කංසා වල තියෙන ක්රියාකාරී සංඝටකය තමයි ටෙට්රහයිඩ්රොකැනබිනෝල්. මේක කංසා අමුවෙන් පරිබෝජනය කලාට ලැබෙන්නේ නෑ. කංසා රත් කල විට තමයි මේ සංඝටකය ඇක්ටිවේට් වෙන්නේ. ඉතින් කිරි සමඟ කොටා රත් කිරීම තමයි ක්ලැසිකල් ක්රමය කංසා වල ටී.එච්.සී ඇක්ටිවේට් කිරීමට. නමුත් කංසා වල ඖශධීය ගුණය වැඩි යැයි වර්තමාන වෛද්ය විද්යාත්මකව සැලකෙන්නේ ටී.එච්.සී ඇක්ටිවේට් නොකර අමුවෙන් ගැනීමෙන්. අමුවෙන් ගත් විට කංසා වල මානසික තත්වය වෙනස් කිරීමේ (mind altering) ගුණය ක්රියාත්මක වන්නේ නැතිව වේදනා නාශක සහ බඩගිනි ඇතිකිරීමේ ක්රියාව පමණක් ශරීරයට ලැබෙනවා.
ක්රියාකාරීත්වය
මිනිස් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක ස්වභාවිකව උත්තේජනය වන්නේ නෑ. ඒවා පිහිටා තිබෙන්නේ භාහිරව ගන්නා දෙයක් මගින් උත්තේජනය වීමට. කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය කරන තවත් එක් දෙයක් මේ වන විට සොයාගෙන තියෙනවා. චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් ලෙස නම් කල සංඝටකයකිනුත් මිනිස් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය වන බව සොයාගෙන තියෙනවා.
කුඩා දරුවන් පවා චොකලට් කෑමට ප්රිය කරන්නේත්, චොකලට් කෑ විට සතුට ඇති වන්නේත් චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් නිසායි. නමුත් චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් මොලය වෙත ගමන් කිරීමට යම් කාලයක් ගත වෙන නිසා චොකලට් කෑම සහ එයින් ඇති වන ආනන්දය ගැන සම්බන්ධය ඇති බව මිනිසුන්ට අවබෝධ වන්නේ නෑ. ඊට වඩා වේගවත් ව ටෙට්රහයිඩ්රොකැනබිනෝල් අවශෝශණය වෙනවා. නමු අතීතයේ ඊජිප්තු ජාතිකයන් චොකලට් පාවිච්චි කර තිබෙන්නේ සුරුට්ටුවක් ලෙස ඔතා දුම් පානය කිරීමටයි. මෑතකදී සොයාගත් මෙම සංඝටකය ආනන්දමයිඩ් ලෙස නම් කල ඇත්තේ එයින් ආනන්දය ජනිත කරන නිසා එම සංස්කෘත වචනයෙනි.
මෙහි පොඩි අවුලක් තියෙනවා. ටෙට්රාහයිඩ්රොකැනබිනෝල් නිසා මිනිසුන් සාමයට ලැදි පිරිසක් බවට පත් වෙනවා. එවිට යුද්ධ කර රටවල් අල්ලා ගැනීමට සොල්දාදුවන් එකතු කරගැනීමට නොහැකි වෙනවා. ඇමෙරිකාවේ ගංජා තහනම් කිරීම සහ වියට්නාම යුද්ධයට තරුණ සොල්දාදුවන් බඳවාගැනීම අතර සම්බන්ධයක් පෙනෙන්නේ මට විතර ද.?
වෛද්ය විද්යාව
දැන් දැන් වෛද්ය අවශ්යතා සඳහා මෝෆීන් භාවිතය අඩු වෙමින් යනවා, ඒ වෙනුවට දියුනු රට වල ටෙට්රාහයිඩ්රොකැනබිනෝල් [ටී.එච්.සී] (ගංජා) තමයි වැඩියෙන් යොදා ගන්නෙ. ටී.එච්.සී පවා කෘතීමව නිපදවන්න පුළුවන් දැන්. නමුත් ගංජා වල ඇති සියලුම ඖශධීය ගුණ මේ තනි ක්රියාකාරී සංඝටකයේ නොමැති බව ඉතා මෑතකදී සොයාගෙන තියෙනවා. මේවා "මැරිනෝල්" නම් පෙත්තක් ලෙස වෛද්ය නිර්දේශය ඇතිව ෆාමසි වලින් ලබා දෙනවා.
පිලිකා ප්රතිකාර ලබන අයට දියුනු රට වල මෝෆීන් වෙනුවට ගංජා නිර්දේශ කරනවා. ගංජා තෙල් වල පිලිකා නාශක ගුණ තියෙනවා. ඉතා හොඳින් පාරජම්බූල විකිරණ උරාගැනීමේ හැකියාව නිසා (සන්ස්ක්රීන් ක්රීම් ලෙස සකසා) සමේ ගැල්වීමෙන් සමේ පිලිකා ඇති වීමේ අවදානම අඩු කරනවා. එයින් වේදනා නාශක ගුණයට අමතරව පිලිකා සෛල පමණක් විනාශ කිරීමේ ගුණයක් ඇති බවත් සොයාගෙන තියෙනවා. ආතරයිටිස් වලට සහනය ගෙන දෙනවා. ඇසේ අධි රුධිර පීඩනය (අන්ධ බව ඇති විය හැක) "ග්ලයිකෝමා" වැලැක්වීමේ සහ සමනය කිරීමේ හැකියාවක් තියෙනවා. ඇල්සයිමර් සහ ස්නායු දුර්වල වීම් නිසා ඇති වන රෝගාබාධ සමනය කරනවා. නමුත් ඇකියුට් වේදනා, දත් කැක්කුම්, අස්ථි බිඳීම් වගේ අවස්ථා වලදී ටී.එච්.සී වේදනා නාශකයක් ලෙස සාර්ථක වන්නේ නෑ.
ටී.එච්.සී බැලුවොත් මෝෆීන් තරම් භයානක නෑ. එය ඇබ්බැහිවන සුලු දෙයක් නෙමෙයි. ඒ වගේම ටොලරන්ස් ඇති වීමත් ඉතා සෙමෙන් සිදු වන්නේ. යම් ඖශධයක් ටොලරන්ස් ඇති වීම එය ඇබ්බැහිවනසුලු දෙයක් ලෙස සැලකීමට හේතුවක් නෙමෙයි. මත් ද්රව්ය වලට ඇබ්බැහි වූ අයට ඉන් මිදීමේ මාර්ගයක් විදියට සාර්ථකව අත් හදා බලා තියෙනවා. ගංජා පාවිච්චි කරන/කල කෙනෙක් ඇබ්බැහිවනසුලු මත් ද්රව්ය භාවිතයට යොමු වීමේ ප්රවණතාවය ඉතා අඩුයි
අඩු මාත්රා වලින් මානසික සුවය ගෙන දුන්නත් වැඩි මාත්රා වලින් මානසික රෝග ඇති අයගේ එම තත්වය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. මානසික රෝග ඇති අයට නුසුදුසුයි. නමුත් මානසිකව නිරෝගී අයට ගැටලු ඇති කරන්නේ නෑ. ගංජා වලින් ඇති වන්නේ මත් වීමක් නොවේ. මත් වීමක් යනු මොලයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩපන වීමක්. ගංජා වල ක්රියාකාරී සංඝටකය වන ටෙට්රහයොඩ්රොකැනබිනෝල් වලින් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය කරනවා.
ගංජා වලින් (දුම නිසා ඇති වන අහිතකර ප්රතිපල වලට අමතරව) දීර්ඝකාලීන අතුරු පල නැති බව දැනට සොයාගෙන ඇත. වෛද්ය නිර්දේශය අනුව ගංජා පරිභෝජනය කල යුතු පිරිසිදුම ක්රමය නම් වේපරයිසරයක් භාවිතා කිරීමයි.
ගංජා වල ඖශධීය නොවන (කාර්මික) ප්රයෝජන සඳහා කෙඳි බහුල ටී.එච්.සී අවම ප්රබේධයක් ප්රංශයේ නිපදවා තියෙනවා. ඔවුන් මේ කෙඳි වලින් කඩදාසි සහ රෙදි නිපදවනවා..
ජාත්යන්තර ඉතිහාසය
මැදපෙරදිග විසූ බලවත් සාලමොන් රජතුමාගේ සොහොනින් හටගත් පූජනීය වෘක්ශය ලෙස ගංජා පැලෑටිය හඳුනාගන්නවා.
යුරෝපයේ මායාකාරීන්/මායාකරුවන් තෙවන ඇස පාදාගැනීම හරහා රහස් දැනුම ලබාගැනීමේ මාර්ගයක් ලෙස ගංජා වල ප්රභේදයක් සහ වෙනත් විවිධ ඖශධ වර්ග භාවිතා කලා. රෝමය/ග්රීසිය ආශ්රිතව මේ වෙනුවට භාවිතා වුනේ අබිං. නමුත් එය ගංජා මෙන් නොව, ඇබ්බැහිවන සුලු සහ භාවිතා කරන්නා ක්ෂය කරවන අහිතකර ඖශධයක්.
රතු ඉන්දියානුවන් අතර ගංජා භාවිතා වුන බවක් සඳහන් වන්නේ නෑ, නමුත් ඔවුන් අතර ඊට වඩා තියුණු මානසික උත්තේජන ලබා දෙන පෙයෝටේ, සේජ්-ඩිවොනාරම් වැනි ඖශධ තිබුනා.
චිනයේ සොහොන් ගෙවල් තුල හමු වූ පුරාවිද්යාත්මක සදක මත ගංජා භාවිතා කල බවට ඔප්පුවී ඇත ඉහල ආර්ථික වටිනාකමක් ඇති මෙම ශාකය ලංකාව තුල විදිමත් ලෙස නීතිගත කළ යුතුය
ගංජා වලින් ලැබෙන මානසික උත්තේජනය දෙවියන් ට සමීප වීමක් ලෙස බොහෝ ආධ්යාත්මික දර්ශණ වල හඳුන්වනවා.
මහාචාර්ය වසන්ත සේන වැලිඅංගගේ ත්රෛලෝකවිජයා පොත කියවා මනා අවබෝධයක් ලබා ගන්න.
ක්රියාකාරීත්වය
මිනිස් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක ස්වභාවිකව උත්තේජනය වන්නේ නෑ. ඒවා පිහිටා තිබෙන්නේ භාහිරව ගන්නා දෙයක් මගින් උත්තේජනය වීමට. කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය කරන තවත් එක් දෙයක් මේ වන විට සොයාගෙන තියෙනවා. චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් ලෙස නම් කල සංඝටකයකිනුත් මිනිස් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය වන බව සොයාගෙන තියෙනවා.
කුඩා දරුවන් පවා චොකලට් කෑමට ප්රිය කරන්නේත්, චොකලට් කෑ විට සතුට ඇති වන්නේත් චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් නිසායි. නමුත් චොකලට් වල ඇති ආනන්දමයිඩ් මොලය වෙත ගමන් කිරීමට යම් කාලයක් ගත වෙන නිසා චොකලට් කෑම සහ එයින් ඇති වන ආනන්දය ගැන සම්බන්ධය ඇති බව මිනිසුන්ට අවබෝධ වන්නේ නෑ. ඊට වඩා වේගවත් ව ටෙට්රහයිඩ්රොකැනබිනෝල් අවශෝශණය වෙනවා. නමු අතීතයේ ඊජිප්තු ජාතිකයන් චොකලට් පාවිච්චි කර තිබෙන්නේ සුරුට්ටුවක් ලෙස ඔතා දුම් පානය කිරීමටයි. මෑතකදී සොයාගත් මෙම සංඝටකය ආනන්දමයිඩ් ලෙස නම් කල ඇත්තේ එයින් ආනන්දය ජනිත කරන නිසා එම සංස්කෘත වචනයෙනි.
මෙහි පොඩි අවුලක් තියෙනවා. ටෙට්රාහයිඩ්රොකැනබිනෝල් නිසා මිනිසුන් සාමයට ලැදි පිරිසක් බවට පත් වෙනවා. එවිට යුද්ධ කර රටවල් අල්ලා ගැනීමට සොල්දාදුවන් එකතු කරගැනීමට නොහැකි වෙනවා. ඇමෙරිකාවේ ගංජා තහනම් කිරීම සහ වියට්නාම යුද්ධයට තරුණ සොල්දාදුවන් බඳවාගැනීම අතර සම්බන්ධයක් පෙනෙන්නේ මට විතර ද.?
වෛද්ය විද්යාව
දැන් දැන් වෛද්ය අවශ්යතා සඳහා මෝෆීන් භාවිතය අඩු වෙමින් යනවා, ඒ වෙනුවට දියුනු රට වල ටෙට්රාහයිඩ්රොකැනබිනෝල් [ටී.එච්.සී] (ගංජා) තමයි වැඩියෙන් යොදා ගන්නෙ. ටී.එච්.සී පවා කෘතීමව නිපදවන්න පුළුවන් දැන්. නමුත් ගංජා වල ඇති සියලුම ඖශධීය ගුණ මේ තනි ක්රියාකාරී සංඝටකයේ නොමැති බව ඉතා මෑතකදී සොයාගෙන තියෙනවා. මේවා "මැරිනෝල්" නම් පෙත්තක් ලෙස වෛද්ය නිර්දේශය ඇතිව ෆාමසි වලින් ලබා දෙනවා.
පිලිකා ප්රතිකාර ලබන අයට දියුනු රට වල මෝෆීන් වෙනුවට ගංජා නිර්දේශ කරනවා. ගංජා තෙල් වල පිලිකා නාශක ගුණ තියෙනවා. ඉතා හොඳින් පාරජම්බූල විකිරණ උරාගැනීමේ හැකියාව නිසා (සන්ස්ක්රීන් ක්රීම් ලෙස සකසා) සමේ ගැල්වීමෙන් සමේ පිලිකා ඇති වීමේ අවදානම අඩු කරනවා. එයින් වේදනා නාශක ගුණයට අමතරව පිලිකා සෛල පමණක් විනාශ කිරීමේ ගුණයක් ඇති බවත් සොයාගෙන තියෙනවා. ආතරයිටිස් වලට සහනය ගෙන දෙනවා. ඇසේ අධි රුධිර පීඩනය (අන්ධ බව ඇති විය හැක) "ග්ලයිකෝමා" වැලැක්වීමේ සහ සමනය කිරීමේ හැකියාවක් තියෙනවා. ඇල්සයිමර් සහ ස්නායු දුර්වල වීම් නිසා ඇති වන රෝගාබාධ සමනය කරනවා. නමුත් ඇකියුට් වේදනා, දත් කැක්කුම්, අස්ථි බිඳීම් වගේ අවස්ථා වලදී ටී.එච්.සී වේදනා නාශකයක් ලෙස සාර්ථක වන්නේ නෑ.
ටී.එච්.සී බැලුවොත් මෝෆීන් තරම් භයානක නෑ. එය ඇබ්බැහිවන සුලු දෙයක් නෙමෙයි. ඒ වගේම ටොලරන්ස් ඇති වීමත් ඉතා සෙමෙන් සිදු වන්නේ. යම් ඖශධයක් ටොලරන්ස් ඇති වීම එය ඇබ්බැහිවනසුලු දෙයක් ලෙස සැලකීමට හේතුවක් නෙමෙයි. මත් ද්රව්ය වලට ඇබ්බැහි වූ අයට ඉන් මිදීමේ මාර්ගයක් විදියට සාර්ථකව අත් හදා බලා තියෙනවා. ගංජා පාවිච්චි කරන/කල කෙනෙක් ඇබ්බැහිවනසුලු මත් ද්රව්ය භාවිතයට යොමු වීමේ ප්රවණතාවය ඉතා අඩුයි
අඩු මාත්රා වලින් මානසික සුවය ගෙන දුන්නත් වැඩි මාත්රා වලින් මානසික රෝග ඇති අයගේ එම තත්වය වැඩි වෙන්න පුළුවන්. මානසික රෝග ඇති අයට නුසුදුසුයි. නමුත් මානසිකව නිරෝගී අයට ගැටලු ඇති කරන්නේ නෑ. ගංජා වලින් ඇති වන්නේ මත් වීමක් නොවේ. මත් වීමක් යනු මොලයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩපන වීමක්. ගංජා වල ක්රියාකාරී සංඝටකය වන ටෙට්රහයොඩ්රොකැනබිනෝල් වලින් මොලයේ කැනබිනොයිඩ් සංග්රාහක උත්තේජනය කරනවා.
ගංජා වලින් (දුම නිසා ඇති වන අහිතකර ප්රතිපල වලට අමතරව) දීර්ඝකාලීන අතුරු පල නැති බව දැනට සොයාගෙන ඇත. වෛද්ය නිර්දේශය අනුව ගංජා පරිභෝජනය කල යුතු පිරිසිදුම ක්රමය නම් වේපරයිසරයක් භාවිතා කිරීමයි.
ගංජා වල ඖශධීය නොවන (කාර්මික) ප්රයෝජන සඳහා කෙඳි බහුල ටී.එච්.සී අවම ප්රබේධයක් ප්රංශයේ නිපදවා තියෙනවා. ඔවුන් මේ කෙඳි වලින් කඩදාසි සහ රෙදි නිපදවනවා..
ජාත්යන්තර ඉතිහාසය
මැදපෙරදිග විසූ බලවත් සාලමොන් රජතුමාගේ සොහොනින් හටගත් පූජනීය වෘක්ශය ලෙස ගංජා පැලෑටිය හඳුනාගන්නවා.
යුරෝපයේ මායාකාරීන්/මායාකරුවන් තෙවන ඇස පාදාගැනීම හරහා රහස් දැනුම ලබාගැනීමේ මාර්ගයක් ලෙස ගංජා වල ප්රභේදයක් සහ වෙනත් විවිධ ඖශධ වර්ග භාවිතා කලා. රෝමය/ග්රීසිය ආශ්රිතව මේ වෙනුවට භාවිතා වුනේ අබිං. නමුත් එය ගංජා මෙන් නොව, ඇබ්බැහිවන සුලු සහ භාවිතා කරන්නා ක්ෂය කරවන අහිතකර ඖශධයක්.
රතු ඉන්දියානුවන් අතර ගංජා භාවිතා වුන බවක් සඳහන් වන්නේ නෑ, නමුත් ඔවුන් අතර ඊට වඩා තියුණු මානසික උත්තේජන ලබා දෙන පෙයෝටේ, සේජ්-ඩිවොනාරම් වැනි ඖශධ තිබුනා.
චිනයේ සොහොන් ගෙවල් තුල හමු වූ පුරාවිද්යාත්මක සදක මත ගංජා භාවිතා කල බවට ඔප්පුවී ඇත ඉහල ආර්ථික වටිනාකමක් ඇති මෙම ශාකය ලංකාව තුල විදිමත් ලෙස නීතිගත කළ යුතුය
ගංජා වලින් ලැබෙන මානසික උත්තේජනය දෙවියන් ට සමීප වීමක් ලෙස බොහෝ ආධ්යාත්මික දර්ශණ වල හඳුන්වනවා.
මහාචාර්ය වසන්ත සේන වැලිඅංගගේ ත්රෛලෝකවිජයා පොත කියවා මනා අවබෝධයක් ලබා ගන්න.
