ආයුබෝවන්! මම මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ විදුලි ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව හා සම්බන්ධව කටයුතු කරන,
CeyCell තාක්ෂණය පිළිබඳව පුළුල් අධ්යයනයක් සිදුකළ විදුලි ඉංජිනේරුවරයෙක්. ජගත් මහතාගේ වීඩියෝව හා ඔබගේ ප්රශ්නය පදනම් කරගෙන, මෙම නවීන බලශක්ති ගබඩා කිරීමේ ක්රමය සහ Lithium Iron Phosphate (LFP) බැටරි අතර සංසන්දනාත්මක සහ තාක්ෂණික විග්රහයක් මම පහතින් ඉදිරිපත් කරන්නම්.
CeyCell තාක්ෂණය යනු කුමක්ද?
සාමාන්ය බැටරි වල මෙන් ලිතියම් (Lithium) හෝ වෙනත් රසායනික කෝෂ (Cells) භාවිතා නොකර,
තාප-රසායනික (Thermo-chemical) ක්රමවේදයක් හරහා බලශක්තිය ගබඩා කිරීම
CeyCell තාක්ෂණයේ මූලික සිද්ධාන්තයයි. මෙහිදී "තාපය" බැටරියක් ලෙස ක්රියා කරයි. මෙහි සම්පූර්ණ ක්රියාවලිය පියවර 4 කින් පැහැදිලි කළ හැක:
- විදුලිය ලබාගැනීම (Renewable power charges it): ඔබේ නිවසේ සූර්ය පැනල (Solar) හෝ ප්රධාන විදුලිබල පද්ධතියෙන් (Grid) පද්ධතිය වෙත විදුලිය ලබා ගනී.
- තාපය බවට පරිවර්තනය වීම (It heats a coil in the gel): මෙම ලබාගන්නා විදුලිය මගින්, පේටන්ට් බලපත්රය සහිත විශේෂිත රසායනික ජෙල් එකක් (chemical gel) තුළ ඇති දඟරයක් (coil) රත් කරනු ලබයි.
- තාපය ගබඩා කිරීම (The gel stores the heat): මෙම විශේෂිත ජෙල් එක මගින් එම තාපය ඉතා දිගු කාලයක් ආරක්ෂිතව රඳවා තබා ගනී.
- නැවත විදුලිය නිපදවීම (Heat becomes electricity): ඔබට විදුලිය අවශ්ය වූ විට, ගබඩා කර ඇති තාපය නැවතත් විදුලිය බවට පරිවර්තනය කර පද්ධතියට මුදා හරී.
විශේෂ ඉංජිනේරුමය ලක්ෂණ:
- අධි ආරක්ෂිත බව: ලිතියම් අඩංගු නොවන නිසා මෙහි කිසිසේත්ම ගිනිගැනීමේ හෝ පුපුරායාමේ අවදානමක් (Non-flammable) නොමැත. එබැවින් නිවසක් තුළ වුවද ආරක්ෂිතව තබාගත හැක.
- දිගුකාලීන විසර්ජනය (Discharge duration): එක් වරක් ආරෝපණය වූ පසු, අඛණ්ඩව පැය 20ක් දක්වා විදුලිය සැපයීමේ හැකියාව ඇත.
- කල්පැවැත්ම: 90% ක Depth of Discharge (DoD) යටතේ Cycle 6,000 ක ආයුකාලයක් පවතින අතර, මෙය දෛනිකව වසර ගණනාවක් භාවිතා කළ හැක.
- ප්රමිතිකරණය: මොරටුව විශ්වවිද්යාලයේ විදුලි ඉංජිනේරු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පරීක්ෂා කර ඇති අතර, මෙය Solar PV Off-grid පද්ධති සඳහා වන ජාත්යන්තර IEC 61427-1:2013 ප්රමිතියට අනුකූල වේ.
CeyCell තාක්ෂණය සහ Lithium Iron Phosphate (LFP) බැටරි අතර සංසන්දනය
ජගත් මහතා භාවිතා කරන LFP (LiFePO4) බැටරි යනු දැනට වෙළඳපොලේ ඇති සාම්ප්රදායික ලිතියම් අයන් (Li-ion) බැටරි වලට වඩා ඉතා ආරක්ෂිත සහ කල්පැවැත්මෙන් ඉහළ බැටරි වර්ගයකි. එහෙත් තාපය මත පදනම් වූ
CeyCell තාක්ෂණයට සාපේක්ෂව එහි ක්රියාකාරිත්වයේ සහ භාවිතයේ පැහැදිලි වෙනස්කම් පවතී.
| තාක්ෂණික ලක්ෂණය | CeyCell තාක්ෂණය (Thermo-chemical) | Lithium Iron Phosphate (LFP) |
| ගබඩා කිරීමේ මාධ්යය | විදුලිය තාපය ලෙස විශේෂිත රසායනික ජෙල් එකක ගබඩා කරයි. | රසායනික ආරෝපණ (chemical charge) ලෙස විද්යුත්-රසායනික කෝෂ (cells) තුළ ගබඩා කරයි. |
| ආරක්ෂාව (Safety) | ලිතියම් නොමැති බැවින් ගිනිගැනීමේ හෝ පුපුරා යාමේ අවදානමක් සම්පූර්ණයෙන්ම නැත. | වෙනත් ලිතියම් බැටරි වලට වඩා ආරක්ෂිත වුවත්, තාපය අසාමාන්ය ලෙස ඉහළ යාමෙන් (Thermal runaway) ගිනිගැනීමේ යම් අවදානමක් පවතී. |
| බලය සැපයීමේ කාලය | දිගු කාලීනයි: පැය 20ක් දක්වා අඛණ්ඩව බලශක්තිය සැපයිය හැක (Long duration). | කෙටි කාලීනයි: සාමාන්යයෙන් ඉහළ ධාරිතාවයකින් පැය 1 ත් 4 ත් අතර කාලයක් බලය සපයයි. |
| නඩත්තුව සහ සිසිලනය | අක්රීය සිසිලන (Passive cooling) ක්රමවේදයක් ඇත. විදුලි පංකා හෝ පොම්ප අවශ්ය නැත. එනිසා නඩත්තුව ඉතා අවමයි. | ක්රියාකාරීත්වයේදී Battery Management System (BMS) හරහා උෂ්ණත්ව පාලනයක් අවශ්ය වේ. |
| උෂ්ණත්ව බලපෑම | පුළුල් පරාසයක උෂ්ණත්ව තත්ත්වයන් (Wide temperature range) යටතේ කිසිදු බලපෑමකින් තොරව විශ්වාසදායක ලෙස ක්රියා කරයි. | අධික රස්නය හෝ අධික ශීතල යටතේ බැටරියේ කාර්යක්ෂමතාව (Performance) වෙනස් විය හැක. |
| පාරිසරික සාධක | පරිසර හිතකාමී අමුද්රව්ය වලින් යුක්ත වන අතර 100% ක් ප්රතිචක්රීකරණය කළ හැකි ලෙස නිර්මාණය කර ඇත. | ලිතියම් වැනි ඛනිජ මත රඳා පවතින අතර, ප්රතිචක්රීකරණ ක්රියාවලිය තරමක් සංකීර්ණ වේ. |
ඉංජිනේරුමය නිගමනය:
ඔබට කෙටි කාලයක් තුළ විශාල විදුලි ධාරාවක් (High sudden peak loads) ලබාගැනීමට අවශ්ය නම් LFP බැටරි ඉතා හොඳ තේරීමකි. නමුත් ඔබේ අරමුණ වන්නේ නිවසකට හෝ ව්යාපාරයකට දෛනිකව, කිසිදු නඩත්තුවකින් හෝ ගිනිගැනීමේ අවදානමකින් තොරව, සම්පූර්ණ රාත්රියක් (පැය 20ක් දක්වා) අඛණ්ඩව විදුලිය ලබාගැනීම නම්,
CeyCell තාක්ෂණය LFP බැටරි වලට වඩා ඉතා ප්රශස්ත, ආරක්ෂිත සහ දීර්ඝකාලීන ආයෝජනයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.