ඊශ්රායලයේ ඉතිහාසය
එළකිරි එකේ ගොඩක් ත්රෙඩ් ගියා මේ ලඟදි ඇති උන ගාසා වල යුද්දේ නිසා. ගොඩක් අය ඊශ්රායලය හා පලස්තීනය ගැන විස්තර අහලා තිබුනා. මම මේ ත්රෙඩ් එක දාන්ඩ යන්නේ මේ ඊශ්රායලයේ හා පලස්තීනේ ඉතිහාසේ ඉඳලා දැන් වෙනකන් කොහොමද හැදුනේ කියලා. ත්රෙඩ් එක ටිකක් දිගයි.
බුක්මාර්ක් කරලා හරි පස්සේ කියවලා බලන්න.
ආබ්රහැම්
මුලින්ම මේ ඔක්කොම ආරම්බ උනේ මහා ජල ගැලීමෙන් පස්සේ නෝවා ගේ 10 වෙන පරපුරෙන් එන ටෙරා ගෙන්.
මහා ජල ගැල්ම හා නෝවාගේ යාත්රාව
ටෙරාට ළමයි තුන් දෙනෙක් හිටියා. ආබ්රම්, නාහෝර් හා හාරාන්. ආබ්රම් සරණපාවා ගන්නවා සාරයි නම් කාන්තාව නමුත් ඇයට දරුවෝ හම්බු වෙන්නේ නෑ. ටෙරා හා දරුවෝ කානන් දේශයට ගිහින් ජීවත් වෙනවා නමුත් හාරාන් වල ජීවත් වෙනවා. ටෙරා අවුරුදු 205 ආයු වළඳා ඒ දේශයේම මිය යනවා.
ආබ්රහැම්
දෙවියන්ගේ මග පෙන්වීම මගින් ආබ්රම් සාරයි සමග කානාන් දේශයේ ශෝකෙම් නම් ප්රදේශයේ ජීවත් වෙනවා. ආබ්රම් සමග හාරාන් ගේ පුත් ලොට් හා ඔහුගේ පවුලත් ජීවත් වෙනවා. ආබ්රම්ට ළමයි නැති නිසා පුතෙක් වගේ ලඟින් ඇසුරු කරන්නේ ලොට්ව.
ආබ්රහැම් හා සාරායි
එවකට කානාන් දේශයේ නියඟයක් තිබුන නිසා ආබ්රම් සාරයි හා ලොට් ඊජිප්තු දේශයට යනවා. එහෙ ටික කාලයක් ජීවත් උනත් ඊජිප්තුවටත් ලොකු නියගයක් එන නිසා ආබ්රම් ඇතුළු පිරිස නැවතත් බෙතල් නමැති ප්රදේශයට එනවා. කාලයක් යනකොට ලොට් ගේ හා ආබ්රම්ගේ සෙනග වැඩි නිසා ලොට් වෙනමම ප්රදේශයක පදිංචියට යනවා. ආබ්රම් සාරයි එක්ක ඔහුගේ සෙනග සමග තනි වෙනවා.
ආබ්රම්ට දෙවියෝ පෙන්නුවත් ඔහුගෙන් පසු ලොකු ජනපදයක් ගොඩනැගෙනවා කියලා ආබ්රම්ට දුක හිතෙනවා ඔහුට දාව තාමත් දරුවක් නැති නිසා. මේ පසු තැවීම දැන ගන්න සාරයි ඇයගේ ඊජිප්තු මෙහකාරිය වන හැගාර් සමග යහන් ගත වෙලා ආබ්රම්ගේම දරුවෙක් ලබාගන්න කියලා සාරයි ආබ්රම්ට කියනවා. කලින් අකමැති උනත් පස්සේ කැමති වෙලා ආබ්රම් හැගාර් සමග යහන් ගත වෙනවා.
ඒබ්රහම්, සාරායි හා හාගෑර්
ටික කාලයකින් හැගාර් ගර්බනියක් වෙන අතරම සාරයි හා හැගාර් අතර පොඩි පොඩි ගැටුම් තිබුනා. මේ නිසාම සාරයි නිතරම හැගාර්ට අරියාදු කරන්න පටන් ගත්තා. හැගාර් පිරිමි දරුවෙක් බිහිකරා. ඔහුට ඉෂ්මයෙල් නම් නම තැබුවා. පසුව ඉෂ්මයෙල් ගෙන් තමයි ආබ්රම්ගේ දෙවන පරපුර වන පස්සේ මුස්ලිම් ආගම බිහිවෙන්නේ. ඉෂ්මයෙල් බිහි වෙනකොට ආබ්රම්ට අවුරුදු 86 පමණ වෙනවා.
තව අවුරුදු 13 කට පස්සේ දෙවියන් විසින් ආබ්රම්ගේ නම ආබ්රහැම් ලෙසට නම් කරනවා.
ඒ ඔහුගෙන් පසුව ලොකු ජනපදයක් හදන පොරොන්දුව පිට. එතකොට ආබ්රහම්ට වයස 99 වෙන අතර දෙවියන් වහන්සේ හා අබ්රහම්ගේ ජනතාව අතර ගිවිසුමක් ලෙස චර්මච්චේදනය සිදු වෙනවා. මේ නිසා ආබ්රහැම්, ඉෂ්මයෙල් ඇතුළු ආබ්රහම්ගේ මුළු ජනතාවම දෙවියන් එක්ක ගිවිසුමකට යටත් වෙනවා චර්මච්චේදනය මගින්. චර්මචේද්නයෙන් ඔප්පු කරන්නේ පිරිසිඳු කමයි. මේ අතරම දෙවියන් විසින් සාරයි ගේ නම සාරා ලෙසත් ඇයට පුතෙකු බිහිකරන්න අවස්ථාවත් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වෙනවා.
කාලයක් යන අතරේ ඉෂ්මයෙල් වැඩෙන අතර දෙවියන් විසින් දේව දූතයන් තුන් දෙනෙක් ආබ්රම් හම්බු වෙන්න එවනවා. ආබ්රම් මේ දෙවියන්ගේ දූතයන් කියලා දැන ගන්න අතරම ඔවුන්ව පිළිගෙන ඔවුන්ට හොඳට සලකනවා. මේ අතර එක දේව දූතයෙක් ආබ්රහම්ට කියනවා ඊළඟ අවුරුද්දේ සාරාට දරුවෙක් ලැබෙනවා කියලා. මේ ඩේ හොරෙන් අහගෙන ඉන්න සාරා හිමීට හිනා වෙනවා නමුත් දේව දූතයා අහනවා ඇයි ඔබ හිනා වෙන්නේ කියලා? දෙවියන්ට ඕනෙම දෙයක් කල හැකී කියලා. සාරා කියනවා නෑ මම හිනා උනේ නෑ කියලා.
ආබ්රහැම් හා දේව දූතයන් තිදෙනා
දේව දූතයන් ආබ්රහම්ගේ ආගන්තුක සත්කාර ඉවර උනායින් පස්සේ ආබ්රහම්ට කියනවා දැන් එයාලා යනවා කියලා සොදොම් හා ගොමෝරා කියන පව් කාර නගර විනාශ කරන්න. ආබ්රහම්ගේ න්යාති පුතු වන ලොත් හා ඔහුගේ පවුල හා දූ වරු දෙන්නා ඉන්නේ ගොමෝරා නිසා ආබ්රහැම් කියනවා මේ නගර දෙක විනාශ කරන්න එපා කියලා. දූතයන් කියනවා මේ නගර දෙකේ අඩුම හොඳ මිනිස්සු 10ක් වත් හම්බුනොත් මේ නගර විනාශ කරන්නේ නෑ කියලා. නමුත් දේව දූතයන්ට තර්ජනයක් වෙන සොදොම් හා ගොමෝරා කියන නගර දෙකේ මිනිස්සු මේ දේව දූතයන් හා සටනට එනවා. දූතයන් බේරා ගැනීමට ලොට් උදව් කරත් හරියන්නේ නැති තැන ලොට් හා පවුල සොදොම් වලින් පැනලා යනවා. දූතයන් කියනවා ලොට් හා පවුලට කුමන හේතුවකටවත් ආපහු විනාශ වෙන නගර දිහා හැරිලා බලන්න එපා කියලා. නමුත් ලොට් ගේ බිරිඳ ආපසු හැරිලා බලපු නිසා ඇය ඒ වෙලාවේම ලුණු කණුවක් උනා.
සොදොම් හා ගොමෝරා විනාශය
ඊසාක් හා ඉෂ්මයෙල්
දෙවියන් ගේ පණිවිඩය හරි කියමින් සාරා පුතේක් බිහි කරනවා. ආබ්රහැම් ගොඩක් සන්තෝස වන අතර ඔහුට ඊසාක් කියලා නම තබනවා. මේ වෙනකොට ආබ්රහම්ට අවුරුදු 100ක් වෙනවා.
ඊසාක්ගේ ඉපදීම
දරුවා ලැබුන සන්තෝසෙන් ඉන්න සාරාට ආබ්රහැම් ඉෂ්මයෙල්ට දක්වන ආදරයත් නිසා සාරාට ගොඩක් ඊරිසියා හිතුනා. පවුලේ වැඩිමල් පුතා නිසා සාරා බය උනා ඉෂ්මයෙල්ට එයාලගේ හරකා බාන තත්වය වගේ දේවල් ඊසාක්ට වඩා හම්බු වෙයි කියලා. මේක නිසාම සාරා නිතරම ආබ්රහම්ට කිව්වා ඉෂ්මයෙල් හා හැගාර්ව පිටත් කරන්න කියලා. අකමැත්තෙන් උනත් සාරගේ කීමට පිටු නොපාන ආබ්රහැම් හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල් කාන්තාරයට පිටත් කරනවා.
හාගෑර් හා ඉෂ්මයෙල් පිටත් කිරීම
මේ පිටත් කිරීම තමයි පස්සේ මුස්ලිම් ආගමේ ආරම්බයට හැරෙන්නේ. කාන්තාරේ අතරමන් වන මේ දෙන්නා වතුර පිපාසෙන් පෙලෙන අතර ඉෂ්මයෙල් දෙවියන්ට කියනවා ඔවුන් බේරගන්න කියලා. මේ වෙලාවේ දේව දූතයෙක් පැමිණ ඔවුන්ට ගලකින් වතුර ලබා දෙන අතර ඉෂ්මයෙල්ට පවසනවා දෙවියන් විසින් ඔහුට ලොකු ජනපදයක් ලබා දෙනවා කියලා. පස්සේ හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල් ඊජිප්තුවේ වාසය කරන්න පිටත් වෙනවා.
හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල්ගේ උදව්වට පැමිණෙන දේව දූතයෙක්
ඊසාක්
ඊසාක් වැඩෙන හැටි සන්තෝසෙන් බලා ඉන්න ආබ්රහම්ගේ දෙවියන්ට තියන බක්තිය බලාගන්න දෙවියන් ආබ්රහම්ට කියනවා ඔහුගේ එකම පුත් ඊසාක්ව මොරියා නම් ප්රදේශයට ගෙන ගොස් දෙවියන් වෙනුවෙන් ඔප්පු කරන්න කියා. හිත කැඩුනත් දෙවියන්ට තියන ගරුත්වය නිසා ආබ්රහැම් ඊසාක් ඇතුළුව මොරියා දේශයට පැමිණෙනවා. යාගය ඔප්පු කරන්න බැටළුවෙක් කෝ කියලා අහන ඊසාක්ට ආබ්රහැම් කියන්නේ දෙවියන් විසින් බැටළුවා දෙයි කියලයි. ගල් අල්තාරය මත දර තබා ඊසාක්ගේ අත් දෙක හා කකුල් දෙක ගැට ගසන ආබ්රහැම් දෙවියන් වෙනුවෙන් ඊසාක්ව මරන්න ලැස්ති වෙනකොටම දෙවියන් විසින් දූතයෙක් ඒවා ඊසාක් මතට කිසිම අතක් වත් තියන්න එපා මේ දෙවියන් ඔබගේ බක්තිය පරික්ෂා කිරීමක් බව පවසනවා.
ඊසාක් දෙවියන්ට ඔප්පු කිරීම
ආබ්රහැම් අවුරුදු 175 ආයු වළඳා මිය යන අතර ඊසාක් රෙබෙක්කා සරණ පාවා ගන්නවා. මේ දෙන්නට දාව පිරිමි දරුවන් දෙන්නෙක් ලැබෙනවා. පළමු පිරිමි දරුවා ඒසව් වන අතර ඒසව් ගේ කකුලක් අල්ලගෙනම එලිය දකින දෙවන පුතා ගේ නම ජාකොබ් වෙනවා.
ආබ්රහම්ගේ සොහොන.
බුක්මාර්ක් කරලා හරි පස්සේ කියවලා බලන්න.
ආබ්රහැම්
මුලින්ම මේ ඔක්කොම ආරම්බ උනේ මහා ජල ගැලීමෙන් පස්සේ නෝවා ගේ 10 වෙන පරපුරෙන් එන ටෙරා ගෙන්.
මහා ජල ගැල්ම හා නෝවාගේ යාත්රාව
ටෙරාට ළමයි තුන් දෙනෙක් හිටියා. ආබ්රම්, නාහෝර් හා හාරාන්. ආබ්රම් සරණපාවා ගන්නවා සාරයි නම් කාන්තාව නමුත් ඇයට දරුවෝ හම්බු වෙන්නේ නෑ. ටෙරා හා දරුවෝ කානන් දේශයට ගිහින් ජීවත් වෙනවා නමුත් හාරාන් වල ජීවත් වෙනවා. ටෙරා අවුරුදු 205 ආයු වළඳා ඒ දේශයේම මිය යනවා.
ආබ්රහැම්
දෙවියන්ගේ මග පෙන්වීම මගින් ආබ්රම් සාරයි සමග කානාන් දේශයේ ශෝකෙම් නම් ප්රදේශයේ ජීවත් වෙනවා. ආබ්රම් සමග හාරාන් ගේ පුත් ලොට් හා ඔහුගේ පවුලත් ජීවත් වෙනවා. ආබ්රම්ට ළමයි නැති නිසා පුතෙක් වගේ ලඟින් ඇසුරු කරන්නේ ලොට්ව.
ආබ්රහැම් හා සාරායි
එවකට කානාන් දේශයේ නියඟයක් තිබුන නිසා ආබ්රම් සාරයි හා ලොට් ඊජිප්තු දේශයට යනවා. එහෙ ටික කාලයක් ජීවත් උනත් ඊජිප්තුවටත් ලොකු නියගයක් එන නිසා ආබ්රම් ඇතුළු පිරිස නැවතත් බෙතල් නමැති ප්රදේශයට එනවා. කාලයක් යනකොට ලොට් ගේ හා ආබ්රම්ගේ සෙනග වැඩි නිසා ලොට් වෙනමම ප්රදේශයක පදිංචියට යනවා. ආබ්රම් සාරයි එක්ක ඔහුගේ සෙනග සමග තනි වෙනවා.
ආබ්රම්ට දෙවියෝ පෙන්නුවත් ඔහුගෙන් පසු ලොකු ජනපදයක් ගොඩනැගෙනවා කියලා ආබ්රම්ට දුක හිතෙනවා ඔහුට දාව තාමත් දරුවක් නැති නිසා. මේ පසු තැවීම දැන ගන්න සාරයි ඇයගේ ඊජිප්තු මෙහකාරිය වන හැගාර් සමග යහන් ගත වෙලා ආබ්රම්ගේම දරුවෙක් ලබාගන්න කියලා සාරයි ආබ්රම්ට කියනවා. කලින් අකමැති උනත් පස්සේ කැමති වෙලා ආබ්රම් හැගාර් සමග යහන් ගත වෙනවා.
ඒබ්රහම්, සාරායි හා හාගෑර්
ටික කාලයකින් හැගාර් ගර්බනියක් වෙන අතරම සාරයි හා හැගාර් අතර පොඩි පොඩි ගැටුම් තිබුනා. මේ නිසාම සාරයි නිතරම හැගාර්ට අරියාදු කරන්න පටන් ගත්තා. හැගාර් පිරිමි දරුවෙක් බිහිකරා. ඔහුට ඉෂ්මයෙල් නම් නම තැබුවා. පසුව ඉෂ්මයෙල් ගෙන් තමයි ආබ්රම්ගේ දෙවන පරපුර වන පස්සේ මුස්ලිම් ආගම බිහිවෙන්නේ. ඉෂ්මයෙල් බිහි වෙනකොට ආබ්රම්ට අවුරුදු 86 පමණ වෙනවා.
තව අවුරුදු 13 කට පස්සේ දෙවියන් විසින් ආබ්රම්ගේ නම ආබ්රහැම් ලෙසට නම් කරනවා.
ඒ ඔහුගෙන් පසුව ලොකු ජනපදයක් හදන පොරොන්දුව පිට. එතකොට ආබ්රහම්ට වයස 99 වෙන අතර දෙවියන් වහන්සේ හා අබ්රහම්ගේ ජනතාව අතර ගිවිසුමක් ලෙස චර්මච්චේදනය සිදු වෙනවා. මේ නිසා ආබ්රහැම්, ඉෂ්මයෙල් ඇතුළු ආබ්රහම්ගේ මුළු ජනතාවම දෙවියන් එක්ක ගිවිසුමකට යටත් වෙනවා චර්මච්චේදනය මගින්. චර්මචේද්නයෙන් ඔප්පු කරන්නේ පිරිසිඳු කමයි. මේ අතරම දෙවියන් විසින් සාරයි ගේ නම සාරා ලෙසත් ඇයට පුතෙකු බිහිකරන්න අවස්ථාවත් ලබා දෙන බවට පොරොන්දු වෙනවා.
කාලයක් යන අතරේ ඉෂ්මයෙල් වැඩෙන අතර දෙවියන් විසින් දේව දූතයන් තුන් දෙනෙක් ආබ්රම් හම්බු වෙන්න එවනවා. ආබ්රම් මේ දෙවියන්ගේ දූතයන් කියලා දැන ගන්න අතරම ඔවුන්ව පිළිගෙන ඔවුන්ට හොඳට සලකනවා. මේ අතර එක දේව දූතයෙක් ආබ්රහම්ට කියනවා ඊළඟ අවුරුද්දේ සාරාට දරුවෙක් ලැබෙනවා කියලා. මේ ඩේ හොරෙන් අහගෙන ඉන්න සාරා හිමීට හිනා වෙනවා නමුත් දේව දූතයා අහනවා ඇයි ඔබ හිනා වෙන්නේ කියලා? දෙවියන්ට ඕනෙම දෙයක් කල හැකී කියලා. සාරා කියනවා නෑ මම හිනා උනේ නෑ කියලා.
ආබ්රහැම් හා දේව දූතයන් තිදෙනා
දේව දූතයන් ආබ්රහම්ගේ ආගන්තුක සත්කාර ඉවර උනායින් පස්සේ ආබ්රහම්ට කියනවා දැන් එයාලා යනවා කියලා සොදොම් හා ගොමෝරා කියන පව් කාර නගර විනාශ කරන්න. ආබ්රහම්ගේ න්යාති පුතු වන ලොත් හා ඔහුගේ පවුල හා දූ වරු දෙන්නා ඉන්නේ ගොමෝරා නිසා ආබ්රහැම් කියනවා මේ නගර දෙක විනාශ කරන්න එපා කියලා. දූතයන් කියනවා මේ නගර දෙකේ අඩුම හොඳ මිනිස්සු 10ක් වත් හම්බුනොත් මේ නගර විනාශ කරන්නේ නෑ කියලා. නමුත් දේව දූතයන්ට තර්ජනයක් වෙන සොදොම් හා ගොමෝරා කියන නගර දෙකේ මිනිස්සු මේ දේව දූතයන් හා සටනට එනවා. දූතයන් බේරා ගැනීමට ලොට් උදව් කරත් හරියන්නේ නැති තැන ලොට් හා පවුල සොදොම් වලින් පැනලා යනවා. දූතයන් කියනවා ලොට් හා පවුලට කුමන හේතුවකටවත් ආපහු විනාශ වෙන නගර දිහා හැරිලා බලන්න එපා කියලා. නමුත් ලොට් ගේ බිරිඳ ආපසු හැරිලා බලපු නිසා ඇය ඒ වෙලාවේම ලුණු කණුවක් උනා.
සොදොම් හා ගොමෝරා විනාශය
ඊසාක් හා ඉෂ්මයෙල්
දෙවියන් ගේ පණිවිඩය හරි කියමින් සාරා පුතේක් බිහි කරනවා. ආබ්රහැම් ගොඩක් සන්තෝස වන අතර ඔහුට ඊසාක් කියලා නම තබනවා. මේ වෙනකොට ආබ්රහම්ට අවුරුදු 100ක් වෙනවා.
ඊසාක්ගේ ඉපදීම
දරුවා ලැබුන සන්තෝසෙන් ඉන්න සාරාට ආබ්රහැම් ඉෂ්මයෙල්ට දක්වන ආදරයත් නිසා සාරාට ගොඩක් ඊරිසියා හිතුනා. පවුලේ වැඩිමල් පුතා නිසා සාරා බය උනා ඉෂ්මයෙල්ට එයාලගේ හරකා බාන තත්වය වගේ දේවල් ඊසාක්ට වඩා හම්බු වෙයි කියලා. මේක නිසාම සාරා නිතරම ආබ්රහම්ට කිව්වා ඉෂ්මයෙල් හා හැගාර්ව පිටත් කරන්න කියලා. අකමැත්තෙන් උනත් සාරගේ කීමට පිටු නොපාන ආබ්රහැම් හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල් කාන්තාරයට පිටත් කරනවා.
හාගෑර් හා ඉෂ්මයෙල් පිටත් කිරීම
මේ පිටත් කිරීම තමයි පස්සේ මුස්ලිම් ආගමේ ආරම්බයට හැරෙන්නේ. කාන්තාරේ අතරමන් වන මේ දෙන්නා වතුර පිපාසෙන් පෙලෙන අතර ඉෂ්මයෙල් දෙවියන්ට කියනවා ඔවුන් බේරගන්න කියලා. මේ වෙලාවේ දේව දූතයෙක් පැමිණ ඔවුන්ට ගලකින් වතුර ලබා දෙන අතර ඉෂ්මයෙල්ට පවසනවා දෙවියන් විසින් ඔහුට ලොකු ජනපදයක් ලබා දෙනවා කියලා. පස්සේ හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල් ඊජිප්තුවේ වාසය කරන්න පිටත් වෙනවා.
හැගාර් හා ඉෂ්මයෙල්ගේ උදව්වට පැමිණෙන දේව දූතයෙක්
ඊසාක්
ඊසාක් වැඩෙන හැටි සන්තෝසෙන් බලා ඉන්න ආබ්රහම්ගේ දෙවියන්ට තියන බක්තිය බලාගන්න දෙවියන් ආබ්රහම්ට කියනවා ඔහුගේ එකම පුත් ඊසාක්ව මොරියා නම් ප්රදේශයට ගෙන ගොස් දෙවියන් වෙනුවෙන් ඔප්පු කරන්න කියා. හිත කැඩුනත් දෙවියන්ට තියන ගරුත්වය නිසා ආබ්රහැම් ඊසාක් ඇතුළුව මොරියා දේශයට පැමිණෙනවා. යාගය ඔප්පු කරන්න බැටළුවෙක් කෝ කියලා අහන ඊසාක්ට ආබ්රහැම් කියන්නේ දෙවියන් විසින් බැටළුවා දෙයි කියලයි. ගල් අල්තාරය මත දර තබා ඊසාක්ගේ අත් දෙක හා කකුල් දෙක ගැට ගසන ආබ්රහැම් දෙවියන් වෙනුවෙන් ඊසාක්ව මරන්න ලැස්ති වෙනකොටම දෙවියන් විසින් දූතයෙක් ඒවා ඊසාක් මතට කිසිම අතක් වත් තියන්න එපා මේ දෙවියන් ඔබගේ බක්තිය පරික්ෂා කිරීමක් බව පවසනවා.
ඊසාක් දෙවියන්ට ඔප්පු කිරීම
ආබ්රහැම් අවුරුදු 175 ආයු වළඳා මිය යන අතර ඊසාක් රෙබෙක්කා සරණ පාවා ගන්නවා. මේ දෙන්නට දාව පිරිමි දරුවන් දෙන්නෙක් ලැබෙනවා. පළමු පිරිමි දරුවා ඒසව් වන අතර ඒසව් ගේ කකුලක් අල්ලගෙනම එලිය දකින දෙවන පුතා ගේ නම ජාකොබ් වෙනවා.
ආබ්රහම්ගේ සොහොන.


