Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="jamiezue" data-source="post: 30802891" data-attributes="member: 115905">පරිවර්තනයStrait of Hormuz යනු කුමක්ද සහ එය එතරම් වැදගත් වන්නේ ඇයි?ගෝලීය තෙල් සැපයුමට මෙතෙක් ප්‍රධාන බාධාවක් සිදුවී නොමැති වුවද, Israel විසින් සහ පසුව US විසින් Iran වලට ට එල්ල කරන ලද ප්‍රහාර, ආයෝජකයන් කලබලයට පත් කර ඇති අතර, ගැටුම් ආරම්භයේ සිට oil futures 10% කින් පමණ ඉහළ යවා ඇත්තේ Iran, Strait of Hormuz හි shipping කටයුතු කඩාකප්පල් කරමින්  retaliate කරනු ඇතැයි යන බිය හේතුවෙනි.ගෝලීය ආර්ථික දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බලන විට, මෙතරම් උපායමාර්ගිකව වැදගත් ස්ථාන ඇත්තේ ඉතා ස්වල්පයකි. Persian Gulf සහ Gulf of Oman අතර පිහිටා ඇති මෙම ජල මාර්ගය, එහි පටුම ස්ථානයේදී සැතපුම් 21 ක් පමණක් පළල වේ. තෙල් වලින්පොහොසත්  Persian Gulf සිට ලෝකයේ සෙසු ප්‍රදේශවලට බොරතෙල්නැව්ගත කිරීමට ඇති එකම මාර්ගය මෙයයි. Iran එහි උතුරු පැත්ත පාලනය කරයි.US Energy Information Administration (EIA) ට අනුව, දිනපතා ලෝක නිෂ්පාදනයෙන් පහෙන් එකක් පමණ වනතෙල්බැරල් මිලියන 20 ක් පමණ දිනපතා මෙම සන්ධිය හරහා ගමන් කරයි. EIA මෙම පටු මුහුද "critical oil chokepoint" එකක් ලෙස හැඳින්වීය.ඉරිදා හවස, ඉරානය හි nuclear facilities තුනකට US airstrikes එල්ල කිරීමෙන් පසු, Refinitiv data වලට අනුව, global benchmark වන Brent crude, කෙටියෙන් barrel එකක් ඩොලර් 80 ඉක්මවා ගියේය. January මාසයෙන් පසු එසේ වූ පළමු අවස්ථාව එයයි. ගැටුම ට පෙර, 2024 August මාසයේ සිට මිල බොහෝ දුරට barrel එකකට ඩොලර් 60 ත් 75 ත් අතර පැවතුනි.නමුත්  සඳුදා, පුරාවට, Brent සහ US benchmark වන WTI, ඔවුන්ගේ මුල් ලාභ නැති කර ගත්හ. Brent අවසන් වරට barrel එකකට ඩොලර් 76.49 කට 0.53% කින් අඩුවෙන් trade වූ අතර, WTI ඩොලර් 73.38 කට 0.62% කින් අඩුවෙන් trade විය.තෙල් මිල තවදුරටත් ඉහළ යයිද යන්න දැන් රඳා පවතින්නේ ඉරානයහි ප්‍රතිචාරය මතය. energy investment firm Tortoise Capital හි senior portfolio manager වන Rob Thummel, CNN වෙත පැවසුවේ ඉරානය පාලනය කරන මුහුදු මාර්ගයට ඇති විය හැකි බාධාවක් තෙල් මිල barrel එකකට ඩොලර් 100 දක්වා ඉහළ නංවනු ඇති බවයි.Iran හි supreme leader, Ayatollah Ali Khamenei ගේ ප්‍රමුඛ පෙළේ උපදේශකයෙක් දැනටමත් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීමට ඉල්ලා ඇත.ක්‍රියාකාරී Strait of Hormuz එකක් ගෝලීය ආර්ථිකයේ යහ පැවැත්මට "ඉතාම හිතකර" බව ඔහු පැවසීය."ඇමරිකාව විසින් Fordow nuclear installation එකට ප්‍රහාර එල්ල කිරීමෙන් පසු, දැන් අපේ වාරයයි," යැයි hardline Kayhan newspaper හි editor-in-chief වන Hossein Shariatmadari අනතුරු ඇඟවීය. ඔහු ප්‍රසිද්ධ conservative හඬක් වන අතර, මීට පෙර Khamenei වෙනුවෙන් "representative" කෙනෙකු ලෙස තමන්ව හඳුන්වා දී ඇත.ගෝලීය නාවික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් භූගෝලීය වශයෙන් වාසි සහගත  වීම, ඉරානය ට තෙල් වෙළඳපොලවල් තුළ shock එකක් ඇති කිරීමට, තෙල්  මිල ඉහළ නැංවීමට, inflation වැඩි කිරීමට, ට්‍රම්ප්ගේ ආර්ථික න්‍යාය පත්‍ බිඳ දැමීමට" හැකියාව ලබා දෙන බව Iran expert සහ Amwaj news outlet හි editor වන Mohammad Ali Shabani, CNN වෙත පැවසීය.තෙල්  ගෙනයාම සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, Strait එක එහි නිල පළල වන සැතපුම් 21 ට වඩා ඇත්ත වශයෙන්ම ඉතා පටුය. දැවැන්ත supertankers සඳහා භාවිතා කළ හැකි shipping lanes එක් එක් දිශාවට සැතපුම් දෙකක් පමණක් පළල වන අතර, නෞකා Iranian සහ Omani සාගර දෙකම හරහා ගමන් කිරීම අවශ්‍ය වේ.නමුත් energy markets නිරීක්ෂණය කරන Vanda Insights හි founder සහ CEO වන Vandana Hari, ඉරානය විසින් Strait එක අවහිර කිරීම "remote tail risk" එකක් ලෙස දකී. කලාපයේ  US නාවික බලඇණි එකක පැවැත්ම, deterrent එකක් මෙන්ම response tool එකක් ද වන බව ඇය පැවසුවාය."Strait එක වසා දැමීමට උත්සාහ කිරීමෙන් ඉරානය ට අහිමි වීමට බොහෝ දේ ඇති අතර, ලබා ගැනීමට ඇත්තේ ඉතා අල්ප වශයෙනි, එසේ තිබුණත් කිසිවක් නැත," Hari පැවසුවාය. "Israel සහ US ප්‍රහාරවලට මුහුණ දෙන විට Islamic Republic ට මධ්‍යස්ථව සිටි හෝ අනුකම්පා කළ එහි තෙල් නිෂ්පාදනය කරන අසල්වැසියන් සතුරන් බවට පත් කිරීමට ඉරානය ට හැකියාවක් නැත, ඒ වගේම එහි ප්‍රධාන බොරතෙල් මාකට් එක  වන චීනයේ කෝපය අවුලුවාලීමටද හැකියාවක් නැත."Strait එක වැසීම China සහ එය හරහා නැව්ගත කරන බොරතෙල් සහ natural gas මත රඳා පවතින අනෙකුත් Asian ආර්තික වලට විශේෂයෙන් අහිතකර වනු ඇත. EIA තක්සේරු කරන්නේ පසුගිය වසරේ Strait of Hormuz හරහා ගමන් කළ බොරතෙල් වලින් 84% ක් සහ liquefied natural gas වලින් 83% ක් Asian markets වෙත ගිය බවයි.ඉරානය හි විශාලතම oil ගැනුම්කරු වන චීනය, මේ වසරේ පළමු කාර්තුවේදී Strait of Hormuz හරහා දිනකට බැරල් මිලියන 5.4 ක් ලබා ගත් අතර, EIA හි තක්සේරුවට අනුව India සහ South Korea පිළිවෙලින් දිනකට බැරල් මිලියන 2.1 ක් සහ මිලියන 1.7 ක් ආනයනය කළහ. EIA ට අනුව, ඒ හා සසඳන විට, US සහ Europe එම කාලය තුළ පිළිවෙලින් දිනකට බැරල් 400,000 ක් සහ 500,000 ක් පමණක් ආනයනය කළහ.සඳුදා, Foreign Ministry press conference එකකදී චීනය, international trade සඳහා Persian Gulf සහ එහි අවට ජලයේ වැදගත්කම අවධාරණය කරමින් කියා සිටියේ කලාපයේ ආරක්ශාව සහස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම international community හි පොදු අවශ්‍යතා සඳහා සේවය කරන බවයි."ගැටුම de-escalation කිරීම ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ කලාපීය කැලඹීම ගෝලීය ආර්ථික සංවර්ධනය කෙරෙහි වැඩි බලපෑමක් ඇති කිරීම වැළැක්වීමට international community ට තම ප්‍රයත්නයන් තීව්‍ර කරන ලෙස චීනය ඉල්ලා සිටිනවා," යැයි Foreign Ministry spokesperson Guo Jiakun පැවසීය.ඉරිදා දින, India's Minister for Petroleum and Natural Gas Hardeep Singh Puri, X හි සිටින කලබල ආයෝජකයින් ට සහතිකයක් ලබා දීමට උත්සාහ කළේ පසුගිය වසර කිහිපය තුළ රට සිය තෙල් සැපයුම් "විවිධාංගීකරණය" කර ඇති බව පවසමිනි."අපගේ supplies වලින් විශාල ප්‍රමාණයක් දැන් Strait of Hormuz හරහා පැමිණෙන්නේ නැහැ. අපේ Oil Marketing Companies සති කිහිපයක් සඳහා supplies තියෙනවා වගේම විවිධ routes හරහා energy supplies දිගටම ලැබෙනවා," ඔහු පැවසීය. "අපගේ පුරවැසියන් ට ඉන්ධන සැපයුම්වල stability සහතික කිරීමට අවශ්‍ය සියලු පියවර අපි ගන්නවා."</blockquote>

Verification: Awruddata maasa keeyada?

Top Bottom