ශ්රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ වඩාත්ම විනාශකාරී ස්වභාවික විපත් දෙකක් වන 2004 දෙසැම්බර් 26 ඉන්දියන් සාගර සුනාමිය සහ 2025 නොවැම්බර් 28 දිට්වා සුළිකුණාටුව, රටේ ආර්ථික, සමාජ සහ දේශපාලන රාමුවට බරපතල තුවාල සිදු කර ඇත.
- ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) සහ ලෝක බැංකුවේ ඒකාබද්ධ ඇස්තමේන්තුව අනුව, 2004 සුනාමියෙන් ශ්රී ලංකාවට සිදු වූ මුළු ආර්ථික හානිය ඩොලර් බිලියන 1.0 – 1.5 අතර විය (එවකට GDPයෙන් 4.5%–5.5% පමණ).
- 2025 වටිනාකමට ගණනය කළහොත් (එක්සත් ජනපද CPI උද්ධමනය 160% සහ රුපියල් අවප්රමාණය එකතු කළ විට) එම හානිය ඩොලර් බිලියන 12–15 අතර වේ.
- එම කාලයේදී ලෝකයෙන් ශ්රී ලංකාවට ලැබුණු සම්පූර්ණ ජාත්යන්තර ආධාර (ප්රතිපාග, ණය, භාණ්ඩ) ඩොලර් බිලියන 2.2කි. අද වටිනාකමින් එය ඩොලර් බිලියන 27–28 අතර වේ.
2 004 සුනාමිය සඳහා රටවල්, සංවිධාන සහ පුද්ගල/සංවිධාන ලබාදුන් ආධාර වටිනාකම් (ඩොලර් මිලියනවලින්, ආසන්න)
- එක්සත් ජනපදය (USAID සහ රජය) 62 (අනතුරු ආධාර සඳහා; මුළු US ආධාර බිලියන 0.95කින් SL සඳහා කොටසක්).
- ඉන්දියාව 22 (මුදල් සහ නැව්/විනිවිද භාණ්ඩ).
- ඕස්ට්රේලියාව 27 (මුදල් සහ භාණ්ඩ).
- බ්රිතාන්යය 28.9 (මුදල්) + 0.25 (පැලඟ/කුඩාවර ආධාර SL සඳහා විශේෂ).
- ජපානය 500කින් SL සඳහා කොටසක් (මුළු tsunami සඳහා විශාලතම දායක; SL සඳහා ආසන්න 100-150).
- ලෝක බැංකුව 150 (පුනර්නිර්මාණ සඳහා).
- ආසියානු සංවර්ධන බැංකුව (ADB) 100කට ආසන්න (අවශ්යතා ඇස්තමේන්තුවෙන්).
- යුරෝපා සංගමය 154කින් SL සඳහා කොටසක් (ආසන්න 50-70).
- චීනය 2.6 (; SL සඳහා කොටසක්).
- එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) : 0.1 (අනතුරු).
- ඕක්ෆැම් (Oxfam) 294කින් SL සඳහා කොටසක් (ආසන්න 50; පුද්ගල/පුද්ගලික දායකයින්ගෙන්).
- ගිෆ්ට් ඔෆ් ද ගිවර්ස් (Gift of the Givers) 0.5 (භාණ්ඩ සහ මුදල් SL සඳහා විශේෂ).
(මෙම ලැයිස්තුව ආසන්න; මුළුව බිලියන 2.2කින් බෙදාහැරුණු.)
හානියෙන් පසු ඉක්මන් ගොඩනැඟීම සහ 2006–2009 යුද්ධයට සූදානම
එතරම් විශාල හානියකින් පසුවත් ශ්රී ලංකාව ඉතා ඉක්මනින් ආර්ථිකව හා සමාජමය ගොඩනැඟුණේ ජාත්යන්තර ආධාර ඵලදායී ලෙස යොදාගැනීම නිසාය. 2005 අගභාගය වන විට රටේ GDP වර්ධනය නැවත 6%ට ආසන්න මට්ටමකට පැමිණියේය. මෙම ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ජාත්යන්තර විශ්වාසය 2006 සිට එල්ටීටීඊ සමඟ අවසන් යුද්ධයට (ඊළාම් යුද්ධය IV) මුල්යමය හා දේශපාලනමය පසුබිම සැපයීය.
- රජයේ හා UNDP හි මූලික ඇස්තමේන්තු අනුව දිට්වා සුළිකුණාටුවෙන් සිදුවූ ආර්ථික හානිය ඩොලර් බිලියන 6.5–7.0 අතර වේ (2025 GDPයෙන් 3.5%–4%).
- මරණ 643+, තුවාලකරුවන් 21,000+, අතුරුදන් වූවන් 210+, බලපෑමට ලක්වූ ජනතාව මිලියන 2.3කට වැඩි.
- 2025 දෙසැම්බර් 13 වන විට ලැබී ඇති ජාත්යන්තර ආධාර:
- එක්සත් ජනපදය – ඩොලර් මිලියන 2
- යුරෝපා සංගමය – යුරෝ මිලියන 1.8 (ඩොලර් මිලියන 2 පමණ)
- ඉන්දියාව, ජපානය, ඕස්ට්රේලියාව, චීනය ආදී රටවලින් – එකතුව ඩොලර් මිලියන 9.5 පමණ
- IMF විසින් සලකා බලමින් තිබෙන අමතර ආධාර – ඩොලර් මිලියන 200
- මුළු ලැබුණු ආධාර – ඩොලර් මිලියන 15ටත් අඩු (හානියෙන් 0.2%ටත් අඩු)
ආපදාවට පත් ජනතාවට සහන සැලසීම සඳහා රජය විසින් ආරම්භ කරන ලද Rebuilding Sri Lanka අරමුදලට මේ වන විට රුපියල් මිලියන 3,421ක් ඉක්මවා ගොස් ඇති බව මුදල්, ක්රමසම්පාදන හා ආර්ථික සංවර්ධන අමාත්යාංශ ලේකම් ආචාර්ය හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම පවසයි.
හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම මහතා පැවසුවේ මෙම අරමුදල සඳහා දේශීය ව්යාපාරිකයින්, විදෙස් ගත ශ්රි ලාංකිකයින්, විදේශීය ආයතන මේ සඳහා දායකත්වය දක්වා ඇති බවය.
ඒ අනුව මේ වන විට ලැබී ඇති සමස්ත මුදල් ප්රමාණය වන රුපියල් බිලියන 3.4ක ප්රමාණයක් වන අතර එය අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 11කට අධික බවත් හර්ෂණ සූරියප්පෙරුම මහතා සඳහන් කළේය.
ඉන් විදෙස් මුදල්වල වටිනාකම රුපියල් මිලියන 4.1ක් බවද ඔහු මෙහිදී අදහස් දක්වමින් පැවසීය.
- https://sinhala.adaderana.lk/news/218360
