සෑම වසරකදී ලන්ඩනයේ 'Greenwich' හි පිහිටි රාජකීය අභ්යවකාශ නිරීක්ශනාගාරය (Royal Observatory Greenwich) මගින් පවත්වනු ලබන ලෝකයේ හොදම තාරකා විද්යා ඡායාරූප ශිල්පියා තේරීමේ තරගාවලිය වන 'Astronomy Photographer of the Year' අන්තර්ජාතික තරගාවලියේ 2023 වසරට අදාළ තරගාවලිය පසුගියදා පවත්වනු ලැබිණි. මෙවරද ලෝකයේ රටවල් 64 ක් නියෝජනය කරමින් තරගකරුවන් 4000 කර අධික සංඛ්යාවක් මෙම තරගාවලිය සදහා තමන්ගේ ඡායාරූපයන් ඉදිරිපත් කර තිබූ අතර පහත දැක්වෙන්නේ එම ඡායාරූප අතරින් ජයග්රාහී සහ අවසාන වටයට තෝරා ගත් ඡායාරූපයන්ය. මෙහිදී කාණ්ඩ 11 ඔස්සේ සම්මාන ලබාදී ඇත.
මණ්දාකිණි කාණ්ඩයේ සහ තරගාවලියෙහි සමස්ත ජයග්රහණය ලබා ගත් ඡායාරූපය - "Andromeda, Unexpected"ක්ෂීරපථය මන්දාකිණියෙහි අසල්වැසියා වන "ඇන්ඩ්රොමීඩා මන්දාකිණිය"
Image credits: Marcel Drechsler, Xavier Strottner and Yann Sainty
වසරේ හොදම නවක තාරකා විද්යා ඡායාරූප ශිල්පියාට හිමි සම්මානය දිනාගත් ඡායාරූපය - "The Running Chicken Nebula"විමෝචන නිහාරිකාවක් වන "Running Chicken Nebula" ( IC2944). පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 6000 ක් ඈතින්, 'Centaurus' නම් තාරකා රාශියට අයත්ව පිහිටා ඇත.
Image Credits: Runwei Xu and Binyu Wang
තාරකා සහ නිහාරිකා කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - "New Class of Galactic Nebulae Around the Star YY Hya""The heart of the Hydra" ලෙස නම් කර ඇති ද්විමය තාරකා පද්ධතියක අවශේෂ ව්යුහය
Image credit: Marcel Drechsler
"මිනිසා සහ අභ්යවකාශය" යන කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - 'Zeila'නැම්බියාවේ උතුරු ප්රදේශයට අයත්, අත්ලාන්තික සාගරයට මුහුණලා පිහිටි ලොව පවතින කර්කෂම වෙරළාශ්රිත කලාපයක් ලෙස සලකනු ලබන "Skeleton Coast' නම් ප්රදේශය මෙම ඡායාරූපයෙන් දැක්වේ. මීදුමෙන් වසාගත් මෙම වෙරළාශ්රිත ප්රදේශයේදී අනතුරකට මුහුණ දීම හේතුවෙන් අතහැර දමා ඇති, දිරාපත් වෙමින් පවතින යාත්රාවක් සහ ඊට පසුබිමින් දිස්වන මනරම් අහස් කුසක් මෙයින් නිරූපණය කෙරේ.
Image credit: Vikas Chander
"අපේ සූර්යයා' කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - "A Sun Question"ප්රශ්ණාර්ථ ලකුණක හැඩය ගත් සූර්ය සූත්රිකාව. සූර්ය සූත්රිකාවන් (solar filament) යනු සූර්යයාගේ පවති චුම්භක ක්ෂේත්රයෙහි බලපෑම හේතුවෙන් සූර්යයාගේ වායුගෝලය තුළ හටගනු ලබන අයනීකරණයට භාජනය වූ එනම් ප්ලාස්මාවන්ගෙන් සමන්විත වූ සූර්ය පෘෂ්ඨයට සාපේක්ෂව මදක් අඩු උෂ්ණතවයකින් යුක්ත වූ දැවැන්ත චාපාකාර ව්යුහයන් නැතහොත් දැවැන්ත තාපදීප්ත ප්ලාස්මා ධාරාවන් ය.
Image credit: Eduardo Schaberger Poupeau
හොදම නවක තාරකා විද්යා ඡායාරූප ශිල්පියාට හිමිවන "Sir Patrick Moore" ත්යාගය - "Sh2-132: Blinded by the Light"පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 10400 ක් ඈතින්, 'Cepheus' සහ 'Lacerta' තාරකා රාශීන්ට අයත්ව පිහිටා ඇති "SH2-132" (The Lion Nebula) නම් විමෝචන නිහාරිකා සංකීර්ණය
Image credit: Aaron Wilhelm
ඡායාරූප නවෝත්පාදනය (image innovation) සදහා පිදෙන "Annie Maunder" ත්යාගය - "Black Echo"නාසා'හි චන්ද්ර අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් සිදුකළ "data Sonification' ව්යාපෘතිය මගින් ලබාගත් ශබ්ද දත්ත ප්රභවයන් යොදාගනිමින් නිර්මාණය කළ 'Perseus' මන්දාකිණිය මධ්යයයේ පිහිටි කළු කුහරයෙහි ස්වරූපය. ඡායාරූපයන්ගෙන් උකහා ගනු ලබන ඩිජිටල් රූපන දත්තයන්, ශබ්ද තරංගයන් බවට පරිවර්තනය කළ හැකි ක්රමවේදය "data sonification" ලෙස මෙහිදී හදුන්වනු ලබයි.
Image credit: John White
"චන්ද්රයා' කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - "Mars-set" 2022 වසරේ දෙසැම්බර් මස 8 වන දින සිදුවූ "Mars occultation" අවස්ථාවේදී අඟහරු ග්රහයාට ඉදිරියෙන් ගමන් කළ පෘථිවි චන්ද්රයා. මෙහිදී අඟහරු ග්රහයා දිස්වන්නේ චන්ද්රයාගේ ක්ෂිතිජය දෙසින් උදාවන ආකාරයෙනි.
Image credit: Ethan Chappel
"ග්රහලෝක, වල්ගාතරු සහ ග්රාහක" කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - "Suspended in a Sunbeam" අධෝරක්ත කිරණ ආලෝක මාධ්යයය යොදාගනිමින් ලබාගත් සිකුරු ග්රහයාගේ "ව්යාජ වර්ණ ඡායාරූපය" (False color image)
Image credit: Tom Williams
"අවුරෝරා (Aurora)" කාණ්ඩයේ ජයග්රාහී ඡායාරූපය - 'Brushstroke'Image credit: Monika Deviat
"Skyscapes' කාණ්ඩයෙහි ජයග්රාහී ඡායාරූපය - "Grand Cosmic Fireworks" හිමාල කඳු වැටියේදී කැමරා කාචයට හසුකර ගත් "atmospheric luminescence" නමින් හදුන්වන දුර්ලභ ගණයේ ස්වභාවික සංසිද්ධියක්
Image credit: Angel An
එක් එක් කාණ්ඩයේ අනුශූරතාවය ලබා ගත් ඡායාරූපයන්
"අපේ සූර්යයා' කාණ්ඩය - "Dark Star"සූර්යයාගේ ධ්රැවීය ඛණ්ඩාංකයන් ඔස්සේ ප්රතිලෝමව සකස් කළ මේ ඡායාරූපයෙන් නිරූපණය වන්නේ, සූර්යයාගේ කෙළවරි පැන නගින කුඩා සූර්ය ගින්දළු (solar prominence) කීපයකි.
Image credit: Peter Ward
"මිනිසා සහ අභ්යවකාශය" යන කාණ්ඩය - "A Visit to Tycho" පෘථිවි චන්ද්රයා මත පිහිටි "ටයිකෝ' ආවාටයට ඉහළින් ගමන් කරන්නාක් මෙන් දිස්වන ජාත්යයන්තර අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානය
Image credit: Andrew McCarthy
අවුරෝරා (Aurora) කාණ්ඩය - "Circle of Light" නෝර්වේ රාජ්යයය අයත් 'Lofoten' දූපතෙහි පිහිටි 'Skagsanden' වෙරළ තීරයට දිස්වූ වර්ණවත් අවුරෝරාවක් මෙයින් නිරූපණය කෙරේ. පසුබිමින් දිස්වන්නේ 'Hustinden' නම් කඳු වැටියයි.
Image credit: Andreas Ettl
"තාරකා සහ නිහාරිකා" කාණ්ඩය - "LDN 1448 et al" පෘථිවියේ සිට ආලෝක වර්ෂ 800 ක් ඈතින්, 'Aries' නම් තාරකා රාශියට අයත්ව පිහිටා ඇති "LDN 1448" (Barnard 203) නමින් හදුන්වන "අඳුරු නිහාරිකාව'.
Image credit: Anthony Quintile
'Skyscapes' කාණ්ඩය - "Celestial Equator Above First World War Trench Memorial"පළමු ලෝක යුද්ධය පැවති සමයේදී "කැනේඩියානු ගවේෂණ බලකායට" (Canadian Expeditionary Force) අයත් වූ සෙබළුන් රැසක් මියගිය උතුරු දිග ප්රංශයේ පිහිටි හමුදා අගල් ඉදිකර තිබූ ප්රදේශයේ ස්ථාපනය කොට ඇති "Canadian National Vimy Memorial" නම් ස්මාරකය ආශ්රිත ප්රදේශයට ඉහළින් ඇති ආකාසයේ දිස්වූ මනරම් තාරකා මංපෙත්.
Image Credit: Louis Leroux-Gere
Last edited:
ලිපිය සැකසුම: 
තාරකා බුබුළක ආකාරයෙන් නිර්මාණය වූ, ඩොල්ෆින් මත්ස්යයෙකුගේ හිසට සමාන ස්වරූපයක් ගත් අපූරු නිහාරිකාව: "Dolphin-Head Nebula" (Sh2-308) 
