Reply to thread

Message: <blockquote data-quote="robaiya" data-source="post: 17881555" data-attributes="member: 525766">වාහනෙන් දුම් දානවද?මේ ත්‍රෙඩ් එකෙන් කියන්නේ වාහන වල දුම් දාන එක නවත්තන හැටි නෙමේ. වහන්යටත් පරිසරයටත් වැදගත් කොටසක් වන උත්පෙරක පරිවර්තක ගැන. <img src="http://www3.imperial.ac.uk/newseventsimages?p_image_type=mainnews2012&p_image_id=20944" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> වාහන වල දුමේ අඩංගු වෙන්නේ මොනාද?[FONT=&quot]SO2,H2S,CO,CO2,[/FONT][FONT=&quot][FONT=&quot]NOx,[/FONT]H2O,නොදැවුණු හයිඩ්රොකාබන, කාබන් කුඩු(carbon dust)[/FONT]අලුත් වාහන වලත් මෙවමද?[FONT=&quot]SO2,H2S,CO2,H2O,[/FONT]N2[FONT=&quot], කාබන් කුඩු(carbon dust)[/FONT]කොහොමද අහිතකර වායු එහෙම පිටවෙන්නේ?අපි බාවිතා කරන ජිව ඉන්දන 100% පිරිසුදු නැහැ ඒවායේ වගේ S,N සහ වෙනත් අපද්‍රව්‍ය අඩංගු වේනවා,සල්ෆර් වල ඔක්සයිඩ සහ හයිඩ්ඩ්‍රරයිද හැදෙන්නේ මෙහෙමයි,<img src="http://www.automavericks.com/forum/attachments/blue_smoke-jpg.137/" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> වහනයට යොදාගන්න ඉන්දන වල තියන සල්ෆර් දහනව වෙලා තමයි සල්ෆර් වල ඔක්සයිඩ සහ හයිඩ්ඩ්‍රරයිද හැදෙන්නේනයිට්‍රජන් වල ඔක්සයිඩ හැදෙන්නේ මෙහෙමයි ,<img src="http://chemwiki.ucdavis.edu/@api/deki/files/16915/nitrogen_oxides.jpg?revision=1" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> නයිට්‍රජන් වල ඔක්සයිඩ ආකාර දෙකකට හැදෙන්නේ පුළුවන් එකක් තමයි ඉන්දන වල තියන ඉන්ජිමේ විද්‍යුත් පුලිගු පැන්නුම් ක්‍රියාවලිය හරහා නයිට්‍රජන් වල ඔක්සයිඩ බවට බිදවැටෙන එක. දෙවෙනි ක්‍රමය තමා එන්ජිමේ දහන ක්‍රියාවලියට යොදාගන්නා වාතයේ ඇති ඉහත ආකාරයටම බිදවටිමට  ලක්වෙනවා.               එතකොට මේවා පරිසරයට හනිදායකයි නේද?ඔව්,මේ වගේ පරිසරයට අහිතකර වායු පිටකිරීම වලක්වන්න තම උත්පෙරක පරිවර්තක(catalytic converter) තියෙන්නේ. මේකේ ඉතිහාසය ගත්තොත් මුලින්ම  උත්පෙරක පරිවර්තකයක් නිපදවනු ලැබුවේ වර්ෂ 1950 දී එක්සත් ජනපදයේ ජීවත් වූ ප්රංශ ජාතික යාන්ත්රික ඉංජිනේරු EugeneHoudry විශේෂඥයා විසින්ය.වාහන වල උත්පෙරක පරිවර්තක(කාර් , වැන්) <img src="http://www.briggschrysler.com/blog/wp-content/uploads/2013/05/39737214042_large.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> යතුරුපැදි වල උත්පෙරක පරිවර්තක <img src="http://www.ashonbikes.com/sites/default/files/images2/Cat_converter_01.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> හරස්කඩක් <img src="http://img.weiku.com/waterpicture/2011/10/27/8/motorcycle_exhaust_metallic_catalyst_634572120484436691_1.JPG" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> පරණ වාහන වල උත්පෙරක පරිවර්තක කිරියාව පරණ වාහන වල තියන පරිවර්තක වලට කියන්නේ two way catalytic converter කියල මේවා හදල තියෙන්නේ ගණ ප්ලැටිනම් සහ රෝඩියම් වලින් සම්විත බටයකින් මේවයේ කාර්යක්ෂමතාවය අඩුයි. මේවා මගින් නොදැවුණු හයිඩ්‍රෝකාබන කාබන්ඩයොක්සයිඩ් සහ ජලය බවටත්, කාබන්මොනොක්සයිඩ් කාබන්ඩයොක්සයිඩ් බවට ඔක්සිකරන්‍ය කරනවා. 2CO + O2 → 2CO2 CxH2x+2 + [(3x+1)/2] O2 → xCO2 + (x+1) H2O <img src="http://cdn.dailysundial.com/wp-content/uploads/2010/03/SN15-CAR-AO-02.jpg?306bc7" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> <img src="http://www.preciousmetals.umicore.com/recyclables/SAC/CatalyticConverter/catalyticConverter.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> මෙම  උත්පෙරක පරිවර්තක මගින් නයිට්‍රජන් වල ඔක්සයිඩ ඉවත්කළ නොහැක. මේවා නැවත ගලවා සවිකර හැක. ප්ලටිනුම් ලෝහය <img src="http://www.coinweek.com/wp-content/uploads/2012/04/platinum_bars.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> රෝදියම් ලෝහය   <img src="http://www.vanderkrogt.net/elements/images/elements/rhodium.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> අලුත් වාහන වල උත්පෙරක පරිවර්තක කිරියාව නවීන මොටර් රථවල ඉන්ජිමට සවිකරන තේ-ආකාර උත්පෙරක පද්දතී ඇත. මේ මගින් හයිද්රෝකබන සහ කාබන්මොනොක්සයිඩ් ඔක්සිකරණයට ලක්කරන්වට අමතරව නයිට්‍රජන් වල ඔක්සයිඩ ද ඔක්සිකරණය කරයි. මෙය සද ඇත්තේ Pt , Pd , Co හෝ Pt , Pd , Ni යන ලෝහ වර්ග යොදාගෙනයි. 2NOx → xO2 + N2 2CO + O2 → 2CO2 CxH2x+2 + [(3x+1)/2] O2 → xCO2 + (x+1) H2O <img src="http://www.meca.org/attachments/7/TWC.JPG" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> ප්ලටිනුම් ලෝහය <img src="http://www.coinweek.com/wp-content/uploads/2012/04/platinum_bars.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> ප්ලනේදියම් ලෝහය <img src="http://www.webelements.com/_media/elements/element-pics-theo/46_Pd_3.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> නිකල් ලෝහය <img src="http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/Nickel_chunk.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> කොබෝල්ට් ලෝහය <img src="http://chemicool.com/elements/images/300-cobalt.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> මේවා වැඩිකල් පාවිච්චි කරන්න අපි මොනාද කරන්න ඕන? ලෙඩ් යන මෙම උත්පෙරක පෘෂ්ටය මත තැන්පත් වූ විට පෘෂ්ටය වැසීයාම නිසා උත්පෙරක වල ක්‍රියාකාරිත්වය අනහිටිනවා ඒ නිසා ලෙඩ සංයෝග සහිත පෙට්‍රල් බවිත කර යුතුය. <img src="http://i.ytimg.com/vi/2RXbh0ovtoI/0.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> <img src="http://cdn.sheknows.com/articles/2013/03/Australia/eco-car.jpg" alt="" class="fr-fic fr-dii fr-draggable " style="" /> රෑ වෙලා එළකිරි එන අයටත් බලන්න බම්ප් එකක් ගෙන යන්න මෙය උපුටා ගැනීමක් නොවේ </blockquote>

Verification: Haya warak paha keeyada? (haya wadi kireema paha)

Top Bottom