන කමලා මහත්මිය Nominee ලෙස නම් කළේය.ඔහුට දරුවන් දෙදෙනෙකි.කාලය ගතවෙත්ම අජිත් මහතා තම අවසන් කැමති පත්‍රය (Last Will) සකස් කළේය. එහිදී ඔහු සඳහන් කළේ තම බැංකු තැන්පතුවල මුදල් බිරිඳට 50%ක් සහ දරුවන් දෙදෙනාට 25% බැගින් ලබාදිය යුතු බවයි.එහෙත් ඔහු එක් වැදගත් දෙයක් අමතක කර තිබුණි.බැංකුවේ Nominee ලෙස තවමත් සිටින්නේ තම බිරිඳ පමණක් බව ඔහුට අමතක විය!අවාසනාවකට අජිත් මහතා හදිසියේ මියගියේය.කමලා මහත්මිය මරණ සහතිකයත්, බැංකු ලේඛනත් රැගෙන බැංකුවට ගියාය.එහිදී ඇය බැංකුවෙන් ඉල්ලා සිටියේ තමන් Nominee ලෙස නම් කර ඇති බැවින් අදාළ මුදල් නිදහස් කරන ලෙසයි.නමුත් දරුවන් දෙදෙනා බැංකුවට ඉදිරිපත් කළේ තම පියාගේ Last Will එකයි.ඔවුන්ගේ තර්කය වූයේ පියාගේ අවසන් කැමති පත්‍රය අනුව මුදල් බෙදිය යුතු බවයි.දැන් ප්‍රශ්න කිහිපයක් මතුවේ.- බැංකුව මුදල් ලබාදිය යුත්තේ බිරිඳටද?- නැතහොත් Last Will එකේ සඳහන් පරිදි බිරිඳට සහ දරුවන්ටද?- රුපියල් මිලියන 12ක් තිබෙන නිසා අනිවාර්යයෙන්ම Testamentary Case එකක් පැවරිය යුතුද?- Nominee යනු හුදෙක් භාරකරුවකු පමණක්ද?- දරුවන්ට Nominee ගෙන් මුදල් ඉල්ලා සිටීමට නීතිමය අයිතියක් තිබේද?මේ සියල්ලටම පිළිතුරු සොයාගැනීමට ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය විමසා බලමු.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> Last Will එකද? Nomination එකද?මෙහිදී අපට පරිශීලනය කිරීමට සිදුවන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ Civil Procedure Code හි 544(2) වගන්තියයි.එහි සඳහන් වන්නේ:“A nomination made under subsection (1) shall have effect upon the death of the nominator notwithstanding anything in his last will to the contrary.”එහි සරල අර්ථය වන්නේ:නීත්‍යානුකූලව සිදුකර ඇති Nomination එකක්, ඊට පටහැනිව Last Will එකක සඳහන් කරුණක් තිබුණද, නාමයෝජකයාගේ මරණයෙන් පසු බලාත්මක වන බවයි.ඒ අනුව, අජිත් මහතාගේ බැංකු තැන්පතු සඳහා සිදුකර ඇති Nomination එක වලංගු නම්, Last Will එකේ මුදල් බෙදීම පිළිබඳව වෙනත් ආකාරයකින් සඳහන් කර තිබීමෙන් පමණක් එම Nomination එක අවලංගු වන්නේ නැත.එනම්, අදාළ බැංකු තැන්පතු සම්බන්ධයෙන් බැංකුවට මුදල් ඉල්ලා සිටිය හැකි නීතිමය පදනම ඇත්තේ කමලා මහත්මියටය.මෙය Nomination නීතියේ ඇති ඉතා වැදගත් නීතිමය විශේෂත්වයකි.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> රුපියල් මිලියන 4 හෝ ඊට වැඩි වටිනාකමක් ඇති බූදලයක දේපළ මාරුකිරීමේදී අදාළ වන Probate, Letters of Administration හෝ Certificate of Heirship අවශ්‍යතාවය.දරුවන් දෙදෙනා දැන් තවත් තර්කයක් ඉදිරිපත් කරති."තාත්තාගේ මුළු බැංකු තැන්පතු වටිනාකම රුපියල් මිලියන 12ක්. ඒ නිසා අනිවාර්යයෙන්ම දිසා අධිකරණයෙන් Probate හෝ Letters of Administration ලබාගත යුතුයි."මෙහිදී පරිශීලනය කළ යුත්තේ Civil Procedure Code හි 545 සහ 554A(2) වගන්ති දෙකයි.Section 545 අනුව රුපියල් මිලියන 4 හෝ ඊට වැඩි වටිනාකමක් ඇති බූදලයක දේපළ මාරුකිරීමේදී අදාළ Probate, Letters of Administration හෝ Certificate of Heirship අවශ්‍යතා අදාළ වේ.එහෙත් Section 554A(2) මගින් නිශ්චිත නාමයෝජනාවක් සහිත බැංකු මුදල් සහ තැන්පතු සහතිකවලට අදාළ මුදල්, මෙම පරිච්ඡේදයේ බූදල් පරිපාලන කටයුතු සඳහා මියගිය පුද්ගලයාගේ Estate හෝ Property යන අර්ථයට ඇතුළත් නොවන බව දක්වා තිබේ.එබැවින් මෙහිදී වැදගත් වන්නේ මුළු වත්කම් ප්‍රමාණය නොව, අදාළ වත්කම Section 544 යටතේ නිසි Nomination එකකින් ආවරණය වී තිබේද යන්නයි.රුපියල් මිලියන 4 ඉක්මවීම පමණක් හේතුවක් කරගෙන Nomination සහිත බැංකු තැන්පතුවක් අනිවාර්යයෙන්ම බූදල් නඩුවකට ඇතුළත් කළ යුතු නොවේ.එහෙත් Nomination එකක් නොමැති වෙනත් වත්කම් තිබේ නම් ඒවාට අදාළ බූදල් පරිපාලන නීති වෙනම ක්‍රියාත්මක වේ.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> එසේ නම් Nominee ට මුදල් ලබාදීම බැංකුවේ වගකීමක්ද?ඔව්. අදාළ නීතිමය කොන්දේසි සපුරා ඇත්නම් බැංකුවට Nominee වෙත මුදල් භාරදීමට Section 544 යටතේ නීතිමය පදනමක් ඇත.විශේෂයෙන්ම Section 544(4) අනුව Nominee ගේ සැබෑ අනන්‍යතාව තහවුරු කළ යුතුය.Section 544(5) අනුව නිසි පරිදි මුදල් හෝ තැන්පතු සහතික Nominee වෙත භාරදීමෙන් බැංකුවේ අදාළ වගකීම සම්පූර්ණයෙන් නිදහස් වේ.එනම්, නීතියට අනුකූලව Nominee හඳුනාගෙන මුදල් භාරදීමෙන් පසු එම ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් බැංකුවට නීතිමය ආරක්ෂාවක් ලැබේ.එබැවින් අජිත් මහතාගේ Nomination එක වලංගු බව තහවුරු වී ඇති අතර වෙනත් නීතිමය බාධාවක් නොමැති නම්, දරුවන් Last Will එක පෙන්වූ පමණින් බැංකුවට Nominee ගේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැකිය.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> එසේ නම් දරුවන්ට කිසිදු අයිතියක් නැද්ද?මෙය ඉතා වැදගත් ප්‍රශ්නයකි.Nominee වෙත මුදල් ලබාගැනීමේ නීතිමය අයිතිය තිබීම සහ එම මුදලේ අවසාන ප්‍රතිලාභී හිමිකාරිත්වය (Beneficial Ownership) යනු එකම දෙයක් නොවේ.අජිත් මහතාගේ Nomination එක නිසා කමලා මහත්මියට බැංකුවෙන් මුදල් ලබාගැනීමේ නීතිමය අයිතිය ලැබේ.නමුත් එම මුදලේ අවසාන හිමිකාරිත්වය පිළිබඳ වෙනම නීතිමය ආරවුලක් තිබේ නම්, එය අදාළ සාක්ෂි සහ නීතිමය පදනම් මත වෙනම විමසා බැලිය හැකිය.උදාහරණයක් ලෙස දරුවන් දෙදෙනා තම පියාගේ මුදල්වලින් යම් කොටසක් තමන්ට අයත් බවට වෙනම නීතිමය හිමිකමක් ඔප්පු කළ හැකි නම්, එය වෙනම සිවිල් නඩු කටයුත්තක් විය හැකිය.එබැවින් Nominee වෙත මුදල් ලබාදීමෙන් සියලු ආකාරයේ අනාගත හිමිකම් ආරවුල් ස්වයංක්‍රීයව අවසන් වන බව නොසැලකිය යුතුය.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> අජිත් මහතාට තවත් අමතක වීමක් සිදුව තිබුණා නම්?දැන් සිද්ධියට තවත් වැදගත් කරුණක් එකතු කරමු.අජිත් මහතා මුලින් තම පළමු බිරිඳ Nominee ලෙස නම් කළේය. පසුව ඔහු ඇයගෙන් දික්කසාද වී දෙවන විවාහයක් සිදුකර ගත්තේය.නමුත් බැංකුවේ Nomination එක වෙනස් කිරීමට ඔහු කටයුතු කළේ නැත.ඔහුගේ මරණයෙන් පසු බැංකුවේ ලේඛනවල තවමත් සඳහන් වන්නේ පළමු බිරිඳගේ නමයි.මෙහිදී දෙවන බිරිඳට විවාහක බිරිඳ වීම පමණක් පදනම් කරගෙන බැංකුවේ Nomination එක ස්වයංක්‍රීයව වෙනස් කිරීමට නොහැකිය.Section 544(3) අනුව Nomination එක අවලංගු වීමට හෝ වෙනස් වීමට අදාළ නීතිමය ක්‍රමවේද තිබේ.එබැවින් ගිණුම් හිමියා තම පෞද්ගලික ජීවිතයේ සිදුවන වෙනස්කම් අනුව Nomination එකද යාවත්කාලීන කිරීම අතිශය වැදගත්ය.තවද Nominee නාමයෝජකයා ජීවත්ව සිටියදී මියගියහොත් එම Nomination එකද අවලංගු වේ.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> Nomination එකක් තිබුණත් බැංකුවට මුදල් ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකිද?ඔව්. නීතිය Nominee ආරක්ෂා කරන අතරම බැංකුවටද යම් ආරක්ෂාවක් සලසා ඇත.උදාහරණ ලෙස:- Nomination ලේඛනයේ අත්සන ව්‍යාජ බවට සැකයක් ඇතිවීම.- Nominee ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු කිරීමට නොහැකි වීම.- Nomination එක අවලංගු කර තිබීම.- අදාළ ගිණුම Section 544 යටතේ ආවරණය නොවීම.- අදාළ වත්කම සම්බන්ධයෙන් බලපැවැත්වෙන අධිකරණ නියෝගයක් පැවතීම.මෙවැනි අවස්ථාවල බැංකුවට අදාළ කරුණු විමර්ශනය කර නීතියට අනුව කටයුතු කිරීමට සිදුවේ.එහෙත් සාමාන්‍ය බූදල් වටිනාකම රුපියල් මිලියන 4 ඉක්මවන බව හෝ Last Will එකක් පවතින බව පමණක් Nomination එක ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ප්‍රමාණවත් හේතුවක් නොවේ.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> මේ කරුණ සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණය කුමක් පවසනවාද?මෙය හුදෙක් පනතක් කියවා ලබාගත් මතයක් පමණක් නොවේ.ශ්‍රී ලංකා අභියාචනාධිකරණය ඉදිරියේද මෙවැනිම නීතිමය ගැටලුවක් විභාග වී තිබේ.Subash S.K.H. Ibulmure v. The Public TrusteeCourt of Appeal – CALA 398/2004තීන්දුව: 2012.05.02එම නඩුවේදී මියගිය පුද්ගලයකු විසින් The Finance Company Limited හි ස්ථාවර තැන්පතු කිහිපයක් පවත්වාගෙන ගොස් තිබුණි.ඔහු එම තැන්පතු සඳහා Nominee කෙනකු නම් කර තිබූ අතර, පසුව ලියන ලද Last Will එකෙන් එම මුදල් වෙනත් පාර්ශ්වයන්ට පවරා තිබුණි.Public Trustee විසින් අදාළ තැන්පතු බූදලයට ඇතුළත් කිරීමට උත්සාහ කළේය.නමුත් අභියාචනාධිකරණය Section 544 සහ 554A හි නීතිමය ප්‍රතිපාදන සලකා බලා Nomination එකේ නීතිමය බලය පිළිගත්තේය.අධිකරණය පෙන්වා දුන්නේ Nomination එකක් සහිත තැන්පතු සහතික මියගිය පුද්ගලයාගේ Estate එකට ඇතුළත් නොකළ යුතු බවයි.අදාළ අත්සන් සත්‍ය බව ලේඛන පරීක්ෂණයෙන් තහවුරු වීමෙන් පසුව Nominee ගේ අභියාචනයද පිළිගනු ලැබීය.මෙම නඩුවෙන් පැහැදිලි වන්නේ Nomination එක සහ Last Will එක අතර ගැටුමකදී Section 544(2) යටතේ Nomination එකට විශේෂ නීතිමය ප්‍රමුඛතාවක් හිමිවන බවයි.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👉" title="Backhand index pointing right    :point_right:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f449.png" data-shortname=":point_right:" /> එසේ නම් Nominee අන් සියල්ලටම වඩා බලවත්ද?පිළිතුර වන්නේ — ඔව්. (සෑම අංශයකින්ම නොවේ.) Section 544 යටතේ නිසි පරිදි සිදුකර ඇති Nomination එකට, අදාළ වත්කම සම්බන්ධයෙන් Last Will එකට පටහැනි වුවද පැහැදිලි නීතිමය ප්‍රමුඛතාවක් තිබේ.එය සියලු ගිණුම්වලට හෝ සියලු වත්කම්වලට අදාළ වන අසීමිත බලයක් නොවේ.විශේෂයෙන්ම:1. Current Account එකක් Section 544(1)(a) යටතේ සාමාන්‍ය බැංකු ගිණුම් Nomination ප්‍රතිපාදනයට ඇතුළත් නොවේ.2. Nomination එක නිසි පරිදි සහ වලංගුව සිදුකර තිබිය යුතුය.3. Nominee ගේ අනන්‍යතාව තහවුරු කළ යුතුය.4. Joint Account එකක Survivor අයිතිය සහ Nomination අයිතිය එකිනෙකට වෙනස් නීතිමය කරුණු වේ.5. Nominee වෙත මුදල් ලබාගැනීමේ අයිතිය සහ අවසාන ප්‍රතිලාභී හිමිකාරිත්වය එකම දෙයක් නොවේ.6. වෙනත් නීතිමය බාධා හෝ අධිකරණ නියෝග තිබේ නම් ඒවාද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.එබැවින් Nomination supersedes the Last Will යන ප්‍රකාශය අදාළ නීතිමය සීමාව තුළ නිවැරදි වුවද, Nomination supersedes all යන ප්‍රකාශය සීමාවකින් තොරව භාවිත කිරීම නීතිමය වශයෙන් නිවැරදි නොවේ.අවසානයේ ඔබට වැදගත් කරුණු තුනක්!ඔබ බැංකු ගිණුමක හෝ Fixed Deposit එකක හිමිකරුවකු නම් අදම මේ කරුණු තුන ගැන අවධානය යොමු කරන්න.01. ඔබේ බැංකු ගිණුම්වල Nominee කවුදැයි පරීක්ෂා කරන්න.02. ඔබේ ජීවිතයේ වෙනස්කම් අනුව Nomination යාවත්කාලීන කරන්න.03. Last Will එකක් සකස් කරන විට Nomination සහ බැංකු තැන්පතු පිළිබඳවද නීතිඥ උපදෙස් ලබාගන්න.මතක තබාගන්න...ඔබ ජීවිත කාලය පුරා වෙහෙස මහන්සි වී උපයාගත් මුදල් ඔබ නොමැති දිනක ඔබේ පවුලට ලැබෙන ආකාරය තීරණය වන්නේ ඔබ අද අත්සන් කරන ලේඛන කිහිපයක් මත විය හැකිය.නීතිය නොදැන සිටීමෙන් ඔබේ අයිතිවාසිකම් අහිමි කරගන්න එපා. නීතිය දැනගන්න. නිවැරදි තීරණ ගන්න.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="⚖️" title="Balance scale    :scales:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/2696.png" data-shortname=":scales:" /> නීතිය කියවමු. නීතිය නිවැරදිව තේරුම් ගනිමු.මෙම ලිපිය නීති අධ්‍යාපනික දැනුවත් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කළ මනඃකල්පිත සිද්ධියක් ඇසුරින් සකස් කර ඇත. සැබෑ ගිණුමක අයිතිවාසිකම් තීරණය කිරීමේදී අදාළ බැංකු ලේඛන සහ නීතිමය තත්ත්වය වෙනම පරීක්ෂා කළ යුතුය.නීතිමය මූලාශ්‍ර:- Civil Procedure Code – Sections 544(1)–(5), 545 සහ 554A(2).- Civil Procedure Code (Amendment) Act No. 11 of 2010.- Subash S.K.H. Ibulmure v. The Public Trustee – CALA 398/2004, Court of Appeal, 02.05.2012.<img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="✍️" title="Writing hand    :writing_hand:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/270d.png" data-shortname=":writing_hand:" /> 𝔸𝕜𝕙𝕚𝕝𝕒 𝕄𝕖𝕟𝕕𝕚𝕤</blockquote>

Verification: Payakata winadi keeyak tibeda?

Top Bottom