වර්තමාන ගෝලීය දේශපාලනය තුළ සාම්ප්රදායික යුධ ශක්තිය අභිබවා තොරතුරු ආධිපත්යය (Information Dominance) තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්ව ඇත. නූතන යුද්ධයක ජයග්රහණය තීරණය වන්නේ සතුරා සතුව ඇති වෙඩි බලය මත පමණක් නොව, දත්ත රැස් කිරීම, විශ්ලේෂණය කිරීම සහ ඒ හරහා සතුරාට වඩා වේගයෙන් තීරණ ගැනීම මතය. අද වන විට ලෝක බලවතුන් අතර පවතින අරගලය හුදෙක් භූමිය අත්පත් කර ගැනීමක් නොව, දත්ත සහ බුද්ධි තොරතුරු පාලනය කිරීමේ පද්ධතිමය තරඟයකි. මෙහිදී තොරතුරු අත්පත් කර ගැනීම පමණක් නොව, එම තොරතුරු නිවැරදි සන්දර්භය තුළ තේරුම් ගැනීම (Contextualizing) බල තුලනය තීරණය කරන ප්රධානතම සාධකය වී තිබේ.
ලියාඕවැන්ග්-1 (Liaowang-1): සාගරයේ පාවෙන සුපිරි පරිගණකය
චීනය විසින් මෑතකදී හඳුන්වා දුන් ලොව විශාලතම අභ්යවකාශ ආධාරක නෞකාව වන ලියාඕවැන්ග්-1 (Liaowang-1), නාවික සහ අභ්යවකාශ තාක්ෂණයේ දැවැන්ත පිම්මකි. මෙය හුදෙක් නිරීක්ෂණ නෞකාවක් නොව, "පුද්ගල චර්යා රටා" හෙවත් Pattern of Life (PoL) විශ්ලේෂණය හරහා සතුරාගේ මීළඟ පියවර පුරෝකථනය කළ හැකි බුද්ධිමය මධ්යස්ථානයකි. එහි තාක්ෂණික ශක්තීන් මෙසේය:
- ප්රමාණය සහ ධාරිතාව: ටොන් 30,000ක බරකින් යුක්ත මෙම නෞකාව මීටර් 225ක දිගකින් සහ මීටර් 32ක පළලකින් යුක්ත වේ.
- අතිධ්වනි (Hypersonic) මිසයිල ලුහුබැඳීම: සාම්ප්රදායික රේඩාර් පද්ධතිවලට හසුකර ගැනීමට අපහසු අතිධ්වනි මිසයිල පවා නිරීක්ෂණය කිරීමේ විශේෂ හැකියාව මෙහි පවතී.
- ඉලක්ක හඳුනා ගැනීම: එකවර ගුවන් යානා සහ මිසයිල වැනි ඉලක්ක 1,200ක් නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර, අතිශය සංකීර්ණ පරිසරයන්හිදී පවා 95%කට වඩා වැඩි නිරවද්යතාවයක් පෙන්වයි.
- නිරීක්ෂණ පරාසය: කිලෝමීටර් 6,000ක් දක්වා විහිදුණු නිරීක්ෂණ පද්ධතියක් පවතින අතර, රේඩාර් විමෝචනය සහ හමුදා සන්නිවේදනය වැනි විද්යුත් චුම්භක දත්ත බාධා කර විශ්ලේෂණය කිරීමේ ඉහළ හැකියාවක් මීට ඇත. "ලියාඕවැන්ග්-1 යනු හුදෙක් නෞකාවක් නොව, එය පාවෙන සුපිරි පරිගණකයකි."
ලියාඕවැන්ග්-1 නෞකාව හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියට ආසන්න ඕමාන් බොක්කේ (Gulf of Oman) ස්ථානගත කිරීම මගින් චීනය ඉතා වැදගත් භූ දේශපාලනික පණිවුඩයක් ලබා දී ඇත. ඇමරිකාව, ඉරානය සහ ඊශ්රායලය අතර පවතින උග්ර යුධමය ආතතිය මධ්යයේ, මෙම නෞකාව හරහා කලාපයේ සියලුම හමුදා ක්රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීමට චීනයට අවස්ථාව ලැබී තිබේ. චීනය සෘජු හමුදා මෙහෙයුම් ප්රකාශ නොකළද, මෙම නෞකාවේ පිහිටීම හරහා ලෝකයේ සංවේදීම සමුද්රීය මාර්ගයක තොරතුරු ආධිපත්යය තමන් සතු කර ගැනීමට ඔවුන් සමත්ව ඇත. මෙය සතුරාට නොපෙනෙන නමුත් සතුරාගේ සෑම චලනයක්ම නිරීක්ෂණය කරන "අඳුරු කාමරයක සිටින සටන්කරුවෙකුගේ" භූමිකාවට සමාන වේ.
බුද්ධිමත් යුධ ක්රමය (Intelligentized Warfare): වෙඩි උණ්ඩයට වඩා දත්ත බලවත් වීම
චීනයේ 'Intelligentized Warfare' හෙවත් බුද්ධිමත් යුධ ක්රමය මගින් තොරතුරු ආධිපත්යයෙන් ඔබ්බට ගිය බුද්ධිමය ආධිපත්යයක් (Intelligence Dominance) අපේක්ෂා කෙරේ. මෙය වඩාත් හොඳින් තේරුම් ගත හැක්කේ OODA Loop (Observe-Orient-Decide-Act) හෙවත් නිරීක්ෂණය, පෙළගැස්ම, තීරණය සහ ක්රියාත්මක වීම යන චක්රය මගිනි. මෙහි වඩාත්ම තීරණාත්මක අදියර වන්නේ 'Orient' (පෙළගැස්ම/සන්දර්භගත කිරීම) අදියරයි. ලියාඕවැන්ග්-1 වැනි පද්ධති මගින් ලබාගන්නා දත්ත කෘතිම බුද්ධිය (AI) හරහා සන්දර්භගත කිරීම මගින්, සතුරා සිතන ආකාරය සහ ක්රියා කරන ආකාරය සතුරාට වඩා හොඳින් තේරුම් ගැනීමට චීනය උත්සාහ කරයි. මෙය මිසයිල ප්රහාරයකට වඩා බලවත් වන්නේ එමගින් සතුරාගේ තීරණ ගැනීමේ හැකියාව අඩපණ කළ හැකි බැවිනි (Decision Dominance).
ජපානයේ උපායමාර්ගික වෙනස: යුක්රේනය සහ ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපය
ජපානය සිය සාම්ප්රදායික ආරක්ෂක ප්රතිපත්තිය මුළුමනින්ම වෙනස් කරමින් යුක්රේනය වෙනුවෙන් ඩොලර් බිලියන 9ක දැවැන්ත ආධාර ලබා දීමට පියවර ගෙන තිබේ. "අද යුක්රේනය හෙට නැගෙනහිර ආසියාව විය හැකිය" යන දැඩි ස්ථාවරය මත පදනම්ව ජපානය සිය ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති මෙසේ වෙනස් කර ඇත:
- න්යෂ්ටික බලපෑම් හමුවේ පසුබට නොවීම: රුසියාව, චීනය සහ උතුරු කොරියාව වැනි බලවතුන්ගේ න්යෂ්ටික තර්ජන හමුවේ ඇමරිකානු ආරක්ෂක කුඩය මත පමණක් රඳා නොසිට ස්වයං ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කිරීම.
- භූමියේ අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීම: බලහත්කාරයෙන් දේශසීමා වෙනස් කිරීමට ගන්නා ඕනෑම උත්සාහයක් ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපයටද බලපාන බව අවබෝධ කර ගැනීම.
- ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ස්වයං-විශ්වාසය (Defense Self-reliance): යුක්රේන යුද්ධයෙන් උගත් පාඩම් අනුව, සතුරාට එරෙහිව ප්රතිප්රහාර එල්ල කිරීමේ හැකියාව (Counterstrike capabilities) වර්ධනය කර ගැනීම සහ ආරක්ෂක වියදම් දෙගුණ කිරීම.
යුක්රේන යුද්ධය පෙන්වා දුන් වැදගත්ම පාඩම වන්නේ අභ්යවකාශ දත්ත යුද්ධයේ ජයග්රහණය තීරණය කරන බවයි. ස්ටාර්ලින්ක් (Starlink) වැනි පද්ධති මෙන්ම Maxar සහ BlackSky වැනි වාණිජ චන්ද්රිකා සබඳතා යුධ පිටියේ තත්ය කාලීන තොරතුරු ලබා ගැනීමට අත්යවශ්ය වී ඇත. මීට පිළිතුරු ලෙස චීනය ලියාඕවැන්ග්-1 වැනි නෞකා හරහා චන්ද්රිකා සංඥා අවහිර කිරීමට (Jamming) සහ ලේසර් තාක්ෂණය (Laser Dazzling) මගින් චන්ද්රිකාවලට බාධා කිරීමට සූදානම් වේ. මෙවැනි තර්ජනවලට මුහුණ දීම සඳහා ඇමරිකාව සහ ජපානය එක්ව Heterogeneous Space Architecture (HSA) හෙවත් විවිධ මූලාශ්රවලින් සමන්විත අභ්යවකාශ ජාලයක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කරයි. එමගින් චීනය චන්ද්රිකා කිහිපයක් අඩපණ කළද සමස්ත තොරතුරු ජාලය පවත්වා ගැනීමට හැකියාව ලැබේ.
මැද බලවතුන්ගේ නැගීම: ජපානය සහ පිලිපීනය
දකුණු චීන මුහුදේ චීන බලපෑම පාලනය කිරීම සඳහා ජපානය සහ පිලිපීනය වැනි මැද බලවතුන් (Middle Powers) සක්රීය වී ඇත. මෙහිදී JAPHUS (ජපානය, පිලිපීනය, ඇමරිකාව) වැනි ත්රෛපාර්ශ්වික සහයෝගීතාවයන් සහ ලුසොන් ආර්ථික කොරිඩෝව (Luzon Economic Corridor) වැනි ව්යාපෘති හරහා චීන බලපෑම සමනය කිරීමට උත්සාහ කරයි. විශේෂයෙන්ම ජපානය සහ පිලිපීනය අතර ඇති කරගත් Reciprocal Access Agreement (RAA) සහ ජපානයේ Official Security Assistance (OSA) වැඩසටහන හරහා පිලිපීනයේ ආරක්ෂක ශක්තිය ඉහළ නැංවීමට කටයුතු කරයි. මෙය කලාපීය බල තුලනය රැක ගැනීම සඳහා ගන්නා වැදගත් උපායමාර්ගික පියවරකි.
සමාප්තිය: බලය සහ දැනුම අතර තරඟය
අනාගත යුද්ධවල ස්වභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වෙමින් පවතින අතර, ජයග්රහණය තීරණය වන්නේ වැඩිම ආයුධ ඇති පාර්ශවය නොව, වැඩිම දත්ත සහ වේගවත්ම බුද්ධිය ඇති පාර්ශවය මතය. ලියාඕවැන්ග්-1 වැනි තාක්ෂණයන් සහ ජපානයේ නව ආරක්ෂක ප්රතිපත්ති මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ ලෝකය තොරතුරු යුද්ධයක (Information Warfare) සිට බුද්ධිමය යුද්ධයක් (Intelligence Warfare) කරා ගමන් කර ඇති බවයි.
තාක්ෂණික ආධිපත්යය මත පදනම් වූ මෙම නව ලෝක බල අරගලයේදී සාමය සුරැකීමට අපට හැකි වේද?
