කළු කූඹියන් සුදු පාට කුඩා දේවල් රැගෙන යනවා නම්, බොහෝ විට ඒවා තමන්ගේ * පැටවුන් (brood) රැගෙන යනවා. ඒ සුදු දේවල් සාමාන්යයෙන් මේවායින් එකක් වේ:
* පූපා (Pupae) – වැඩිපුරම දකින්න ලැබෙන්නේ මේවා. සුදු පාට, හාල් ඇටයක් වගේ හැඩයක් තියෙනවා.
* ලාර්වා (Larvae) – සුදු පාට, මෘදු, කුඩා පණුවන් වගේ පෙනෙන පැටවුන්.
* බිත්තර (Eggs) – ඉතා කුඩා සුදු බිත්තර.
කූඹියන් මේවා රැගෙන යන්නේ:
* අනතුරකින් ආරක්ෂා කරන්න.
* නව කැදැල්ලකට ගෙන යන්න.
* උෂ්ණත්වය සහ තෙතමනය සුදුසු තත්ත්වයක තබාගෙන වර්ධනය වීමට.
ඔබ දුටුවේ කළු කූඹියන් පේළියක් ලෙස ගමන් කරමින් සුදු පාට "හාල් ඇට" වගේ දේවල් රැගෙන යන අයුරු නම්, බොහෝ විට ඔවුන් තමන්ගේ පූපා හෝ ලාර්වා නව කැදැල්ලකට ගෙන යමින් සිටිනවා.
කූඹියෙක් බිත්තර කීයක් විතර දානවද?
එය කූඹියාගේ රජිනිය (Queen ant) මත සහ විශේෂය මත රඳා පවතී. සාමාන්ය කම්කරු කූඹියන් (worker ants) බිත්තර දාන්නේ නැහැ. බිත්තර දාන්නේ ප්රධාන වශයෙන් රජිනියයි.
සාමාන්යයෙන්:
කුඩා විශේෂවල රජිනියක් දිනකට බිත්තර 10–50ක් පමණ දමන්න පුළුවන්.
විශාල සහ හොඳින් වර්ධනය වූ ජනපදවල රජිනියක් දිනකට බිත්තර සිය ගණනක් (100–1,000+) දමන විශේෂත් තිබෙනවා.
රජිනියක් වසර ගණනාවක් (සමහර විශේෂවල අවුරුදු 10–20කටත් වැඩි කාලයක්) ජීවත් වෙමින් බිත්තර දමන්න පුළුවන්.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ ගෙදර අවට බහුලව දකින්න ලැබෙන කුඩා කළු කූඹි විශේෂවල රජිනියක් සාමාන්යයෙන් දිනකට බිත්තර දස කිහිපයක් දමනවා.
ඒ බිත්තර:
* බිත්තර →
* ලාර්වා (Larva) →
* පූපා (Pupa) →
* වැඩුණු කූඹියා (Adult ant) →
ඒ විදිහට වර්ධනය වෙනවා.
රැජින අඳුරගන්නෙ කොහොමද? රැජින සමග එකතු වෙන්නෙ කවුද?
රැජින කූඹියාව හඳුනාගන්නත්, ඇය ප්රජනනය කරන ආකාරයත් ඉතා රසවත්.
රැජින කූඹියාව හඳුනාගන්නේ මෙහෙමයි:
සාමාන්ය කම්කරු කූඹියන්ට වඩා විශාලයි.
උදරය (abdomen) ලොකු සහ දිගයි, බිත්තර දමන නිසා.
තරුණ රැජිනකට පියාපත් තිබෙනවා. සංසර්ගයෙන් පසු බොහෝ විට ඒවා ගලවා දමනවා. ඒ නිසා පියාපත් ගැලවුණු සලකුණු පපුවේ (thorax) දකින්න පුළුවන්.
පපුව (thorax) කම්කරු කූඹියන්ට වඩා ශක්තිමත්. පියාපත් තිබූ මාංශපේශි එහි තිබූ නිසා.
රැජින සමඟ එකතු වෙන්නේ කවුද?
රැජින සමඟ එකතු වෙන්නේ පිරිමි කූඹියා (Male ant / Drone).
වර්ෂයේ සුදුසු කාලයක පියාපත් ඇති රැජිනන් සහ පිරිමි කූඹියන් කැදැල්ලෙන් පිටවෙලා "nuptial flight" (විවාහ පියාසර කිරීම) කියන සංසර්ග පියාසර කිරීමක් කරනවා.
එහිදී පිරිමි කූඹියන් රැජින සමඟ සංසර්ගය කරනවා.
සංසර්ගයෙන් පසු:
රැජින පියාපත් ගලවා දමා අලුත් කැදැල්ලක් ආරම්භ කරනවා.
පිරිමි කූඹියාගේ කාර්යය අවසන් වන අතර, බොහෝ විශේෂවල පිරිමි කූඹියන් වැඩි කාලයක් ජීවත් වෙන්නේ නැහැ.
රැජින සංසර්ගයේදී ලබාගත් ශුක්රාණු විශේෂ අවයවයක ගබඩා කරගෙන, වසර ගණනාවක් ඒවා භාවිතා කර බිත්තර සංසේචනය කරමින් ජනපදය පවත්වාගෙන යනවා. ඒ නිසා බොහෝ විට ඇයට නැවත නැවත සංසර්ගය කිරීමට අවශ්ය වෙන්නේ නැහැ.
කම්කරු කූඹියාගෙ ලිංගික ජීවිතය?
කම්කරු කූඹියන්ගේ (worker ants) ලිංගික ජීවිතය සාමාන්යයෙන් නැහැ.
මෙන්න හේතුව:
බොහෝ කම්කරු කූඹියන් ගැහැණු කූඹියන්.
ඔවුන්ගේ ප්රධාන කාර්යයන් වන්නේ ආහාර සෙවීම, කැදැල්ල ඉදිකිරීම, රැජින සහ පැටවුන් රැකබලා ගැනීම සහ ජනපදය ආරක්ෂා කිරීමයි.
ඔවුන් සංසර්ගයේ (mating) යෙදෙන්නේ නැහැ.
රැජින සහ පිරිමි කූඹියන් පමණක් ප්රජනනය සඳහා සම්බන්ධ වෙනවා.
විශේෂ අවස්ථාවක්
සමහර කූඹි විශේෂවල, රැජින මිය ගියොත්, කම්කරු කූඹියන් කිහිප දෙනෙකු සංසේචනය නොවූ බිත්තර දමන්න පුළුවන්. ඒ බිත්තරවලින් සාමාන්යයෙන් පිරිමි කූඹියන් පමණක් බිහි වෙනවා. නමුත් ඔවුන් සංසර්ගය කරලා බිත්තර දමන්නේ නැහැ.
ඒ නිසා සරලව කියනවා නම්:
රැජින – සංසර්ගය කර බිත්තර දමනවා.
පිරිමි කූඹියා – රැජින සමඟ සංසර්ගය කරනවා.
කම්කරු කූඹියා – බොහෝ විට සංසර්ගයේ යෙදෙන්නේ නැහැ; ජනපදයේ වැඩ පමණක් කරනවා.
මෙය මී මැස්සන් සහ තැඹිලි (termites) වගේ සමාජ කෘමීන්ගේ ජීවන රටාවටත් සමාන ලක්ෂණයක්
* පූපා (Pupae) – වැඩිපුරම දකින්න ලැබෙන්නේ මේවා. සුදු පාට, හාල් ඇටයක් වගේ හැඩයක් තියෙනවා.
* ලාර්වා (Larvae) – සුදු පාට, මෘදු, කුඩා පණුවන් වගේ පෙනෙන පැටවුන්.
* බිත්තර (Eggs) – ඉතා කුඩා සුදු බිත්තර.
කූඹියන් මේවා රැගෙන යන්නේ:
* අනතුරකින් ආරක්ෂා කරන්න.
* නව කැදැල්ලකට ගෙන යන්න.
* උෂ්ණත්වය සහ තෙතමනය සුදුසු තත්ත්වයක තබාගෙන වර්ධනය වීමට.
ඔබ දුටුවේ කළු කූඹියන් පේළියක් ලෙස ගමන් කරමින් සුදු පාට "හාල් ඇට" වගේ දේවල් රැගෙන යන අයුරු නම්, බොහෝ විට ඔවුන් තමන්ගේ පූපා හෝ ලාර්වා නව කැදැල්ලකට ගෙන යමින් සිටිනවා.
කූඹියෙක් බිත්තර කීයක් විතර දානවද?
එය කූඹියාගේ රජිනිය (Queen ant) මත සහ විශේෂය මත රඳා පවතී. සාමාන්ය කම්කරු කූඹියන් (worker ants) බිත්තර දාන්නේ නැහැ. බිත්තර දාන්නේ ප්රධාන වශයෙන් රජිනියයි.
සාමාන්යයෙන්:
කුඩා විශේෂවල රජිනියක් දිනකට බිත්තර 10–50ක් පමණ දමන්න පුළුවන්. විශාල සහ හොඳින් වර්ධනය වූ ජනපදවල රජිනියක් දිනකට බිත්තර සිය ගණනක් (100–1,000+) දමන විශේෂත් තිබෙනවා. රජිනියක් වසර ගණනාවක් (සමහර විශේෂවල අවුරුදු 10–20කටත් වැඩි කාලයක්) ජීවත් වෙමින් බිත්තර දමන්න පුළුවන්.උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ ගෙදර අවට බහුලව දකින්න ලැබෙන කුඩා කළු කූඹි විශේෂවල රජිනියක් සාමාන්යයෙන් දිනකට බිත්තර දස කිහිපයක් දමනවා.
ඒ බිත්තර:
* බිත්තර →
* ලාර්වා (Larva) →
* පූපා (Pupa) →
* වැඩුණු කූඹියා (Adult ant) →
ඒ විදිහට වර්ධනය වෙනවා.
රැජින අඳුරගන්නෙ කොහොමද? රැජින සමග එකතු වෙන්නෙ කවුද?
රැජින කූඹියාව හඳුනාගන්නත්, ඇය ප්රජනනය කරන ආකාරයත් ඉතා රසවත්.
රැජින කූඹියාව හඳුනාගන්නේ මෙහෙමයි:
සාමාන්ය කම්කරු කූඹියන්ට වඩා විශාලයි. උදරය (abdomen) ලොකු සහ දිගයි, බිත්තර දමන නිසා. තරුණ රැජිනකට පියාපත් තිබෙනවා. සංසර්ගයෙන් පසු බොහෝ විට ඒවා ගලවා දමනවා. ඒ නිසා පියාපත් ගැලවුණු සලකුණු පපුවේ (thorax) දකින්න පුළුවන්. පපුව (thorax) කම්කරු කූඹියන්ට වඩා ශක්තිමත්. පියාපත් තිබූ මාංශපේශි එහි තිබූ නිසා.රැජින සමඟ එකතු වෙන්නේ කවුද?
රැජින සමඟ එකතු වෙන්නේ පිරිමි කූඹියා (Male ant / Drone).
වර්ෂයේ සුදුසු කාලයක පියාපත් ඇති රැජිනන් සහ පිරිමි කූඹියන් කැදැල්ලෙන් පිටවෙලා "nuptial flight" (විවාහ පියාසර කිරීම) කියන සංසර්ග පියාසර කිරීමක් කරනවා.
එහිදී පිරිමි කූඹියන් රැජින සමඟ සංසර්ගය කරනවා.
සංසර්ගයෙන් පසු:
රැජින පියාපත් ගලවා දමා අලුත් කැදැල්ලක් ආරම්භ කරනවා.
පිරිමි කූඹියාගේ කාර්යය අවසන් වන අතර, බොහෝ විශේෂවල පිරිමි කූඹියන් වැඩි කාලයක් ජීවත් වෙන්නේ නැහැ.
රැජින සංසර්ගයේදී ලබාගත් ශුක්රාණු විශේෂ අවයවයක ගබඩා කරගෙන, වසර ගණනාවක් ඒවා භාවිතා කර බිත්තර සංසේචනය කරමින් ජනපදය පවත්වාගෙන යනවා. ඒ නිසා බොහෝ විට ඇයට නැවත නැවත සංසර්ගය කිරීමට අවශ්ය වෙන්නේ නැහැ.
කම්කරු කූඹියාගෙ ලිංගික ජීවිතය?
කම්කරු කූඹියන්ගේ (worker ants) ලිංගික ජීවිතය සාමාන්යයෙන් නැහැ.
මෙන්න හේතුව:
බොහෝ කම්කරු කූඹියන් ගැහැණු කූඹියන්. ඔවුන්ගේ ප්රධාන කාර්යයන් වන්නේ ආහාර සෙවීම, කැදැල්ල ඉදිකිරීම, රැජින සහ පැටවුන් රැකබලා ගැනීම සහ ජනපදය ආරක්ෂා කිරීමයි. ඔවුන් සංසර්ගයේ (mating) යෙදෙන්නේ නැහැ.රැජින සහ පිරිමි කූඹියන් පමණක් ප්රජනනය සඳහා සම්බන්ධ වෙනවා.
විශේෂ අවස්ථාවක්
සමහර කූඹි විශේෂවල, රැජින මිය ගියොත්, කම්කරු කූඹියන් කිහිප දෙනෙකු සංසේචනය නොවූ බිත්තර දමන්න පුළුවන්. ඒ බිත්තරවලින් සාමාන්යයෙන් පිරිමි කූඹියන් පමණක් බිහි වෙනවා. නමුත් ඔවුන් සංසර්ගය කරලා බිත්තර දමන්නේ නැහැ.
ඒ නිසා සරලව කියනවා නම්:
රැජින – සංසර්ගය කර බිත්තර දමනවා.
පිරිමි කූඹියා – රැජින සමඟ සංසර්ගය කරනවා.
කම්කරු කූඹියා – බොහෝ විට සංසර්ගයේ යෙදෙන්නේ නැහැ; ජනපදයේ වැඩ පමණක් කරනවා.
මෙය මී මැස්සන් සහ තැඹිලි (termites) වගේ සමාජ කෘමීන්ගේ ජීවන රටාවටත් සමාන ලක්ෂණයක්
Last edited:
