චේතනාහං භික්කවේ කම්මං කරෝති චේතයිත්වා. කම්මං කරෝති කායේන වාචාය මනසා.
කිසියම් ක්රියාවක් කිරීමට මුල්වෙන්නෙ චේතනාවයි.ඒ කිව්වෙ දැන් උඹ ඔය ත්රෙඩ් එක දැම්මෙ හමුදාවෙ අය සතුරන්ව මරපු එක පවක්ද කියල දැනගන්න. ඒක තමයි උඹේ චේතනාව. කරපු ක්රියාව තමයි ඒ චේතනාව ඉශ්ඨ කරගන්ඩ ත්රෙඩ් එකක් දාපු එක. දැන් චේතනාවයි ක්රියාවයි මොකක්ද කියල පැහැදිලියිනෙ?
ඊලඟට කම්මං ඒ කියන්නෙ කර්මය එහෙම නැත්තම් ක්රියාව කරෝති කායෙන වාචාය මනසා. ක්රියාව කියන එක අතින් පයින් ඒකිව්වෙ ශරීරයෙන්, වාචාය ඒකිව්වෙ වචනයෙන් මනසා ඒකිව්වෙ මනසින්. ක්රියාව කියන එක සිතින් කයින් සහ වචනයෙන් කරන්න පුලුවන්. ඒ කරනදේට මුල් වෙන්නෙ චේතනාව. තේරෙනවනෙ?
හරි දැන් හමුදාවෙ සෙබළු කොටින්ව මැරුවා. මැරුව එකේ චේතනාව මොකක්ද? රට රැකගැනීම. එහෙම් නැතුව අහවල් කොටිය මගේ අරක ගත්ත මේකගත්ත කියල ද්වේශයකින් නෙවෙයි. සෙබළු ඒදේ කරේ තවත් කෙනෙක්ගෙ ජීවිත බේරගන්න, රට රැකගන්න, නිදහස ඇති කරන්න, පාරෙ යනකොට බෝම්බයක් පුපුරයිද කියන බය නැති කරන්න වගේ ගොඩක් යහපත් චේතනාවලින්. යම් කිසි ක්රියාවක් කරනකොට ඒ චේතනාව යහපත් නම් ඒ දෙයින් පවක් සිද්ද වෙන්නෙ නෑ. වෛද්යවරයෙක් රෝගියෙක්ට බෙහෙත් කරනව කියල හිතමු. එතකොට ඒ තුවාලෙ සනීප කරන්න එයාගෙ කකුල කපන්න වෙනවා. ඒදේ කරන්නෙ රෝගියාගෙ ජීවිතේ ගොඩගන්න. ඒක පවක් නෙවෙයි. එතකොට කෙනෙක් තමන්ගෙ දෙයක් ගත්ත කියල අල්ලපු ගෙදර මිනිහගෙ අත කැපුවොත් ඒක පවක්. මොකද ඒක කරන්නෙ වෛරය ද්වේශය හිතේ තියාගෙන අනිත් මිනිහට රිද්දන්න බලාගෙන නිසා. දැන් මම කියලු ඇතිදේ කලඳක් හරි මොලයක් තියනව නම් තෙරුම් ගන්න ඇති කියල හිතනවා. තෙරුවණ් සරණයි!
