ඩීසල් එක්සෝස්ට් ෆ්ලුයිඩ් එහෙමත් නැත්නම්
ඩීසල් එක්සෝස්ට් ෆ්ලුයිඩ් එහෙමත් නැත්නම් ඇඩ් බ්ලූ කියන්නේ මොනවද?
ඩීසල් එන්ජින් වල පිටාර වායුවේ අඩංගු නියිට්රජන් ඔක්සයිඩ්(NOx)ප්රමාණය අවම කිරීම සඳහා පිටාර වායුට විදීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන යූරියා අඩංගු ඇමෝනියා සාන්ද්රණයට කියනවා ඩීසල් එක්සෝස්ට් ෆ්ලුයිඩ්(Deisel Exhust Fluid-DEF)එහෙමත් නැතැනම් ඇඩ් බ්ලූ(AdBlue)කියලා.
නවීන ඩීසල් වාහන වල පිටාර වායු පද්ධතියටම අදාල කොටසක් ලෙස සවිකරලා තියෙන වෙනම කුටීරයකට මේ DEF විදීම සිදුකරන අතර සයිලන්සරයට සවිකරලා තියන ඉලෙක්ට්රොනික් පාලන නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ්(NOx)ප්රමාණය මැනීමේ සෙන්සරයක් මගින් පිටාර වායුවේ නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ් ප්රමාණය නීරීක්ෂණය කරලා ඒ බව එන්ජින් පාලනය ඒකකය වෙත දන්වන අතර ඒ අනුව අවශ්ය ප්රමාණයට DEF පිටාර වායුවට විදීම සිදුකරනවා.
පිටාර වායු මතට විදිනු ලබන DEF සාන්ද්රණය පිටාර වායුවේ අන්තර්ගත නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ් සමග ප්රතික්රියාකරලා නයිට්රන් හා ජලය බවට පත්කරලා අවසානයේ දී සයිලන්සරයෙන් පිටකරනවා.
මේ DEF වල යූරියා(32.5%)සහ ජලය අඩංගු මිශ්රණයක් ලෙස නිපදවලා තියෙනවා.DEF සඳහා භාවිතා කරන වඩාත් පොදු වෙළෙඳ නාමය තමයි ඇඩ් බ්ලූ(AdBlue)කියන්නේ.ඊට අමතරව CatBlue, NoNOx සහ Air1 යන නම් වලින්ද හඳුන්වනවා.
DEF ටැංකියේ ඇති DEF ප්රමාණය අනුව ගමන් කරන්න පුලුවන් දුර ප්රමාණය සහ කාලය වාහන වර්ගය,ප්රමාණය සහ භාවිතා කර ඇති ආකාරය මත පදනම්ව වෙනස් වෙනවා.මේ DEF යූරියා මිශ්ර ද්රාවණය විඛාදන ද්රව්යක් වගේම හිරැ එළියට නිරාවරණය වීමෙන් ක්රිස්ටලයිස් කැට බවට පත්වෙන නිසා DEF ගබඩා ටැංකි,බෙදාහැරීමේ ක්රම සහ භාවිතයේ දී ඒගැනවිශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු වෙනවා.ඒ නිසා මේ සඳහා යූරියා වලට මල නොබැඳෙන විශේෂ සුදු යකඩ වානේ හෝ ප්ලාස්ටික් පොම්ප සහ ටැංකි භාවිතා කරනවා.
DEF ඉවර වුණොත් මොකද කරන්නේ?
වාහනයේ DEF මට්ටම නැවත පිරවිය යුතු අවස්ථාවට පැමිණි පසු අවශ්ය අවම DEF මට්ටමට නැවත පුරවන තුරැ එන්ජින් පරිගණකය මගින් එන්ජිමේ යාන්ත්රික කාර්ය්යය සාධනය යම් ප්රමාණයකට අඩු කරනවා.මේ වගේ අවස්ථාවක ඉක්මනින් DEF ටැංකිය නැවත පුරවාගැනීම සඳහා අතේ ගෙනයාහැකි කුඩා ප්රමාණයේ DEF බෝතල් ද තියෙන අතර වාහන සේවා අලෙවි නියෝජිතයන්ගෙන් සහ ඉන්ධන පිරවුම් හල් වලින් ද මේ DEF ලබාගැනීමේ හැකියාව තියෙනවා.වාහනයක DPF අවසන් වීමට කලින් පලමු අනතුරැ ඇඟවීම ලෙස DPF මට්ටම අඩු බවට මීටර් බෝඩ් එකේ DPF වර්නින් ලයිට් එක පත්තු කරලා ඒ බව රියදුරැට දන්වන අතර ඒ ගේම තවත් සමහර වාහන වල කෙටි පණිවිඩයක් මගින් ද ඒබව දැනුම් දෙනවා.විශේෂයෙන් ට්රක් රථ වල DPF ටැංකියේ ඇති ප්රමාණය දක්වන DEF ගේජ් එකක් ද ඩෑෂ් බෝඩ් එකේ තියෙනවා.දෙවන DEF අනතුරැ ඇඟවීම දී ටැංකියේ DEF සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වූ පසු දක්වන අතර මේ දෙවන DEF වර්නින් ලයිට් එක දැල්වී තිබෙන අවස්ථාවේ දී වාහන නොකඩවා ධාවනය කල පුලුවන්.ඒ මොනම හේතුවකින් හරි වාහනයේ එන්ජිම නැවත්තුවහොත් හෝ නැවතුනොත් වාහනය නැවත පණගැන්වීමට නොහැකි වන අතර මේ අවස්ථාවේ දී DEF ටැංකියේ තිබිය යුතු අවම මට්ටමට දක්වා DEF නැවත පිරවීමට සිදුවෙනවා.මේ DEF වර්නින් ලයිට් එක මීටර් බෝර්ඩ් එකෙන් ඉවත්වීමට පිරවිය යුතු අවම DEF ප්රමාණය එක් වාහන වර්ගය සහ ප්රමාණය අනුව වෙනස්වෙනවා.වාහනයේ මේ DEF ගබඩා කර තබාගැනීම සඳහා ඩීසල් ටැංකියට අමතරව ඩීසල් ටැංකිය අසලම තවත් කුඩා ප්රමාණයේ ටැංකියක් තියෙනවා.ඒ නිසා වැරදීමකින් හරි මේ DEF ඩීසල් ටැංකිය නොදැමීමට වගබලාගත යුතු වෙනවා.
DEF භාවිතාකරන ඩීසල් වාහන,මේ DEF අවසන්වීමෙන් පසුව තවදුරටත් ධාවනය කිරීම නීතියෙන් තහනම් වන අතර එය වාහනයේ SCR(Selective Catalytic Reduction)එකේ ආයු කාලය ඉතා ඉක්මනින්ම අවසන් වීමට ද හේතුවක් වෙනවා.
** සිලෙක්ටිව් කැටලික් රිඩියුෂන්(SCR)තාක්ෂණය ගැන විස්තර සඳහා මෝටර් කාර්මික දැනුම-194 ලිපිය බලන්න.
https://www.facebook.com/groups/Carindustrial/permalink/666283500200197/
(චන්ද්රසිරි ජයවික්රම විසිනි)
08/03/2017
ඩීසල් එක්සෝස්ට් ෆ්ලුයිඩ් එහෙමත් නැත්නම් ඇඩ් බ්ලූ කියන්නේ මොනවද?
ඩීසල් එන්ජින් වල පිටාර වායුවේ අඩංගු නියිට්රජන් ඔක්සයිඩ්(NOx)ප්රමාණය අවම කිරීම සඳහා පිටාර වායුට විදීම සඳහා භාවිතා කරනු ලබන යූරියා අඩංගු ඇමෝනියා සාන්ද්රණයට කියනවා ඩීසල් එක්සෝස්ට් ෆ්ලුයිඩ්(Deisel Exhust Fluid-DEF)එහෙමත් නැතැනම් ඇඩ් බ්ලූ(AdBlue)කියලා.
නවීන ඩීසල් වාහන වල පිටාර වායු පද්ධතියටම අදාල කොටසක් ලෙස සවිකරලා තියෙන වෙනම කුටීරයකට මේ DEF විදීම සිදුකරන අතර සයිලන්සරයට සවිකරලා තියන ඉලෙක්ට්රොනික් පාලන නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ්(NOx)ප්රමාණය මැනීමේ සෙන්සරයක් මගින් පිටාර වායුවේ නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ් ප්රමාණය නීරීක්ෂණය කරලා ඒ බව එන්ජින් පාලනය ඒකකය වෙත දන්වන අතර ඒ අනුව අවශ්ය ප්රමාණයට DEF පිටාර වායුවට විදීම සිදුකරනවා.
පිටාර වායු මතට විදිනු ලබන DEF සාන්ද්රණය පිටාර වායුවේ අන්තර්ගත නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ් සමග ප්රතික්රියාකරලා නයිට්රන් හා ජලය බවට පත්කරලා අවසානයේ දී සයිලන්සරයෙන් පිටකරනවා.
මේ DEF වල යූරියා(32.5%)සහ ජලය අඩංගු මිශ්රණයක් ලෙස නිපදවලා තියෙනවා.DEF සඳහා භාවිතා කරන වඩාත් පොදු වෙළෙඳ නාමය තමයි ඇඩ් බ්ලූ(AdBlue)කියන්නේ.ඊට අමතරව CatBlue, NoNOx සහ Air1 යන නම් වලින්ද හඳුන්වනවා.
DEF ටැංකියේ ඇති DEF ප්රමාණය අනුව ගමන් කරන්න පුලුවන් දුර ප්රමාණය සහ කාලය වාහන වර්ගය,ප්රමාණය සහ භාවිතා කර ඇති ආකාරය මත පදනම්ව වෙනස් වෙනවා.මේ DEF යූරියා මිශ්ර ද්රාවණය විඛාදන ද්රව්යක් වගේම හිරැ එළියට නිරාවරණය වීමෙන් ක්රිස්ටලයිස් කැට බවට පත්වෙන නිසා DEF ගබඩා ටැංකි,බෙදාහැරීමේ ක්රම සහ භාවිතයේ දී ඒගැනවිශේෂයෙන් සැලකිලිමත් විය යුතු වෙනවා.ඒ නිසා මේ සඳහා යූරියා වලට මල නොබැඳෙන විශේෂ සුදු යකඩ වානේ හෝ ප්ලාස්ටික් පොම්ප සහ ටැංකි භාවිතා කරනවා.
DEF ඉවර වුණොත් මොකද කරන්නේ?
වාහනයේ DEF මට්ටම නැවත පිරවිය යුතු අවස්ථාවට පැමිණි පසු අවශ්ය අවම DEF මට්ටමට නැවත පුරවන තුරැ එන්ජින් පරිගණකය මගින් එන්ජිමේ යාන්ත්රික කාර්ය්යය සාධනය යම් ප්රමාණයකට අඩු කරනවා.මේ වගේ අවස්ථාවක ඉක්මනින් DEF ටැංකිය නැවත පුරවාගැනීම සඳහා අතේ ගෙනයාහැකි කුඩා ප්රමාණයේ DEF බෝතල් ද තියෙන අතර වාහන සේවා අලෙවි නියෝජිතයන්ගෙන් සහ ඉන්ධන පිරවුම් හල් වලින් ද මේ DEF ලබාගැනීමේ හැකියාව තියෙනවා.වාහනයක DPF අවසන් වීමට කලින් පලමු අනතුරැ ඇඟවීම ලෙස DPF මට්ටම අඩු බවට මීටර් බෝඩ් එකේ DPF වර්නින් ලයිට් එක පත්තු කරලා ඒ බව රියදුරැට දන්වන අතර ඒ ගේම තවත් සමහර වාහන වල කෙටි පණිවිඩයක් මගින් ද ඒබව දැනුම් දෙනවා.විශේෂයෙන් ට්රක් රථ වල DPF ටැංකියේ ඇති ප්රමාණය දක්වන DEF ගේජ් එකක් ද ඩෑෂ් බෝඩ් එකේ තියෙනවා.දෙවන DEF අනතුරැ ඇඟවීම දී ටැංකියේ DEF සම්පූර්ණයෙන්ම අවසන් වූ පසු දක්වන අතර මේ දෙවන DEF වර්නින් ලයිට් එක දැල්වී තිබෙන අවස්ථාවේ දී වාහන නොකඩවා ධාවනය කල පුලුවන්.ඒ මොනම හේතුවකින් හරි වාහනයේ එන්ජිම නැවත්තුවහොත් හෝ නැවතුනොත් වාහනය නැවත පණගැන්වීමට නොහැකි වන අතර මේ අවස්ථාවේ දී DEF ටැංකියේ තිබිය යුතු අවම මට්ටමට දක්වා DEF නැවත පිරවීමට සිදුවෙනවා.මේ DEF වර්නින් ලයිට් එක මීටර් බෝර්ඩ් එකෙන් ඉවත්වීමට පිරවිය යුතු අවම DEF ප්රමාණය එක් වාහන වර්ගය සහ ප්රමාණය අනුව වෙනස්වෙනවා.වාහනයේ මේ DEF ගබඩා කර තබාගැනීම සඳහා ඩීසල් ටැංකියට අමතරව ඩීසල් ටැංකිය අසලම තවත් කුඩා ප්රමාණයේ ටැංකියක් තියෙනවා.ඒ නිසා වැරදීමකින් හරි මේ DEF ඩීසල් ටැංකිය නොදැමීමට වගබලාගත යුතු වෙනවා.
DEF භාවිතාකරන ඩීසල් වාහන,මේ DEF අවසන්වීමෙන් පසුව තවදුරටත් ධාවනය කිරීම නීතියෙන් තහනම් වන අතර එය වාහනයේ SCR(Selective Catalytic Reduction)එකේ ආයු කාලය ඉතා ඉක්මනින්ම අවසන් වීමට ද හේතුවක් වෙනවා.
** සිලෙක්ටිව් කැටලික් රිඩියුෂන්(SCR)තාක්ෂණය ගැන විස්තර සඳහා මෝටර් කාර්මික දැනුම-194 ලිපිය බලන්න.
https://www.facebook.com/groups/Carindustrial/permalink/666283500200197/
(චන්ද්රසිරි ජයවික්රම විසිනි)
08/03/2017
