My opinion enhanced by AI
ශ්රී ලංකාවේ දත්ත මධ්යස්ථානයක් (Data Center) පවත්වාගෙන යාමේදී විදුලි පිරිවැය සහ උෂ්ණත්වය ප්රධාන බාධක ලෙස බලපාන්නේ ඇයිද යන්න සහ සූර්ය පැනල (Solar) වැනි ආයෝජනවලින් අපේක්ෂිත ප්රතිලාභ (ROI) ලබාගැනීම අපහසු ඇයිද යන්න පහතින් සරලව පැහැදිලි කර ඇත.
1. විදුලි පිරිවැය සහ උෂ්ණත්වය අතර ඇති සම්බන්ධය
ශ්රී ලංකාව වැනි නිවර්තන කලාපීය රටක දත්ත මධ්යස්ථාන මුහුණ දෙන ප්රධානතම ගැටලුව වන්නේ
අධික උෂ්ණත්වය සහ ආර්ද්රතාවයයි (Humidity).
- අඛණ්ඩ සිසිලනය (Continuous Cooling): සේවාදායක (Servers) අධික ලෙස රත් වීම වැළැක්වීමට ඒවා සෙල්සියස් අංශක 18-24 ත් අතර මට්ටමක තබා ගත යුතුය. ලංකාවේ සාමාන්ය උෂ්ණත්වය අංශක 30 ට වැඩි බැවින්, වායුසමීකරණ පද්ධති (AC) පැය 24 පුරාම උපරිම ධාරිතාවයෙන් ක්රියා කළ යුතුය.
- විදුලි බිමෙහි අසමතුලිතතාවය: දත්ත මධ්යස්ථානයක සම්පූර්ණ විදුලි පරිභෝජනයෙන් 40% ක් පමණ වැය වන්නේ සේවාදායක සිසිල් කිරීමටයි. ලංකාවේ කාර්මික විදුලි ගාස්තු ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින්, මෙම සිසිලන පිරිවැය නිසා මෙහෙයුම් වියදම (Operational Cost) ඉතා ඉහළ යයි.
- Humidity (තෙතමනය): අධික ආර්ද්රතාවය නිසා සේවාදායක ඇතුළත ජල වාෂ්ප මිදීම (Condensation) සිදුවිය හැක. මෙය වැළැක්වීමට ආර්ද්රතාවය පාලනය කිරීමේ (Dehumidification) උපකරණ පවත්වාගෙන යාමට අමතර විදුලියක් වැය වේ.
2. Solar සහ Battery ආයෝජනවල ROI අඩු වීමට හේතු
ඔබ සූර්ය පැනල සහ බැටරි සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කළද, එයින් ලාභයක් ලැබීමට (Return on Investment) වසර ගණනාවක් ගතවන්නේ පහත හේතු නිසාය:
A. ඉහළ ආරම්භක පිරිවැය (High Capital Expenditure)
දත්ත මධ්යස්ථානයකට පැය 24 පුරාම ස්ථාවර විදුලියක් අවශ්යයි. සූර්ය බලය ලබාගත හැක්කේ දිවා කාලයේදී පමණි. රාත්රී කාලයේ ක්රියාත්මක වීමට අවශ්ය බැටරි පද්ධති (Li-ion/Industrial batteries) ඉතා මිල අධිකය. සූර්ය පැනලවල මිලට වඩා කිහිප ගුණයක මුදලක් බැටරි සඳහා වැය කිරීමට සිදුවේ.
B. කාර්යක්ෂමතාවය අඩුවීම (Efficiency Loss)
ලංකාව වැනි උණුසුම් රටවල සූර්ය පැනල රත් වන විට ඒවායේ විදුලිය නිපදවීමේ කාර්යක්ෂමතාවය තරමක් අඩු වේ. එමෙන්ම බැටරි ද සිසිල්ව තබා ගැනීමට අමතර විදුලියක් සහ සිසිලන පද්ධතියක් අවශ්ය වේ.
C. බැටරි ආයුකාලය (Battery Lifespan)
සාමාන්යයෙන් බැටරි පද්ධති වසර 5-10 කින් ප්රතිස්ථාපනය (Replace) කිරීමට සිදුවේ. සූර්ය බලශක්ති පද්ධතියකින් ලැබෙන ඉතිරිය මගින් එම ආයෝජනය පියවා ගැනීමට පෙර බැටරි මාරු කිරීමට සිදුවීම ROI අඩුවීමට ප්රධාන හේතුවකි.
D. ඉඩකඩ සීමිත වීම (Space Constraints)
දත්ත මධ්යස්ථානයක සම්පූර්ණ අවශ්යතාවය පියවා ගැනීමට විශාල සූර්ය පැනල ප්රමාණයක් අවශ්ය වේ. නාගරික ප්රදේශවල මෙවැනි විශාල ඉඩමක් සොයා ගැනීම සහ ඒ සඳහා යන පිරිවැයද ROI ගණනය කිරීමේදී බාධාවකි.
සාරාංශය
| අභියෝගය | බලපෑම |
| උෂ්ණත්වය | සිසිලන පිරිවැය ඉහළ යාම. |
| විදුලි ගාස්තු | ලෝක වෙළඳපොළට සාපේක්ෂව ලංකාවේ විදුලි ගාස්තු ඉහළ වීම. |
| Solar ROI | බැටරිවල ඉහළ මිල සහ කෙටි ආයුකාලය නිසා ආයෝජනය පියවා ගැනීමට කාලය ගත වීම. |
| නඩත්තුව | දූවිලි සහ ලුණු මිශ්ර සුළඟ (වෙරළබඩ නම්) නිසා සේවාදායක සහ පැනල ඉක්මනින් නරක් වීම. |
මේ හේතු නිසා, ලංකාවේ දත්ත මධ්යස්ථාන පවත්වාගෙන යාම සිංගප්පූරුව හෝ යුරෝපීය රටවල් (එහි ස්වභාවිකවම සීතල පරිසරයක් ඇත) වැනි රටවලට වඩා ලාභදායී නොවේ.