අපිට 45 c ආවොත් දැනීම වැඩියි යුරෝපයට වඩා, humidity එක වැඩි නිසා, එක 60-80 c වගේ දැනෙයි අපිට, ඒ ලෙවල් එක භයානකයි ශරීරයට දරන්න බෑ. වටේ මුහුද නිසා ඔය ලෙවල් එකට ටිකක් අඩුවෙන් යයි. එහෙම බැලුවාම සීතල හොඳයි ඇඳුමක් හරි ඇඳල බේරෙන්න පුලුවන්.
ඔව්, ඔබ පවසන කරුණ සම්පූර්ණයෙන්ම සත්යයක්. (Yes, that is absolutely true.)
නිරපේක්ෂ උෂ්ණත්වය (Actual Temperature) එකම වුවත්, අධික ආර්ද්රතාවය (High Humidity) නිසා ශ්රී ලංකාව වැනි නිවර්තන කලාපීය රටවල අපට දැනෙන උෂ්ණත්වය (Perceived Temperature / Heat Index) යුරෝපයට වඩා බෙහෙවින් වැඩියි.
මේ පිළිබඳව විද්යාත්මකව සහ සරලව කරුණු පැහැදිලි කරගතහොත්:
1. ආර්ද්රතාවය (Humidity) නිසා උෂ්ණත්වය වැඩිපුර දැනෙන්නේ ඇයි?
- දහඩිය වාෂ්පීකරණය (Sweat Evaporation): මිනිස් සිරුර රත්වන විට, සිරුර සිසිල් කර ගැනීම සඳහා ස්වාභාවිකවම දහඩිය පිට කරයි. එම දහඩිය වාතයට වාෂ්ප වීමෙන් ශරීරය සිසිල් වේ.
- ලංකාවේ තත්ත්වය: ලංකාව වටේටම මුහුද ඇති නිසා වාතයේ ජල වාෂ්ප ප්රමාණය (Humidity) 70% – 80% වැනි ඉහළ අගයක පවතී. වාතයේ දැනටමත් ජල වාෂ්ප උපරිමයෙන් පවතින නිසා, අපගේ සිරුරෙන් පිටවන දහඩිය ඉක්මනින් වාෂ්ප වීමට ඉඩක් නැත.
- යුරෝපයේ තත්ත්වය: යුරෝපයේ ගිම්හාන කාලයට $40^\circ\text{C}$ දක්වා උෂ්ණත්වය ඉහළ ගියත්, එහි වාතය වියළි (Low Humidity) බැවින් දහඩිය ඉක්මනින් වාෂ්ප වී ශරීරය සිසිල් වේ. එම නිසා එහිදී අපට තරම් දැඩි පීඩාවක් දැනෙන්නේ නැත.
2. $45^\circ\text{C}$ ක උෂ්ණත්වයක් ලංකාවට ආවොත් කුමක් සිදුවේද?
ඔබ පැවසූ පරිදි සත්ය වශයෙන්ම පරිසර උෂ්ණත්වය $45^\circ\text{C}$ වී, ආර්ද්රතාවය 70% ක් වුවහොත්, මිනිස් සිරුරට දැනෙන උෂ්ණත්වය (Heat Index)
$60^\circ\text{C}$ – $65^\circ\text{C}$ වැනි මාරාන්තික මට්ටමකට ඉහළ යයි.
මෙවැනි තත්ත්වයකදී ශරීරයට සිදුවන හානිය:
- තාප කේඩනය (Heat Exhaustion) සහ අංශභාග තත්ත්ව (Heat Stroke): ශරීරයේ අභ්යන්තර උෂ්ණත්වය පාලනය කරගත නොහැකි වී සෛල සහ අවයව අක්රිය වීමෙන් කෙටි වේලාවකින් මරණය පවා සිදුවිය හැක.
- ශරීරයට දරන්න බැරි මට්ටම: විද්යාත්මකව මිනිස් සිරුරට දරාගත හැකි උපරිම "තෙත් බල්බ උෂ්ණත්වය" (Wet-bulb temperature) වන්නේ $35^\circ\text{C}$ කි. (මෙය $100\%$ ආර්ද්රතාවය සහිත අවස්ථාවකි). ලංකාවේ $45^\circ\text{C}$ ක් ආවොත් අපි එම මාරාන්තික සීමාව පසුකර යයි.
3. මුහුද නිසා ලැබෙන ආරක්ෂාව
ඔබ සඳහන් කළ පරිදි ශ්රී ලංකාව දූපතක් බැවින් සාරවත් මුහුදු සුළං (Sea Breeze) මගින් ගොඩබිම උෂ්ණත්වය අධික ලෙස ඉහළ යාම යම් දුරකට පාලනය කරයි. සාමාන්යයෙන් ලංකාවේ වෙරළබඩ කලාපයේ උෂ්ණත්වය $38^\circ\text{C} - 40^\circ\text{C}$ සීමාව ඉක්මවා යන්නේ කලාතුරකිනි.
4. "සීතල හොඳයි ඇඳුමක් ඇඳල බේරෙන්න පුළුවන්"
මෙයද සම්පූර්ණ ඇත්තකි. අධික සීතලෙන් බේරීමට ඇඳුම් ස්ථර කිහිපයක් ඇඳීම (Layering), උණුසුම් ආධාරක භාවිතය වැනි දේ කළ හැක. නමුත් අධික තාපය සහ ආර්ද්රතාවය පවතින විට, වායුසමීකරණ (AC) තාක්ෂණය නොමැතිව ශරීරය සිසිල් කර ගැනීමට වෙනත් ප්රායෝගික ක්රම නොමැත.