ජපානෙ සාමාන්‍ය වැසියන් ලක්ෂ ගාණකට ජීවිත අහිමි කරපු හිරෝෂිමා-නාගසාකි නගරවලට එල්ල වෙච්ච පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරෙ බලපෑමට නතුවෙලත් නොනැසී පවතින්න හැකියාව ලැබුණු ගස් වර්ග 200 කට අධික ප්‍රමාණයක් හිරෝෂිමා, නාගසාකි නගර තුළ සං‍රක්ෂණය කරලා තියෙනවා අදටත් බලාගන්න පුළුවන්. 'Hibakujumoku' ( 被爆樹木) කියන නමින්, එහෙමත් නැත්නම් "survivor tree" හෝ " A-bombed tree" කියන තේරුමෙන් හදුන්වන මේ ගස් සමූහය අතරට Weeping Willow, camphor trees, eucalyptus, wisterias, Japanese fern palms, junipers, ginkgo, hackberry, pines වගේ ගස් වර්ග ඇතුළත් වෙලා තියෙනවා.
බෝම්බ පිපිරුම්වල අපිකේන්ද්‍රයෙ (Epicenter/Ground Zero) ඉදලා කිලෝමීටර් 2 ක වපසරියකට අයත් කලාපයක් ඇතුළෙ විවිධ දුරවල්වලින් තමයි මේ ගස් පිහිටලා තිබිලා තියෙන්නෙ. මේ ගස් අතරින් හිරෝෂිමා නගරෙ, 'Motomachi' කියන ගං ඉවුරෙ තියෙන පිහිටලා තිබ්බ "Weeping Willow" වර්ගයේ ගස පිහිටලා තිබිලා තියෙන්නෙ බෝම්බ පිපිරුමෙ අපිකේන්ද්‍රයට මීටර 370 ක් වගේ සෑහෙන ආසන්නයකිනුයි. මේ ගස් ඔක්කොම අතරින් බෝම්බෙ පිපිරුම්වල අපිකේන්ද්‍රයට ආසන්නයෙන් ම පිහිටලා තිබුණු ගහ විදිහටත් මේ "Weeping Willow" වර්ගෙ ගස සලකනු ලබනවා. වාර්තාවලට අනුව පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් බේරුණු මේ වගේ ගස් 160-170 අතර ප්‍රමාණයක් හිරෝෂිමා නගරෙනුත්, ගස් 50 ක් පමණ ප්‍රමාණයක් නාගසාකි නගරෙනුත් හදුනගෙන මේ වෙනකොට සංසරක්ෂණය කරලා තියෙනවා.
බෝම්බ පිපිරුමේ අපිකේන්ද්‍රයෙ (Epicenter/Ground Zero) ඉදලා මීටර 740 ක් දුරින් පිහිටලා තිබ්බ 'Eucalyptus' ගසේ වර්තමාන තත්ත්වය
පරමාණු බෝම්බ පිපිරුමෙන් එල්ලවුණු අධික තාපය, කම්පන තරංගවලට වගේම අධික විකිරණවලටත් අහුවෙලා මේ ගස්වල කඳ, අතු, කොළ සම්පූර්ණෙන් ම වගේ ගිනිගෙන විනාශ වෙලා ගියත් බොම්බ පිපිරුමෙන් අවුරුද්දක වගේ කාලයක් යන්නත් ඉස්සෙල්ලා කවුරුවත් බලාපොරොත්තු නොවුණු විදිහට මේ ගස් ඔක්කොම වගේ දළු දාලා ආයෙ වැඩෙන්න පටන් අරන් තියෙනවා. මේ ගස්වලට මේ තරම් දරුණු ව්‍යසනයකට උනත් මේ විදිහට මුහුණ දෙන්න මේ ගස්වලට තිබ්බ භූගතව වහිදුණු ශක්තිමත් මුල් පද්ධතිය, ශක්තිමත්, ඝන බාහිර පොත්ත වගේම, මේ ගස්වල කඳේ සහ අතුවල අභ්‍යන්තරයට වෙන්න තිබ්බ අංකුර (Epicormic buds) තමයි මූලිකව ම උදව් වෙලා තියෙනවා කියලා කියන්නෙ.
ජපාන රජයේ අනුග්‍රහය යටතේ ලෝකෙ වටේම තියෙන විවිධ පරිසර සංවිධානවල සහයත් ඇතුව මේ ගස් සං‍රක්ෂණය කිරීම සිදු කරනවා. වෘක්ෂ වගාව පිළිබදව ජපානෙ ඉන්න ප්‍රවීණ ම විශේෂඥයෙක් වෙන "Chikara Horiguchi" ත්, Green Legacy Hiroshima (GLH), The NAGASAKI Kusunoki Project කියන ව්‍යාපෘති මගිනුත් මේ ගස් සං‍රක්ෂණය කිරීමේ කටයුතු වලට සක්‍රීයව දායක වෙමින් ඉන්නවා. සං‍රක්ෂණ කටයුතුවලට අමතරව "Green Legacy Hiroshima (GLH)" ව්‍යාපෘතිය මගින් මේ 'Hibakujumoku' ගස්වලින් ගන්න බීජ ලෝකෙ වටේ තියෙන උද්භිද උද්‍යානවල, පාසල් භූමි, විශ්ව විද්‍යාල භූමිවල නැවත රෝපණය කරන්න ලබාදීමේ විශේෂ වැඩසටහනකත් නිරත වෙලා ඉන්නවා. ලෝක සාමය සහ ඕනම ව්‍යසනකාරී තත්ත්වයකට මුහුණදීලා නැවත නැගීහිටින්න තියෙන හැකියාව, ශක්තිය සංකේතවත් කිරීමයි මේ බීජ බෙදාහැරීමේ සහ රෝපණ කිරීමේ වැඩසටහනේ මූලික අරමුණ වෙලා තියෙන්නෙ.
බෝම්බ පිපිරුම්වල අපිකේන්ද්‍රයෙ (Epicenter/Ground Zero) ඉදලා කිලෝමීටර් 2 ක වපසරියකට අයත් කලාපයක් ඇතුළෙ විවිධ දුරවල්වලින් තමයි මේ ගස් පිහිටලා තිබිලා තියෙන්නෙ. මේ ගස් අතරින් හිරෝෂිමා නගරෙ, 'Motomachi' කියන ගං ඉවුරෙ තියෙන පිහිටලා තිබ්බ "Weeping Willow" වර්ගයේ ගස පිහිටලා තිබිලා තියෙන්නෙ බෝම්බ පිපිරුමෙ අපිකේන්ද්‍රයට මීටර 370 ක් වගේ සෑහෙන ආසන්නයකිනුයි. මේ ගස් ඔක්කොම අතරින් බෝම්බෙ පිපිරුම්වල අපිකේන්ද්‍රයට ආසන්නයෙන් ම පිහිටලා තිබුණු ගහ විදිහටත් මේ "Weeping Willow" වර්ගෙ ගස සලකනු ලබනවා. වාර්තාවලට අනුව පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයෙන් බේරුණු මේ වගේ ගස් 160-170 අතර ප්‍රමාණයක් හිරෝෂිමා නගරෙනුත්, ගස් 50 ක් පමණ ප්‍රමාණයක් නාගසාකි නගරෙනුත් හදුනගෙන මේ වෙනකොට සංසරක්ෂණය කරලා තියෙනවා.
බෝම්බ පිපිරුමේ අපිකේන්ද්‍රයෙ (Epicenter/Ground Zero) ඉදලා මීටර 740 ක් දුරින් පිහිටලා තිබ්බ 'Eucalyptus' ගසේ වර්තමාන තත්ත්වය
Photo credit: Paul Salopek
Photo credit: Jan Hicks
හිරෝෂිමා-නාගසාකි පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරයේ බලපෑමට නතු වුණු ගස් (1945 වසරේදී ලබා ගත් ඡායාරූප)
පරමාණු බෝම්බ පිපිරුමෙන් එල්ලවුණු අධික තාපය, කම්පන තරංගවලට වගේම අධික විකිරණවලටත් අහුවෙලා මේ ගස්වල කඳ, අතු, කොළ සම්පූර්ණෙන් ම වගේ ගිනිගෙන විනාශ වෙලා ගියත් බොම්බ පිපිරුමෙන් අවුරුද්දක වගේ කාලයක් යන්නත් ඉස්සෙල්ලා කවුරුවත් බලාපොරොත්තු නොවුණු විදිහට මේ ගස් ඔක්කොම වගේ දළු දාලා ආයෙ වැඩෙන්න පටන් අරන් තියෙනවා. මේ ගස්වලට මේ තරම් දරුණු ව්‍යසනයකට උනත් මේ විදිහට මුහුණ දෙන්න මේ ගස්වලට තිබ්බ භූගතව වහිදුණු ශක්තිමත් මුල් පද්ධතිය, ශක්තිමත්, ඝන බාහිර පොත්ත වගේම, මේ ගස්වල කඳේ සහ අතුවල අභ්‍යන්තරයට වෙන්න තිබ්බ අංකුර (Epicormic buds) තමයි මූලිකව ම උදව් වෙලා තියෙනවා කියලා කියන්නෙ.
පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරෙන් බේරුණු 'Eucalypt' ගසක්
පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරෙන් බේරුණු 'Weeping Willow' ගසක්
Photo credit: dwyer_joseph
Photo credit: Chris-and-Barb
Photo credit: Tony Marchesano
Photo credit: Aki Sasaki
ජපාන රජයේ අනුග්‍රහය යටතේ ලෝකෙ වටේම තියෙන විවිධ පරිසර සංවිධානවල සහයත් ඇතුව මේ ගස් සං‍රක්ෂණය කිරීම සිදු කරනවා. වෘක්ෂ වගාව පිළිබදව ජපානෙ ඉන්න ප්‍රවීණ ම විශේෂඥයෙක් වෙන "Chikara Horiguchi" ත්, Green Legacy Hiroshima (GLH), The NAGASAKI Kusunoki Project කියන ව්‍යාපෘති මගිනුත් මේ ගස් සං‍රක්ෂණය කිරීමේ කටයුතු වලට සක්‍රීයව දායක වෙමින් ඉන්නවා. සං‍රක්ෂණ කටයුතුවලට අමතරව "Green Legacy Hiroshima (GLH)" ව්‍යාපෘතිය මගින් මේ 'Hibakujumoku' ගස්වලින් ගන්න බීජ ලෝකෙ වටේ තියෙන උද්භිද උද්‍යානවල, පාසල් භූමි, විශ්ව විද්‍යාල භූමිවල නැවත රෝපණය කරන්න ලබාදීමේ විශේෂ වැඩසටහනකත් නිරත වෙලා ඉන්නවා. ලෝක සාමය සහ ඕනම ව්‍යසනකාරී තත්ත්වයකට මුහුණදීලා නැවත නැගීහිටින්න තියෙන හැකියාව, ශක්තිය සංකේතවත් කිරීමයි මේ බීජ බෙදාහැරීමේ සහ රෝපණ කිරීමේ වැඩසටහනේ මූලික අරමුණ වෙලා තියෙන්නෙ.
හිරෝෂීමා-නාගසාකි ප්‍රහාරෙ සම්බන්ධව මං මීට කලින් දාපු ත්‍රෙඩ්ස් 2 ක්
මීට වසර 78 කට පෙර, අද වැනි දිනකදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් ජපානයේ, හිරෝෂිමා නගරය වෙත එල්ල කළ පරමාණු බෝම්බ ප්‍රහාරය 
සටහන : 
