මේ දවස් වල මේ ගැන කතා වෙන නිසා දන්න හිතුනා
Performing Rights Organizations (PROs) නැතහොත් Collective Management Organizations (CMOs) යනු සංගීත නිර්මාණකරුවන් (ගීත රචකයින්, සංගීතඥයින් සහ ප්‍රකාශකයින්) සහ එම සංගීතය ප්‍රසිද්ධියේ භාවිත කරන පාර්ශ්වයන් (ගුවන්විදුලි, රූපවාහිනී, Streaming Platform , උත්සව සහ ව්‍යාපාරික ස්ථාන) අතර මැදිහත්කරුවන් ලෙස කටයුතු කරන ආයතන වේ. ඔවුන් ප්‍රසිද්ධියේ සංගීතය වාදනය කිරීම වෙනුවෙන් Performance Royalties ගාස්තු එකතු කර නිර්මාණකරුවන්ට ලබා දෙයි.
සංගීත නිර්මාණකරුවෙකු තමන් වෙසෙන රට හෝ කැමැත්ත අනුව එක් ප්‍රධාන PRO ආයතනයක ලියාපදිංචි වේ. ඉන්පසු CISAC වැනි ගෝලීය සංවිධාන හරහා ඇති කරගන්නා පරස්පර ගිවිසුම් (Reciprocal Agreements) මගින්, යම් නිර්මාණකරුවෙකුගේ ගීතයක් වෙනත් රටක වාදනය වන විට, එම රටේ PRO ආයතනය විසින් මුදල් එකතු කර නිර්මාණකරුගේ Main PRO ආයතනය වෙත යොමු කරනු ලබයි.
මන් work කරන්නෙට් World Top PRO Distribution Management company එහෙක onma country ehka TV shows , Movies , Sports Programs , documentary , Music shows okkoma apita enw ehmai meka wennaCompany එකේ නම නම් කියන්නෙ නැ Expose wenna Puluwan වෙන නිසා ,
Performing Rights Organizations (PROs) නැතහොත් Collective Management Organizations (CMOs) යනු සංගීත නිර්මාණකරුවන් (ගීත රචකයින්, සංගීතඥයින් සහ ප්‍රකාශකයින්) සහ එම සංගීතය ප්‍රසිද්ධියේ භාවිත කරන පාර්ශ්වයන් (ගුවන්විදුලි, රූපවාහිනී, Streaming Platform , උත්සව සහ ව්‍යාපාරික ස්ථාන) අතර මැදිහත්කරුවන් ලෙස කටයුතු කරන ආයතන වේ. ඔවුන් ප්‍රසිද්ධියේ සංගීතය වාදනය කිරීම වෙනුවෙන් Performance Royalties ගාස්තු එකතු කර නිර්මාණකරුවන්ට ලබා දෙයි.
ලොව ප්‍රධානතම PRO ආයතන
1. BMI (Broadcast Music, Inc.)
- කලාපය: ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
- ආරම්භය: 1939
- විස්තරය: ASCAP සඳහා නොමිලේ සම්බන්ධ විය හැකි විකල්පයක් ලෙස ආරම්භ වූවකි. බ්ලූස්, කන්ට්‍රි සහ ජෑස් වැනි නැගී එන සංගීත ශානරයන්ට වැඩි ඉඩක් ලබා දුන් BMI, අද වන විට සාමාජිකයින් මිලියන 1.4 කට අධික සංඛ්‍යාවක් සහ මිලියන 22 කට වැඩි සංගීත නිර්මාණ ප්‍රමාණයක් නියෝජනය කරයි.
2. ASCAP (American Society of Composers, Authors and Publishers)
- කලාපය: ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
- ආරම්භය: 1914
- විස්තරය: ඇමරිකාවේ පැරණිතම PRO ආයතනය වන අතර එය සාමාජිකයින්ගේ අයිතිය යටතේ ක්‍රියාත්මක වන ලාභ නොලබන ආයතනයකි. ASCAP විසින් ලොව පුරා ප්‍රකට සංගීතඥයින් ඇතුළු මිලියනයකට අධික සාමාජිකයින් පිරිසක් නියෝජනය කරනු ලබයි.
3. SESAC (Society of European Stage Authors and Composers)
- කලාපය: ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (ආරම්භය යුරෝපයේ)
- ආරම්භය: 1930
- විස්තරය: BMI සහ ASCAP මෙන් නොව, SESAC යනු ලාභ ලබන (For-profit) ආයතනයක් වන අතර එයට සම්බන්ධ විය හැක්කේ ඇරයුමකින් පමණි (Invitation-only). සීමිත ප්‍රබල නිර්මාණකරුවන් පිරිසක් පමණක් නියෝජනය කරන බැවින් ඔවුන්ට වැඩි අවධානයක් සහ වේගවත් ලෙස ගෙවීම් ලබා දීමට SESAC සමත් වේ.
4. PRS for Music (Performing Right Society)
- කලාපය: එක්සත් රාජධානිය (UK)
- ආරම්භය: 1914
- විස්තරය: බ්‍රිතාන්‍යයේ ප්‍රධානතම PRO ආයතනයයි. සජීවී ප්‍රසංග, රූපවාහිනී, ගුවන්විදුලි සහ ඩිජිටල් ස්ට්‍රීමිං හරහා එකතු වන රාජකීය ගාස්තු නියෝජනය කරන අතර, ඔවුන් MCPS ආයතනය සමඟ එක්ව PRS for Music ලෙස කටයුතු කරයි.
5. APRA AMCOS (Australasian Performing Right Association)
- කලාපය: ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය (සහ පැසිෆික් දූපත්)
- ආරම්භය: 1926
- විස්තරය: ඕස්ට්‍රේලියානු කලාපයේ performance rights කළමනාකරණය කරයි. mechanical rights සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරන AMCOS ආයතනය සමඟ එක්ව එකම ව්‍යුහයක් යටතේ මෙහෙයුම් සිදු කරයි.
6. KOMCA (Korea Music Copyright Association)
- කලාපය: දකුණු කොරියාව
- ආරම්භය: 1964
- විස්තරය: දකුණු කොරියාවේ ප්‍රධානතම ප්‍රකාශන හිමිකම් එකතු කිරීමේ ආයතනයයි. K-pop සංගීතයේ ගෝලීය වර්ධනයත් සමඟ KOMCA ආයතනය කොරියානු සංගීත නිර්මාණකරුවන්ගේ හිමිකම් ලොව පුරා ආරක්ෂා කරයි.
7. SACM (Sociedad de Autores y Compositores de México)
- කලාපය: මෙක්සිකෝව
- ආරම්භය: 1945
- විස්තරය: මෙක්සිකානු සංගීත නිර්මාණකරුවන්ගේ සහ සංගීතඥයින්ගේ හිමිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පිහිටුවා ඇත. ලතින් ඇමරිකාව පුරා සහ ජාත්‍යන්තරව ගුවන්විදුලි, රූපවාහිනී සහ ඩිජිටල් මාධ්‍ය මගින් එකතු වන ගාස්තු පාලනය කරයි.
8. SGAE (SIGAE ලෙසද සඳහන් වේ) (Sociedad General de Autores y Editores)
- කලාපය: ස්පාඤ්ඤය
- ආරම්භය: 1899
- විස්තරය: ස්පාඤ්ඤයේ ප්‍රධානතම හිමිකම් සංගමය වන අතර, සංගීතයට අමතරව දෘශ්‍ය-ශ්‍රව්‍ය (Audiovisual) සහ නාට්‍යමය නිර්මාණවල බුද්ධිමය දේපළ අයිතියද කළමනාකරණය කරයි.
Core Comparison Matrix
| PRO | Country / Region | Membership Type | Key Characteristics |
| BMI | United States | Open (Free) | Non-profit; huge US catalog |
| ASCAP | United States | Open (One-time fee) | Non-profit; member-owned |
| SESAC | United States | Invitation-Only | For-profit; curated membership |
| PRS | United Kingdom | Open | Primary UK collective management |
| APRA | Australia / New Zealand | Open | Covers the Australasian region |
| KOMCA | South Korea | Open / Tiered | Dominant CMO for K-Pop |
| SACM | Mexico | Open | Leading Mexican music copyright body |
| SGAE | Spain | Open | Covers music, theater, and audiovisual rights |
මොවුන් එකිනෙකා අතර සම්බන්ධ වන්නේ කෙසේද?
සංගීත නිර්මාණකරුවෙකු තමන් වෙසෙන රට හෝ කැමැත්ත අනුව එක් ප්‍රධාන PRO ආයතනයක ලියාපදිංචි වේ. ඉන්පසු CISAC වැනි ගෝලීය සංවිධාන හරහා ඇති කරගන්නා පරස්පර ගිවිසුම් (Reciprocal Agreements) මගින්, යම් නිර්මාණකරුවෙකුගේ ගීතයක් වෙනත් රටක වාදනය වන විට, එම රටේ PRO ආයතනය විසින් මුදල් එකතු කර නිර්මාණකරුගේ Main PRO ආයතනය වෙත යොමු කරනු ලබයි.මන් work කරන්නෙට් World Top PRO Distribution Management company එහෙක onma country ehka TV shows , Movies , Sports Programs , documentary , Music shows okkoma apita enw ehmai meka wennaCompany එකේ නම නම් කියන්නෙ නැ Expose wenna Puluwan වෙන නිසා ,
Last edited:
