Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="nivish" data-source="post: 30845173" data-attributes="member: 302410">ඩොක්ටර් TSH test එකක් කරන්න කිව්වම, "අයියෝ, මොකක්ද මේ TSH?" කියලා ඔයාටත් හිතිලා ඇති, නේද? බය වෙන්න එපා! TSH කියන්නේ අපේ ඇඟේ හරිම වැදගත් වැඩක් කරන, ඒත් හරිම සරලව තේරුම් ගන්න පුළුවන් දෙයක්. අද අපි ඒ ගැන කතා කරමු!<hr /><h3>TSH කියන්නේ මොකක්ද? (හරිම සරලව) <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="🤔" title="Thinking face    :thinking:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f914.png" data-shortname=":thinking:" /></h3>අපේ ඔලුවේ තියෙනවා 'පිටියුටරි ග්‍රන්ථිය' කියලා පොඩි 'ප්‍රධාන කාර්යාලයක්'. මේ කාර්යාලයෙන්, අපේ බෙල්ලේ සමනලයෙක් වගේ හැඩේට තියෙන 'තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය' කියන 'කර්මාන්ත ශාලාවට' වැදගත් පණිවිඩයක් යවනවා.ඒ පණිවිඩය තමයි TSH (Thyroid-Stimulating Hormone) කියන්නේ.සරලවම කිව්වොත්: TSH = තයිරොයිඩ් එකට වැඩ කරන්න කියන 'සංඥාව'<hr /><h3>TSH කරන්නේ මොකක්ද? (වැදගත්ම වැඩේ) <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="💪" title="Flexed biceps    :muscle:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f4aa.png" data-shortname=":muscle:" /></h3>TSH හෝමෝනය කරන්නේ එකම එක දෙයයි: තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියට කියනවා T3 සහ T4 කියන තමන්ගේම හෝමෝන හදන්න කියලා.ඉතින්, මේ T3 සහ T4 හෝමෝන තමයි අපේ ඇඟේ 'බලශක්ති මට්ටම' පාලනය කරන්නේ. හිතන්නකෝ, අපේ ඇඟේ තියෙන හැම සෛලයකටම හරියට වැඩ කරන්න මේ හෝමෝන ඕනෙ කියලා.මේ T3 සහ T4 හෝමෝන අපේ ශරීරයේ මෙන්න මේ දේවල් පාලනය කරනවා:<ul> <li data-xf-list-type="ul">ශක්තිය නිපදවීම (Metabolism): අපි කන කෑම, ඇඟට ඕන ශක්තිය බවට පත් කරන වේගය පාලනය කරනවා. (මේක අඩු වුණොත් මහත් වෙන්න පුළුවන්, වැඩි වුණොත් කෙට්ටු වෙන්න පුළුවන්).</li> <li data-xf-list-type="ul">හදවතේ ක්‍රියාකාරීත්වය: හද ගැස්ම වේගය සහ රටාව පාලනය කරනවා.</li> <li data-xf-list-type="ul">ශරීර උෂ්ණත්වය: ඇඟේ උණුසුම සාමාන්‍ය මට්ටමේ තියාගන්නවා.</li> <li data-xf-list-type="ul">මොළයේ ක්‍රියාකාරීත්වය: මොළය හොඳින් වැඩ කරන්න ඕන කරන ශක්තිය දෙනවා.</li> <li data-xf-list-type="ul">මාංශ පේශි සහ අස්ථි: මාංශ පේශි සහ අස්ථි වල නිරෝගී බවට උදව් කරනවා.</li> </ul><hr /><h3>TSH මට්ටම පාලනය වෙන්නේ කොහොමද? (හරිම පුදුම යාන්ත්‍රණයක්!) <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="🔄" title="Counterclockwise arrows button    :arrows_counterclockwise:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f504.png" data-shortname=":arrows_counterclockwise:" /></h3>අපේ ඇඟේ මේ 'පණිවිඩ හුවමාරුව' වෙන්නේ හරිම දක්ෂ විදියට. මේකට අපි කියන්නේ 'ප්‍රතිපෝෂණ චක්‍රයක්' (Feedback Loop) කියලා.<ol> <li data-xf-list-type="ol">මොළෙන් TSH යවනවා: මුලින්ම මොළේ 'ප්‍රධාන කාර්යාලයෙන්' TSH පණිවිඩය තයිරොයිඩ් එකට යවනවා.</li> <li data-xf-list-type="ol">තයිරොයිඩ් වැඩ පටන් ගන්නවා: TSH ලැබුණාම, තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය T3 සහ T4 හෝමෝන හදන්න පටන් ගන්නවා.</li> <li data-xf-list-type="ol">ප්‍රමාණවත් නම් නවතිනවා: ලේ වල T3 සහ T4 හෝමෝන අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට හැදුණාම, ඒ හෝමෝන ආයෙමත් මොළේට 'සංඥාවක්' යවනවා: "හරි, ඇති, TSH හදන එක නවත්තන්න."</li> <li data-xf-list-type="ol">අඩු වුණොත් ආයෙත් පටන් ගන්නවා: T3 සහ T4 අඩු වුණොත්, මොළේ ආයෙත් TSH යවලා මේ චක්‍රය පටන් ගන්නවා.</li> </ol>මේ විදිහට TSH මට්ටම හරියට පාලනය වෙනවා.<hr /><h3>TSH මට්ටම අවුල් වුණොත් මොකද වෙන්නේ? (ප්‍රශ්න ඇතිවෙන්නේ මෙතනදී!) <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="😥" title="Sad but relieved face    :disappointed_relieved:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f625.png" data-shortname=":disappointed_relieved:" /></h3>අපේ ඇඟේ TSH මට්ටම සාමාන්‍ය අගයෙන් වෙනස් වුණොත්, ඒකෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියේ ප්‍රශ්නයක් තියෙනවා කියලා.<ol> <li data-xf-list-type="ol">TSH මට්ටම අඩු වුණොත්: (තයිරොයිඩ් එක 'ඕනවට වඩා වැඩ' - Hyperthyroidism)<ul> <li data-xf-list-type="ul">මේ කියන්නේ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියෙන් ඕනවට වඩා T3/T4 හෝමෝන හදනවා කියන එකයි.</li> <li data-xf-list-type="ul">හෝමෝන වැඩි නිසා, මොළේ TSH පණිවිඩය යවන එක නවත්වනවා (අඩු කරනවා).</li> <li data-xf-list-type="ul">ලක්ෂණ: හද ගැස්ම වැඩි වීම, දහඩිය දැමීම, බර අඩුවීම, ඇඟ වෙව්ලීම, නිතර බඩ යෑම, කාංසාව වගේ දේවල් වෙන්න පුළුවන්.</li> </ul></li> <li data-xf-list-type="ol">TSH මට්ටම වැඩි වුණොත්: (තයිරොයිඩ් එක 'මදිවට වැඩ' - Hypothyroidism)<ul> <li data-xf-list-type="ul">මේ කියන්නේ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථියෙන් අවශ්‍ය තරම් T3/T4 හෝමෝන හදන්නේ නැහැ කියන එකයි.</li> <li data-xf-list-type="ul">හෝමෝන මදි නිසා, මොළේ වැඩිපුර TSH යවලා තයිරොයිඩ් එකට කියනවා "තව වැඩ කරන්න!" කියලා.</li> <li data-xf-list-type="ul">ලක්ෂණ: අධික මහන්සිය, බර වැඩි වීම, සම වියලීම, හිසකෙස් හැලීම, මතක ශක්තිය අඩු වීම, සීතලට සංවේදී වීම වගේ දේවල් වෙන්න පුළුවන්.</li> </ul></li> </ol><hr /><h3>ඉතින්, TSH test එක වැදගත් ඇයි? <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="👩‍⚕️" title="Woman health worker    :woman_health_worker:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1f469-2695.png" data-shortname=":woman_health_worker:" /><img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="🩺" title="Stethoscope    :stethoscope:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/6.6/png/unicode/64/1fa7a.png" data-shortname=":stethoscope:" /></h3>TSH test එක කියන්නේ ඔයාගේ තයිරොයිඩ් ග්‍රන්ථිය හරියට වැඩ කරනවද කියලා දැනගන්න පුළුවන් ප්‍රධානම පරීක්ෂණය. මේකෙන් අපිට පුළුවන් තයිරොයිඩ් ආබාධ මුල් අවදියේදීම හඳුනාගෙන නිසි ප්‍රතිකාර ගන්න.ඔයාට මේ වගේ කිසිම ලක්ෂණයක් නැති වුණත්, සමහර වෙලාවට ඩොක්ටර්ස් TSH test එකක් කරන්න කියන්න පුළුවන්. ඒකෙන් ලෙඩක් එන්න කලින් දැනගන්න පුළුවන්.ඔයාට TSH ගැන තවත් දැනගන්න ඕන නම් හෝ මේ වගේ ලක්ෂණ තියෙනවා නම්, අනිවාර්යයෙන්ම ඔයාගේ ඩොක්ටර්ව හමුවෙන්න. එයා ඔයාට හරියටම මග පෙන්වයි!</blockquote>

Verification: Winadiyakata thappara keeyak tibeda?

Top Bottom