ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගම (SriLankan Airlines) සම්බන්ධයෙන් නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට එල්ල වී ඇති ප්රධානතම චෝදනාව වන්නේ එයාර්බස් (Airbus) ගුවන් යානා මිලදී ගැනීමේ ගනුදෙනුවට අදාළව සිදු වූවා යැයි කියන අල්ලස් සහ මුදල් විශුද්ධිකරණ සිද්ධියයි.
මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ සමස්ත විග්රහය සහ ඊට අදාළ නීතිමය තත්ත්වය පහත පරිදි පැහැදිලි කළ හැකිය.
1. සිද්ධියේ පසුබිම සහ එල්ල වී ඇති චෝදනා එයාර්බස් ගනුදෙනුව:
2013-2014 කාලසීමාවේදී ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගම විසින් එයාර්බස් A330 සහ A350 වර්ගයේ ගුවන් යානා 14ක් ලබා ගැනීමට අදාළව අත්සන් කරන ලද ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.3ක දැවැන්ත ගනුදෙනුව මෙහි පදනම වේ.
අල්ලස් චෝදනා: මෙම ගනුදෙනුව වෙනුවෙන් එයාර්බස් සමාගම විසින් ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගමේ සිය දිවි නසා ගත් ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ බිරිඳට අයත් "SABRE Vision" නමැති සිංගප්පූරු සමාගමකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2ක් (ඩොලර් මිලියන 16.8ක පොරොන්දු අල්ලස් මුදලකින් කොටසක්) ලබා දී ඇති බව එක්සත් රාජධානියේ බරපතල වංචා කාර්යාංශය (SFO) මගින් හෙළි කරන ලදී.
නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට ඇති සම්බන්ධය:
මෙම අල්ලස් මුදල්වලින් කොටසක් හෝ වෙනත් නීතිවිරෝධී කොමිස් මුදල් යම් යම් සමාගම් ජාලයන් හරහා නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට අයත් බව කියන සමාගම් හෝ පදනම් (Gowers Corporate Services, NR Consultancies ආදී) වෙත ගලා ගිය බවටත්, ඒවා මුදල් විශුද්ධිකරණය (Money Laundering) කිරීමට ලක් කළ බවටත් පරීක්ෂණ පවත්වන විමර්ශන නිලධාරීන් සහ අල්ලස් කොමිසම විසින් චෝදනා නගන ලදී.
2. වැරදිකරු වුවහොත් ලැබිය හැකි සිරදඬුවම් ප්රමාණය
ලංකාවේ පවතින නීතිය අනුව යම් පුද්ගලයෙකුට ලබා දෙන සිරදඬුවම තීරණය වන්නේ ඔහුට එරෙහිව සනාථ වන නිශ්චිත චෝදනා පදනම් කරගෙන ය. මෙහිදී ප්රධාන නීති දෙකක් යටතේ නඩුවිභාග පැවැත්විය හැකිය:
අ) අල්ලස් සහ දූෂණ නීතිය (Bribery and Corruption Act)
රාජ්ය නිලධාරියෙකු ලෙස හෝ මහජන නියෝජිතයෙකු ලෙස සෘජුව හෝ වක්රව අල්ලස් ගැනීම, ලබා ගැනීමට අනුබල දීම හෝ දූෂණය නමැති වරදට වැරදිකරු වුවහොත්:
එක චෝදනාවකට අවුරුදු 7 සිට 10 දක්වා බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවම් නියම විය හැකිය.
ආ) මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Money Laundering Act)
නීතිවිරෝධී ලෙස ලබාගත් මුදල් වෙනත් සමාගම් හෝ ගිණුම් හරහා නීත්යානුකූල මුදල් බවට පත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම (Money Laundering) සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරු වුවහොත්:
අවුරුදු 5 කට නොඅඩු සහ අවුරුදු 20 කට නොවැඩි කාලයකට සිරදඬුවම් විඳීමට සිදුවේ.
ඊට අමතරව, විශුද්ධිකරණය කරන ලද මුදල මෙන් පස්ගුණයක් (5x) දක්වා දඩ මුදලක් අය කර ගැනීමටද නීතියෙන් ඉඩ සලසා ඇත.
සංස්ලේෂණය: යම් හෙයකින් මෙම සිද්ධියට අදාළව අල්ලස් ලබා ගැනීම සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය යන ප්රධාන චෝදනා දෙකම අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂි සහිතව සනාථ වුවහොත්, චෝදනා එකිනෙකට වෙන වෙනම හෝ එකවර ගෙවී යන පරිදි (Consecutively or Concurrently) අවුරුදු 5 සිට 20 දක්වා (හෝ ඊට වැඩි) සිරදඬුවමක් ලැබීමේ නීතිමය ඉඩකඩ පවතී.
3. වර්තමාන නීතිමය තත්ත්වය
සාක්ෂි සනාථ කිරීමේ අභියෝගය:
ලංකාවේ අපරාධ නීතියට අනුව පුද්ගලයෙකු වැරදිකරු කිරීමට නම් චෝදනා සන්දේහයකින් තොරව (Beyond reasonable doubt) අධිකරණයේදී සනාථ කළ යුතුය. විදේශීය බැංකු ගිණුම් සහ බහුජාතික සමාගම් හරහා සිදු වූ මෙවැනි සංකීර්ණ මූල්ය ගනුදෙනුවල සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට සහ අල්ලස් කොමිසමට විශාල අභියෝගයකි.
නඩු විභාගවල ප්රගතිය: මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා සහ විමර්ශන රැසක් සිදු වූවද, නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට එරෙහිව අල්ලස් ලබා ගත් බවට වූ චෝදනාව අධිකරණය හමුවේ තවමත් අවසාන වශයෙන් සනාථ කර තීන්දුවක් දී නොමැත. ඔහු දිගින් දිගටම ප්රකාශ කර සිටින්නේ මෙම චෝදනා දේශපාලන පළිගැනීම් පදනම් කරගෙන ගොතන ලද ඒවා බවයි.
,,.......................................
ශ්රී ලංකා නීතියට අනුව අල්ලස් සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය සම්බන්ධයෙන් පවතින නිශ්චිත වගන්ති සහ නීතිමය පදනම පහත පරිදි සවිස්තරාත්මකව විග්රහ කළ හැකිය.
1. අල්ලස් සහ දූෂණ නීතිය (Bribery Act)
ලංකාවේ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීම සහ නඩු පැවරීම සිදු කරනු ලබන්නේ 1954 අංක 11 දරන අල්ලස් පනත (සහ 2023 දී සම්මත කරන ලද නව දූෂණ විරෝධී පනත - Anti-Corruption Act, No. 9 of 2023) හරහාය.
දූෂණය නමැති වරද (Offence of Corruption):
මහජන නියෝජිතයෙකු (මන්ත්රීවරයෙකු/අමාත්යවරයෙකු) හෝ රාජ්ය නිලධාරියෙකු තම තනතුර හෝ බලතල භාවිත කරමින් යම් පුද්ගලයෙකුට/සමාගමකට අනිසි වාසියක් සපයා දීම හෝ තමාට/වෙනත් අයෙකුට අනිසි වාසියක් ලබා ගැනීම "දූෂණය" ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
අනුබල දීම (Abetment):
අල්ලස් මුදලක් සෘජුවම තමන්ගේ ගිණුමට නොගත්තද, වෙනත් අයෙකු හෝ සමාගමක් හරහා එම මුදල් ලබා ගැනීමට සැලැස්වීම හෝ ඊට අනුබල දීමද ප්රධාන වරද හා සමානව නීතිය හමුවේ සැලකේ.
දඬුවම් ප්රමාණය:
අල්ලස් හෝ දූෂණ වරදකට වැරදිකරු වන පුද්ගලයෙකුට වසර 10 දක්වා වූ බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් සහ දඩ මුදලක් නියම කිරීමට අධිකරණයට බලතල ඇත.
2. මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Money Laundering Act, No. 5 of 2006)
සංකීර්ණ මූල්ය වංචාවලදී ප්රධාන වශයෙන්ම යොදාගනු ලබන්නේ මෙම පනතයි. නීතිවිරෝධී ලෙස උපයා ගත් මුදල් (අල්ලස්, කොමිස්) නීත්යානුකූල මුදල් ලෙස පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීම මෙහිදී වරදක් ලෙස සැලකේ.
3 වන වගන්තිය (Section 3 - Offence of Money Laundering):
යම් පුද්ගලයෙකු යම් දේපලක් හෝ මුදලක් නීතිවිරෝධී ක්රියාවකින් (අල්ලස් හෝ දූෂණය වැනි) උපයා ගත් බව දැන දැනම හෝ එසේ සැක කිරීමට සාධාරණ හේතු තිබියදී, එම මුදල් ලබා ගැනීම, ළඟ තබා ගැනීම, ආයෝජනය කිරීම හෝ වෙනත් ගිණුම්වලට මාරු කිරීම මුදල් විශුද්ධිකරණය නම් වේ.
දඬුවම් ප්රමාණය:
පනතේ 3(1) වගන්තිය අනුව, මෙම වරදට වැරදිකරු වන පුද්ගලයෙකුට:
අවම වශයෙන් අවුරුදු 5 ක සහ උපරිම වශයෙන් අවුරුදු 20 ක බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් නියම කෙරේ.
ඊට අමතරව, විශුද්ධිකරණය කරන ලද මුදල මෙන් පස්ගුණයක් (5x) නොවැඩි දඩයක් නියම කළ හැකිය.
අදාළ මුදල් හෝ දේපල රාජසන්තක කිරීමටද අධිකරණයට නියෝග කළ හැකිය.
3. අධිකරණයේදී චෝදනා සනාථ කිරීමේ ක්රියාවලිය
මෙවැනි නඩුවකදී පුද්ගලයෙකු සිරගත කිරීමට නම් පැමිණිලි පාර්ශවය (අල්ලස් කොමිසම හෝ නීතිපති) විසින් කරුණු 3ක් අධිකරණය හමුවේ තහවුරු කළ යුතුය:
පූර්ව වරද (Predicate Offence): මුදල් ලැබී ඇත්තේ අල්ලස් හෝ දූෂණ වැනි නීතිවිරෝධී ගනුදෙනුවකින් (එයාර්බස් අල්ලස් සිද්ධියෙන්) බව තහවුරු කිරීම.
මුදල් ගැලීම (Money Trail): එසේ ලබාගත් අල්ලස් මුදල් අදාළ පුද්ගලයාගේ හෝ ඔහුට සම්බන්ධ සමාගම්වල ගිණුම් වෙත ගමන් කළ ආකාරය බැංකු වාර්තා මගින් තහවුරු කිරීම.
දැනුවත්භාවය (Mens Rea / Guilty Mind): එම ලැබුණු මුදල් නීතිවිරෝධී ලෙස උපයාගත් ඒවා බව අදාළ තැනැත්තා දැන සිටි බව හෝ දැන සිටිය යුතු බව තහවුරු කිරීම.
අධිකරණය හමුවේ මෙම කරුණු සැකයගෙන් තොරව සනාථ වුවහොත් පමණක් චෝදනා ලබා ඇති තැනැත්තාට ඉහත සඳහන් සිරදඬුවම් විඳීමට සිදුවේ.
මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ සමස්ත විග්රහය සහ ඊට අදාළ නීතිමය තත්ත්වය පහත පරිදි පැහැදිලි කළ හැකිය.
1. සිද්ධියේ පසුබිම සහ එල්ල වී ඇති චෝදනා එයාර්බස් ගනුදෙනුව:
2013-2014 කාලසීමාවේදී ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගම විසින් එයාර්බස් A330 සහ A350 වර්ගයේ ගුවන් යානා 14ක් ලබා ගැනීමට අදාළව අත්සන් කරන ලද ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.3ක දැවැන්ත ගනුදෙනුව මෙහි පදනම වේ.
අල්ලස් චෝදනා: මෙම ගනුදෙනුව වෙනුවෙන් එයාර්බස් සමාගම විසින් ශ්රී ලංකන් ගුවන් සමාගමේ සිය දිවි නසා ගත් ප්රධාන විධායක නිලධාරී (CEO) කපිල චන්ද්රසේන මහතාගේ බිරිඳට අයත් "SABRE Vision" නමැති සිංගප්පූරු සමාගමකට ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 2ක් (ඩොලර් මිලියන 16.8ක පොරොන්දු අල්ලස් මුදලකින් කොටසක්) ලබා දී ඇති බව එක්සත් රාජධානියේ බරපතල වංචා කාර්යාංශය (SFO) මගින් හෙළි කරන ලදී.
නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට ඇති සම්බන්ධය:
මෙම අල්ලස් මුදල්වලින් කොටසක් හෝ වෙනත් නීතිවිරෝධී කොමිස් මුදල් යම් යම් සමාගම් ජාලයන් හරහා නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට අයත් බව කියන සමාගම් හෝ පදනම් (Gowers Corporate Services, NR Consultancies ආදී) වෙත ගලා ගිය බවටත්, ඒවා මුදල් විශුද්ධිකරණය (Money Laundering) කිරීමට ලක් කළ බවටත් පරීක්ෂණ පවත්වන විමර්ශන නිලධාරීන් සහ අල්ලස් කොමිසම විසින් චෝදනා නගන ලදී.
2. වැරදිකරු වුවහොත් ලැබිය හැකි සිරදඬුවම් ප්රමාණය
ලංකාවේ පවතින නීතිය අනුව යම් පුද්ගලයෙකුට ලබා දෙන සිරදඬුවම තීරණය වන්නේ ඔහුට එරෙහිව සනාථ වන නිශ්චිත චෝදනා පදනම් කරගෙන ය. මෙහිදී ප්රධාන නීති දෙකක් යටතේ නඩුවිභාග පැවැත්විය හැකිය:
අ) අල්ලස් සහ දූෂණ නීතිය (Bribery and Corruption Act)
රාජ්ය නිලධාරියෙකු ලෙස හෝ මහජන නියෝජිතයෙකු ලෙස සෘජුව හෝ වක්රව අල්ලස් ගැනීම, ලබා ගැනීමට අනුබල දීම හෝ දූෂණය නමැති වරදට වැරදිකරු වුවහොත්:
එක චෝදනාවකට අවුරුදු 7 සිට 10 දක්වා බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවම් නියම විය හැකිය.
ආ) මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Money Laundering Act)
නීතිවිරෝධී ලෙස ලබාගත් මුදල් වෙනත් සමාගම් හෝ ගිණුම් හරහා නීත්යානුකූල මුදල් බවට පත් කිරීමට උත්සාහ කිරීම (Money Laundering) සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරු වුවහොත්:
අවුරුදු 5 කට නොඅඩු සහ අවුරුදු 20 කට නොවැඩි කාලයකට සිරදඬුවම් විඳීමට සිදුවේ.
ඊට අමතරව, විශුද්ධිකරණය කරන ලද මුදල මෙන් පස්ගුණයක් (5x) දක්වා දඩ මුදලක් අය කර ගැනීමටද නීතියෙන් ඉඩ සලසා ඇත.
සංස්ලේෂණය: යම් හෙයකින් මෙම සිද්ධියට අදාළව අල්ලස් ලබා ගැනීම සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය යන ප්රධාන චෝදනා දෙකම අධිකරණය හමුවේ සාක්ෂි සහිතව සනාථ වුවහොත්, චෝදනා එකිනෙකට වෙන වෙනම හෝ එකවර ගෙවී යන පරිදි (Consecutively or Concurrently) අවුරුදු 5 සිට 20 දක්වා (හෝ ඊට වැඩි) සිරදඬුවමක් ලැබීමේ නීතිමය ඉඩකඩ පවතී.
3. වර්තමාන නීතිමය තත්ත්වය
සාක්ෂි සනාථ කිරීමේ අභියෝගය:
ලංකාවේ අපරාධ නීතියට අනුව පුද්ගලයෙකු වැරදිකරු කිරීමට නම් චෝදනා සන්දේහයකින් තොරව (Beyond reasonable doubt) අධිකරණයේදී සනාථ කළ යුතුය. විදේශීය බැංකු ගිණුම් සහ බහුජාතික සමාගම් හරහා සිදු වූ මෙවැනි සංකීර්ණ මූල්ය ගනුදෙනුවල සාක්ෂි ඉදිරිපත් කිරීම නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුවට සහ අල්ලස් කොමිසමට විශාල අභියෝගයකි.
නඩු විභාගවල ප්රගතිය: මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා සහ විමර්ශන රැසක් සිදු වූවද, නාමල් රාජපක්ෂ මහතාට එරෙහිව අල්ලස් ලබා ගත් බවට වූ චෝදනාව අධිකරණය හමුවේ තවමත් අවසාන වශයෙන් සනාථ කර තීන්දුවක් දී නොමැත. ඔහු දිගින් දිගටම ප්රකාශ කර සිටින්නේ මෙම චෝදනා දේශපාලන පළිගැනීම් පදනම් කරගෙන ගොතන ලද ඒවා බවයි.
,,.......................................
ශ්රී ලංකා නීතියට අනුව අල්ලස් සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය සම්බන්ධයෙන් පවතින නිශ්චිත වගන්ති සහ නීතිමය පදනම පහත පරිදි සවිස්තරාත්මකව විග්රහ කළ හැකිය.
1. අල්ලස් සහ දූෂණ නීතිය (Bribery Act)
ලංකාවේ අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශනය කිරීම සහ නඩු පැවරීම සිදු කරනු ලබන්නේ 1954 අංක 11 දරන අල්ලස් පනත (සහ 2023 දී සම්මත කරන ලද නව දූෂණ විරෝධී පනත - Anti-Corruption Act, No. 9 of 2023) හරහාය.
දූෂණය නමැති වරද (Offence of Corruption):
මහජන නියෝජිතයෙකු (මන්ත්රීවරයෙකු/අමාත්යවරයෙකු) හෝ රාජ්ය නිලධාරියෙකු තම තනතුර හෝ බලතල භාවිත කරමින් යම් පුද්ගලයෙකුට/සමාගමකට අනිසි වාසියක් සපයා දීම හෝ තමාට/වෙනත් අයෙකුට අනිසි වාසියක් ලබා ගැනීම "දූෂණය" ලෙස අර්ථ දැක්වේ.
අනුබල දීම (Abetment):
අල්ලස් මුදලක් සෘජුවම තමන්ගේ ගිණුමට නොගත්තද, වෙනත් අයෙකු හෝ සමාගමක් හරහා එම මුදල් ලබා ගැනීමට සැලැස්වීම හෝ ඊට අනුබල දීමද ප්රධාන වරද හා සමානව නීතිය හමුවේ සැලකේ.
දඬුවම් ප්රමාණය:
අල්ලස් හෝ දූෂණ වරදකට වැරදිකරු වන පුද්ගලයෙකුට වසර 10 දක්වා වූ බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් සහ දඩ මුදලක් නියම කිරීමට අධිකරණයට බලතල ඇත.
2. මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත (Prevention of Money Laundering Act, No. 5 of 2006)
සංකීර්ණ මූල්ය වංචාවලදී ප්රධාන වශයෙන්ම යොදාගනු ලබන්නේ මෙම පනතයි. නීතිවිරෝධී ලෙස උපයා ගත් මුදල් (අල්ලස්, කොමිස්) නීත්යානුකූල මුදල් ලෙස පෙන්වීමට උත්සාහ කිරීම මෙහිදී වරදක් ලෙස සැලකේ.
3 වන වගන්තිය (Section 3 - Offence of Money Laundering):
යම් පුද්ගලයෙකු යම් දේපලක් හෝ මුදලක් නීතිවිරෝධී ක්රියාවකින් (අල්ලස් හෝ දූෂණය වැනි) උපයා ගත් බව දැන දැනම හෝ එසේ සැක කිරීමට සාධාරණ හේතු තිබියදී, එම මුදල් ලබා ගැනීම, ළඟ තබා ගැනීම, ආයෝජනය කිරීම හෝ වෙනත් ගිණුම්වලට මාරු කිරීම මුදල් විශුද්ධිකරණය නම් වේ.
දඬුවම් ප්රමාණය:
පනතේ 3(1) වගන්තිය අනුව, මෙම වරදට වැරදිකරු වන පුද්ගලයෙකුට:
අවම වශයෙන් අවුරුදු 5 ක සහ උපරිම වශයෙන් අවුරුදු 20 ක බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් නියම කෙරේ.
ඊට අමතරව, විශුද්ධිකරණය කරන ලද මුදල මෙන් පස්ගුණයක් (5x) නොවැඩි දඩයක් නියම කළ හැකිය.
අදාළ මුදල් හෝ දේපල රාජසන්තක කිරීමටද අධිකරණයට නියෝග කළ හැකිය.
3. අධිකරණයේදී චෝදනා සනාථ කිරීමේ ක්රියාවලිය
මෙවැනි නඩුවකදී පුද්ගලයෙකු සිරගත කිරීමට නම් පැමිණිලි පාර්ශවය (අල්ලස් කොමිසම හෝ නීතිපති) විසින් කරුණු 3ක් අධිකරණය හමුවේ තහවුරු කළ යුතුය:
පූර්ව වරද (Predicate Offence): මුදල් ලැබී ඇත්තේ අල්ලස් හෝ දූෂණ වැනි නීතිවිරෝධී ගනුදෙනුවකින් (එයාර්බස් අල්ලස් සිද්ධියෙන්) බව තහවුරු කිරීම.
මුදල් ගැලීම (Money Trail): එසේ ලබාගත් අල්ලස් මුදල් අදාළ පුද්ගලයාගේ හෝ ඔහුට සම්බන්ධ සමාගම්වල ගිණුම් වෙත ගමන් කළ ආකාරය බැංකු වාර්තා මගින් තහවුරු කිරීම.
දැනුවත්භාවය (Mens Rea / Guilty Mind): එම ලැබුණු මුදල් නීතිවිරෝධී ලෙස උපයාගත් ඒවා බව අදාළ තැනැත්තා දැන සිටි බව හෝ දැන සිටිය යුතු බව තහවුරු කිරීම.
අධිකරණය හමුවේ මෙම කරුණු සැකයගෙන් තොරව සනාථ වුවහොත් පමණක් චෝදනා ලබා ඇති තැනැත්තාට ඉහත සඳහන් සිරදඬුවම් විඳීමට සිදුවේ.
Last edited:
