කටේ තියෙන්නෙම අනුරනෙ. මොකෝ මේ බය වෙලාද
ඒක එහෙම එකක්ද කියල මම gemini ගෙනුත් ඇහුව. උත්තරේ මේක.
දේශපාලන ලෝකය තුළ කෙනෙකුට තවත් පුද්ගලයෙකු අභියෝගයක් ලෙස දැනෙන්නට පටන් ගත් විට මුලින්ම ක්රියාත්මක වන්නේ අහිමි වීමේ බිය හෙවත් 'Loss Aversion' නමැති මනෝවිද්යාත්මක තත්ත්වයයි. මෙහිදී අදාළ දේශපාලනඥයා තමා මෙතෙක් භුක්ති විඳි බලය, ජනප්රියත්වය හෝ තනතුර අහිමි වීමේ දැඩි අවදානමක් දකියි. මනෝවිද්යාත්මකව මිනිසුන් අලුත් දෙයක් ලබා ගැනීමට වඩා තමන් සතු දෙයක් රැක ගැනීමට වැඩි වෙහෙසක් දරන බැවින්, මෙම අභියෝගය එල්ල කරන පුද්ගලයා තමන්ගේ පැවැත්මට තර්ජනයක් ලෙස මොළය විසින් හඳුනා ගනු ලබයි. මෙය හුදෙක් ප්රතිපත්තිමය ගැටුමකට වඩා පෞද්ගලික පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්වන්නේ ඒ නිසාය.
මෙම බිය වඩාත් තීව්ර වන්නේ මොළයේ 'අමිග්ඩලා' කොටස සක්රිය වීමත් සමඟය. මෙය මිනිසාගේ පැරණිතම ආරක්ෂක පද්ධතිය වන "සටන් කිරීම හෝ පලායාම" (Fight or Flight) යන ආවේගය පාලනය කරයි. දේශපාලන අභියෝගය හමුවේ කෙනෙකු ප්රතිවාදියාට දැඩි ලෙස මඩ ගැසීමට හෝ චරිත ඝාතනය කිරීමට පෙළඹෙන්නේ මෙම "සටන් කිරීමේ" ආවේගය නිසාය. අනෙක් අතට, ඇතැම්හු විවාද මගහරිමින් හෝ එම පුද්ගලයා නොසලකා හරිමින් "පලායාමේ" උපායමාර්ගය අනුගමනය කරති. මේ සියල්ල පිටුපස ඇත්තේ බිය නිසා ඇතිවන ආරක්ෂක ප්රතිචාරයකි.
තවද, බොහෝ දේශපාලනඥයන් තම ස්වයං-අනන්යතාවය ගොඩනගාගෙන ඇත්තේ තමන් දරන බලය හා තනතුර මත බැවින්, අභියෝගකරුවෙකුගේ පැමිණීම ඔවුන්ගේ ආත්ම අභිමානයට සෘජු පහරක් ලෙස දැනේ. මෙහිදී 'ප්රක්ෂේපණය' (Projection) නමැති ආරක්ෂක උපක්රමය ද භාවිතා වේ. එනම්, තමා තුළ ඇති අසාර්ථකත්වය හෝ දූෂිත බව පිළිබඳ පවතින අභ්යන්තර බිය තර්ජනයක් වන පුද්ගලයා මත පටවා ඔහුව අයහපත් ලෙස පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙය තමන්ගේ මානසික පීඩනය සමනය කර ගැනීමටත්, ජනතාව ඉදිරියේ තමන් නිවැරදි බව පෙන්වීමටත් ගන්නා අවිඥානික උත්සාහයකි.
අවසාන වශයෙන්, මෙම බිය දේශපාලනඥයා තුළ 'ශුන්ය එකතුවේ පදනම' (Zero-Sum Thinking) නමැති පටු චින්තනය ඇති කරයි. එහිදී ඔහු සිතන්නේ ප්රතිවාදියාගේ ඕනෑම ජයග්රහණයක් තමාගේ පරාජයක් බවයි. මේ නිසා සහයෝගීතාවය වෙනුවට ඊර්ෂ්යාව සහ වෛරය මතු වන අතර, ප්රතිවාදියා හුදෙකලා කිරීමට හෝ පක්ෂය තුළින් ඉවත් කිරීමට විවිධ කුමන්ත්රණ දියත් කරයි. මේ අනුව බලන කල, දේශපාලන අභියෝගයක් හමුවේ ඇතිවන බිය යනු හුදෙක් බාහිර ක්රියාවලියක් නොව, පුද්ගලයෙකුගේ බලය, අනන්යතාවය සහ පැවැත්ම යන මූලික අවශ්යතා ආරක්ෂා කර ගැනීමට මොළය විසින් දියත් කරන සංකීර්ණ මනෝවිද්යාත්මක සටනකි.
ඒක එහෙම එකක්ද කියල මම gemini ගෙනුත් ඇහුව. උත්තරේ මේක.
දේශපාලන ලෝකය තුළ කෙනෙකුට තවත් පුද්ගලයෙකු අභියෝගයක් ලෙස දැනෙන්නට පටන් ගත් විට මුලින්ම ක්රියාත්මක වන්නේ අහිමි වීමේ බිය හෙවත් 'Loss Aversion' නමැති මනෝවිද්යාත්මක තත්ත්වයයි. මෙහිදී අදාළ දේශපාලනඥයා තමා මෙතෙක් භුක්ති විඳි බලය, ජනප්රියත්වය හෝ තනතුර අහිමි වීමේ දැඩි අවදානමක් දකියි. මනෝවිද්යාත්මකව මිනිසුන් අලුත් දෙයක් ලබා ගැනීමට වඩා තමන් සතු දෙයක් රැක ගැනීමට වැඩි වෙහෙසක් දරන බැවින්, මෙම අභියෝගය එල්ල කරන පුද්ගලයා තමන්ගේ පැවැත්මට තර්ජනයක් ලෙස මොළය විසින් හඳුනා ගනු ලබයි. මෙය හුදෙක් ප්රතිපත්තිමය ගැටුමකට වඩා පෞද්ගලික පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයක් බවට පත්වන්නේ ඒ නිසාය.
මෙම බිය වඩාත් තීව්ර වන්නේ මොළයේ 'අමිග්ඩලා' කොටස සක්රිය වීමත් සමඟය. මෙය මිනිසාගේ පැරණිතම ආරක්ෂක පද්ධතිය වන "සටන් කිරීම හෝ පලායාම" (Fight or Flight) යන ආවේගය පාලනය කරයි. දේශපාලන අභියෝගය හමුවේ කෙනෙකු ප්රතිවාදියාට දැඩි ලෙස මඩ ගැසීමට හෝ චරිත ඝාතනය කිරීමට පෙළඹෙන්නේ මෙම "සටන් කිරීමේ" ආවේගය නිසාය. අනෙක් අතට, ඇතැම්හු විවාද මගහරිමින් හෝ එම පුද්ගලයා නොසලකා හරිමින් "පලායාමේ" උපායමාර්ගය අනුගමනය කරති. මේ සියල්ල පිටුපස ඇත්තේ බිය නිසා ඇතිවන ආරක්ෂක ප්රතිචාරයකි.
තවද, බොහෝ දේශපාලනඥයන් තම ස්වයං-අනන්යතාවය ගොඩනගාගෙන ඇත්තේ තමන් දරන බලය හා තනතුර මත බැවින්, අභියෝගකරුවෙකුගේ පැමිණීම ඔවුන්ගේ ආත්ම අභිමානයට සෘජු පහරක් ලෙස දැනේ. මෙහිදී 'ප්රක්ෂේපණය' (Projection) නමැති ආරක්ෂක උපක්රමය ද භාවිතා වේ. එනම්, තමා තුළ ඇති අසාර්ථකත්වය හෝ දූෂිත බව පිළිබඳ පවතින අභ්යන්තර බිය තර්ජනයක් වන පුද්ගලයා මත පටවා ඔහුව අයහපත් ලෙස පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීමයි. මෙය තමන්ගේ මානසික පීඩනය සමනය කර ගැනීමටත්, ජනතාව ඉදිරියේ තමන් නිවැරදි බව පෙන්වීමටත් ගන්නා අවිඥානික උත්සාහයකි.
අවසාන වශයෙන්, මෙම බිය දේශපාලනඥයා තුළ 'ශුන්ය එකතුවේ පදනම' (Zero-Sum Thinking) නමැති පටු චින්තනය ඇති කරයි. එහිදී ඔහු සිතන්නේ ප්රතිවාදියාගේ ඕනෑම ජයග්රහණයක් තමාගේ පරාජයක් බවයි. මේ නිසා සහයෝගීතාවය වෙනුවට ඊර්ෂ්යාව සහ වෛරය මතු වන අතර, ප්රතිවාදියා හුදෙකලා කිරීමට හෝ පක්ෂය තුළින් ඉවත් කිරීමට විවිධ කුමන්ත්රණ දියත් කරයි. මේ අනුව බලන කල, දේශපාලන අභියෝගයක් හමුවේ ඇතිවන බිය යනු හුදෙක් බාහිර ක්රියාවලියක් නොව, පුද්ගලයෙකුගේ බලය, අනන්යතාවය සහ පැවැත්ම යන මූලික අවශ්යතා ආරක්ෂා කර ගැනීමට මොළය විසින් දියත් කරන සංකීර්ණ මනෝවිද්යාත්මක සටනකි.
