Saturday, 07 March 2026 12:48
ශ්රී ලංකාවේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙක් සිය කීර්තිනාමය රැකගැනීමේ සටන ඉන්දියාවට ගෙන යයි
ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණය වන ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ වත්මන් විනිසුරුවරයෙකු වන ඒ.එච්.එම්.ඩී. නවාස් මහතා වසර දහයකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ සිය කීර්තිනාමයට හානි කරමින් අන්තර්ජාලයේ පළ වී ඇති ලිපි ඉවත් කරන ලෙසට ගූගල් සමාගමට බල කිරීම සඳහා ඉන්දියානු අධිකරණයක පිහිට පැතීමේ දුර්ලභ මෙන්ම සුවිශේෂී පියවරක් ගෙන තිබේ.
මේ සඳහා ඔහු විසින් ඉන්දියාවේ බැංගලූරු නුවර පිහිටි කර්ණාටක මහාධිකරණය හමුවේ පෙත්සමක් ගොනු කර ඇත.
ඉන්දියාවේ අධිකරණයක පිහිට පැතීමට මූලික හේතුව
ශ්රී ලාංකික විනිසුරුවරයෙකු වෙනත් රටක අධිකරණයක් වෙත යාම නීති ක්ෂේත්රය තුළ දැඩි කතාබහට ලක්වූවකි. මෙයට ප්රධානතම හේතුව වී ඇත්තේ “කිසිදු පුද්ගලයෙකු තමන්ගේම නඩුවක විනිශ්චයකරුවෙකු නොවිය යුතුය” (nemo judex in causa sua) යන නීතිමය මූලධර්මයයි. නවාස් මහතා ශ්රී ලංකාවේ ඉහළම අධිකරණයේ විනිසුරුවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරන බැවින්, මෙරට අධිකරණ පද්ධතිය තුළ මෙවැනි නඩුවක් ගොනු කිරීම ආචාරධර්මීය සහ ආයතනික වශයෙන් සංකීර්ණ ගැටලු මතු කළ හැකි බව ඔහුගේ නීතිඥයින් පෙන්වා දෙයි.
එබැවින්, අදාළ ලිපි ලොව පුරා පතුරුවා හරින සෙවුම් යන්ත්රය වන ගූගල් ඉන්දියා (Google India) සමාගමේ මූලස්ථානය බැංගලූරු නුවර පිහිටා ඇති බැවින් කර්ණාටක මහාධිකරණයට මෙහි නඩු නිමිත්ත ඇසීමේ බලය ඇති බව පෙත්සම මගින් තහවුරු කර ඇත.
මතභේදයට තුඩුදුන් ලිපි සහ චෝදනා
මෙම පෙත්සමට පදනම් වී ඇත්තේ 2015 සහ 2020 වසරවලදී ශ්රී ලංකාවේ වෙබ් අඩවි දෙකක් වන ‘Colombo Telegraph’ සහ ‘Lanka eNews’ මගින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද ලිපි පෙළකි. නවාස් මහතා නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල්වරයාව සිටි සමයේ රාජ්ය සමාගමකට අදාළ අල්ලස් විමර්ශනයකට ඔහු සම්බන්ධ බවටත්, 2020 වසරේදී එවකට ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතාගේ නිර්දේශය මත ඔහු අභියාචනාධිකරණයේ සභාපතිවරයා ලෙස පත්වීම ප්රශ්න කරමින් ද මෙම ලිපි පළ වී තිබුණි.
කෙසේ වෙතත් තම සම්පූර්ණ අධිකරණ දිවිය තුළ කිසිදු විෂමාචාර චෝදනාවක් තමන්ට එරෙහිව ඔප්පු වී නොමැති බවත්, මෙම පදනම් විරහිත ලිපි මගින් ජාත්යන්තර නීති ප්රජාව ඉදිරියේ තම “චරිතය ඝාතනය කිරීමක්” සිදුවන බවත් විනිසුරුවරයා පෙත්සමෙන් අවධාරණය කරයි.
ජාත්යන්තර නීතිය ‘අමතක කර දැමීමේ අයිතිය’
මෙම නඩුවේදී ඉදිරිපත් වී ඇති නීතිමය තර්ක සාමාන්ය අපහාස කිරීමේ නීතියෙන් ඔබ්බට ගිය ඒවා වේ. විදේශිකයන්ට පවා අදාළ වන පරිදි ඉන්දියානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 21 වැනි වගන්තියෙන් තහවුරු කර ඇති ජීවත්වීමේ සහ පුද්ගල ගෞරවයේ අයිතිය නවාස් මහතාගේ නීතිඥයින් විසින් මෙහිදී මතු කර තිබේ. එසේම, සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ජාත්යන්තර සම්මුතිය (ICCPR) ද මීට පාදක කරගෙන ඇත.
මෙහි ඇති වඩාත්ම සුවිශේෂී තර්කය වන්නේ යුරෝපීය නීති පද්ධතියේ බහුලව භාවිත වන, යම් පුද්ගලයෙකු පිළිබඳ අන්තර්ජාලයේ ඇති සෙවුම් ප්රතිඵල ඉවත් කිරීමට ඇති “අමතක කර දැමීමේ අයිතිය” (Right to be forgotten) නමැති සංකල්පය ඉන්දියානු අධිකරණය හමුවේ ඉල්ලා සිටීමයි.
දේශසීමා ඉක්මවා ගිය ඩිජිටල් නීතිමය අභියෝගය
විනිසුරුවරයා 2023 වසරේදී අදාළ ප්රකාශකයින්ට සහ ගූගල් ආයතනයට නීතිමය දැනුම්දීම් සිදු කළද, අධිකරණ නියෝගයක් නොමැතිව එම සබැඳි (Links) ඉවත් කළ නොහැකි බව ගූගල් සමාගම දන්වා තිබුණි. මෙම සුවිශේෂී නඩුව, ඩිජිටල් යුගයේ අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස සහ කීර්තිනාමය රැකගැනීම අතර තුලනය පිළිබඳව දේශසීමා ඉක්මවා ගිය සංකීර්ණ නීතිමය ප්රශ්න මතු කර තිබේ.
‘The Hindu’ සහ ‘The Indian Express’ වැනි ඉන්දීය පුවත්පත් වාර්තා කරන පරිදි, කර්ණාටක මහාධිකරණය විසින් මේ වන විටත් ගූගල් ඉන්දියා සමාගමට සහ ඉන්දියාවේ ඉලෙක්ට්රොනික හා තොරතුරු තාක්ෂණ අමාත්යාංශයට නොතීසි නිකුත් කර ඇති අතර, ඊට අදාළ ප්රතිචාර දැක්වීම සඳහා එළඹෙන මාර්තු 16 වැනිදා දක්වා කල් ලබා දී ඇත.
