ලොසාටන් පොටෑසියම් (Losartan Potassium): ඔබ දැනගත යුතු වැදගත් කරුණු
අධික රුධිර පීඩනය (High Blood Pressure) සඳහා බහුලවම නිර්දේශ කරන ඖෂධයක් තමයි ලොසාටන් පොටෑසියම් (Losartan Potassium) කියන්නේ. ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් දිනපතා පාවිච්චි කරන මේ පෙත්තෙන් වෙන්නේ මොකක්ද, ඒක වැඩ කරන්නේ කොහොමද සහ එහි ඇති අතුරු ආබාධ මොනවාද කියා සරලව හඳුනා ගනිමු.
1. මේ ඖෂධය ලබා දෙන්නේ කුමන රෝගී තත්ත්වයන් සඳහාද? (Indications)
වෛද්යවරුන් ප්රධාන වශයෙන්ම ලොසාටන් ඖෂධය රෝගීන්ට ලබා දෙන්නේ මේ හේතු නිසා ය:
- අධික රුධිර පීඩනය පාලනය කිරීමට: ලේ ගමනාගමනය සාමාන්ය තත්ත්වයට පත් කර රුධිර පීඩනය අඩු කරයි.
- අංශභාගය (Stroke) වැළැක්වීමට: අධික රුධිර පීඩනය නිසා මොළයේ නහර පිපිරීමෙන් හෝ ලේ කැටි ගැසීමෙන් ඇති විය හැකි අංශභාග තත්ත්වයන් වළක්වා ගැනීමට මෙය උදව් වේ.
- වකුගඩු ආරක්ෂා කිරීමට (විශේෂයෙන් දියවැඩියා රෝගීන්ගේ): දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව (Type 2 Diabetes) ඇති රෝගීන්ගේ වකුගඩු නරක් වීම ප්රමාද කිරීමට හෝ වැළැක්වීමට මෙම ඖෂධය උපකාරී වේ.
2. මෙම ඖෂධය සිරුර තුළ ක්රියා කරන්නේ කෙසේද? (Mechanism of Action)
අපගේ සිරුරේ ස්වාභාවිකවම නිපදවෙන රසායනයක් තිබෙනවා "ඇන්ජියෝටෙන්සින් II" (Angiotensin II) කියලා. මේ රසායනයෙන් කරන්නේ අපේ ශරීරයේ ලේ නහර පටු (හිර) කරන එකයි. ලේ නහර හිර වුණාම ලේ ගමන් කරන්න අමාරු නිසා රුධිර පීඩනය ඉහළ යනවා.
සරලවම කිව්වොත්: ලොසාටන් ඖෂධය මඟින් අර ලේ නහර හිර කරන රසායනය ක්රියාත්මක වීම වළක්වනවා. එවිට ලේ නහර හොඳින් පුළුල් වී ලිහිල් වෙනවා. ප්රතිඵලයක් ලෙස, හෘදයට ඉතා පහසුවෙන් ලේ පොම්ප කිරීමට හැකි වන අතර රුධිර පීඩනය අඩු වේ.
3. ඇති විය හැකි අතුරු ආබාධ (Side Effects)
ඕනෑම බටහිර ඖෂධයක වගේම ලොසාටන් භාවිතයේදීත් අතුරු ආබාධ ඇති වෙන්න පුළුවන්. හැබැයි මේවා හැමෝටම ඇති වෙන්නේ නැහැ.
ප්රධාන සහ බහුලව දැකිය හැකි අතුරු ආබාධ:
- කරකැවිල්ල හෝ හිසරදය: විශේෂයෙන්ම වාඩි වී සිට හෝ ඇලවී සිට එකවරම නැගිටීමේදී කරකැවිල්ල ගතියක් ඇති විය හැක.
- අධික මහන්සිය හෝ තෙහෙට්ටුව.
- ලේ වල පොටෑසියම් මට්ටම ඉහළ යාම: මේ නිසා වෛද්යවරුන් වරින් වර රුධිර පරීක්ෂණ මඟින් මෙය පරීක්ෂා කරයි.
- සෙම්ප්රතිශ්යාව වැනි ලක්ෂණ: නාසය සිරවීම හෝ උගුර බැරෑන්ඩි වීම.
කලාතුරකින් ඇති විය හැකි බරපතළ තත්ත්වයන් (මූලිකවම වෛද්යවරයකු හමුවිය යුතු අවස්ථා):
- මුහුණ, තොල්, දිව හෝ උගුර ඉදිමීම (ආසාත්මිකතා ලක්ෂණ).
- හුස්ම ගැනීමේ අපහසුව.
- මුත්රා පිටවන ප්රමාණය අඩුවීම (වකුගඩු වල ගැටලුවක් නිසා විය හැක).
විශේෂයෙන් මතක තබා ගත යුතු කරුණු:
- ගැබ්ගැනීම් වලදී තහනම්: ගර්භණී මවුවරුන්ට හෝ දරුවෙකු බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින අයට මේ ඖෂධය කිසිසේත්ම සුදුසු නැත. එයින් කුස තුළ සිටින දරුවාට බරපතළ හානි සිදු විය හැක.
- වෛද්ය උපදෙස් මතම ගන්න: රුධිර පීඩනය අඩු වුණා කියා සුව වී ඇතැයි සිතා වෛද්යවරයාගෙන් නොඅසා පෙති බීම කිසිවිටකත් නතර නොකරන්න.
Zaart
Losatrust