ලොව විශාලතම ක්රිප්ටෝ මුදල් හුවමාරු වේදිකාව වන Binance (බයිනෑන්ස්) ආයතනය 2026 ඔක්තෝබර් 29 වන දින දැවැන්ත සයිබර් ප්රහාරයකට ලක් වූ අතර, ඉන් ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.3 කට (ඇස්තමේන්තුගත බිලියන 6.36 කට) ආසන්න ඩිජිටල් වත්කම් ප්රමාණයක් හැකර්වරුන් විසින් සොරාගෙන ඇත. මෙය ඉතිහාසයේ මේ දක්වා වාර්තා වී ඇති විශාලතම ක්රිප්ටෝ සොරකම ලෙස සැලකේ.
Binance සහ ක්රිප්ටෝ යනු කුමක්ද? ක්රිප්ටෝ යනු මධ්යගත මූල්ය ආයතන විසින් පාලනය නොකරන ඩිජිටල් මුදල් වර්ගයකි. බිට්කොයින් වැනි දේ මීට ඇතුළත් වන අතර එය නිරන්තරයෙන් අගය වෙනස් වන ස්වභාවයක් සහිත බවට ප්රසිද්ධය. Binance යනු පරිශීලකයින්ට මෙවැනි ඩිජිටල් වත්කම් ගනුදෙනු කළ හැකි ලොව විශාලතම ක්රිප්ටෝ හුවමාරු වේදිකාවයි. සමස්ත ක්රිප්ටෝ වෙළඳපල කොටසෙන් 35%ක් පමණ තමන් පාලනය කරන බවට ඔවුහු ප්රකාශ කරති.
මෙම ප්රහාරය 2025 දී සිදු වූ ඩොලර් බිලියන 1.5 ක Bybit හැක් කිරීම ද ඇතුළුව මෙම කර්මාන්තයට එල්ල වූ ප්රහාර මාලාවක නවතම සිදුවීමයි.
හැක් කිරීමට අදාළ කාලරේඛාව
බ්රහස්පතින්දා සවස ආරක්ෂක ගැටළුවක් පිළිබඳව විමර්ශනය කරන බව Binance මුලින්ම නිවේදනය කළ අතර, සිකුරාදා උදෑසන වන විට ඇස්තමේන්තුගත බලපෑම ඩොලර් බිලියන 6 ඉක්මවා තිබුණි.- බ්රහස්පතින්දා 21:29 GMT: විය හැකි ආරක්ෂක ගැටළුවක් පිළිබඳව "ක්රියාකාරීව විමර්ශනය කරන" බවත්, පරිශීලකයින්ගේ අරමුදල් "සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත" බවත් Binance නිවේදනය කරයි.
- 22:33: ආරක්ෂක ගැටළුව විසඳුණු වහාම මුදල් ආපසු ගැනීම් (withdrawals) නැවත ආරම්භ කරන බව පවසයි.
- 23:06: Binance Alpha වේදිකාවේ ගනුදෙනු කිරීම් තාවකාලිකව අත්හිටුවයි.
- 23:22: ඩොලර් බිලියන 2.54 ක වත්කම් අත්හිටුවා ඇති බවත්, අදාළ ආයතන සමග කටයුතු කරන බැවින් මෙම අගය වැඩි විය හැකි බවත් පවසයි.
- සිකුරාදා 00:13: පූර්වාරක්ෂාවක් ලෙස සියලුම තැන්පතු සහ මුදල් ආපසු ගැනීම් තාවකාලිකව අත්හිටුවයි.
- 00:52: අත්හිටුවන ලද මුළු වත්කම් ප්රමාණය ඩොලර් බිලියන 3 දක්වා ඉහළ ගිය බව නිවේදනය කරයි.
- 02:25: මෙම සිදුවීමට "අවදානමට ලක්වූ DevOps ඉංජිනේරුවරයෙකුගේ ලැප්ටොප් පරිගණකයක්" සම්බන්ධ වී තිබිය හැකි බව මූලික විමර්ශනයෙන් යෝජනා වන බවත්, බලපෑම ඩොලර් බිලියන 6.3ක් පමණ වන බවත් පවසයි.
- 07:37: Binance හි සම-ප්රධාන විධායක රිචඩ් ටෙන්ග්, "ඔබගේ මුදල් ආරක්ෂිතයි, අපි සෑම පාඩුවක්ම පියවනවා" යැයි පරිශීලකයින්ට සහතික වෙමින් මෙය "සංකීර්ණ ප්රහාරක ක්රියාවලියක්" බව පවසයි.
- 08:47: ලැප්ටොප් පරිගණකයට අමතරව තවත් "උල්ලංඝනය කිරීමේ ස්ථාන" අනාවරණය කරගෙන ඇති බවත්, පැය 45ක් ඇතුළත මුදල් ආපසු ගැනීමේ සේවා නැවත ආරම්භ කරන බවත් පවසයි.
ප්රහාරයේ ස්වභාවය (Hot Wallet සහ ස්වයං-විනාශකාරී යාන්ත්රණ)
Binance හි සම-ප්රධාන විධායක නිලධාරී රිචඩ් ටෙන්ග් පසුව පැහැදිලි කළේ, මෙම හැක් කිරීමෙන් බලපෑමට ලක්වූයේ Binance ආයතනය සතුව ඇති ඔවුන්ගේම 'හොට් වොලට්' (hot wallet) එක බවයි. පරිශීලක වත්කම් රඳවා තබා ගන්නේ අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ නොකළ 'කෝල්ඩ් වොලට්' (cold wallets) වල බැවින් පාරිභෝගික අරමුදල්වලට කිසිදු බලපෑමක් වී නොමැත. හැකර්වරුන් විසින් "ස්වයං-විනාශකාරී යාන්ත්රණයක්" (self-destruct mechanism) භාවිතා කර ඇති බැවින් ඔවුන් භාවිතා කළ මෙවලම් සහ ගිය මාර්ගයේ සලකුණු විනාශ වී ඇති බවද ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය.අරමුදල් නැවත ලබාගැනීම සහ Binance හි ප්රතිචාරය
බලපෑමට ලක්වූ වත්කම් 'නැවත ලබා ගැනීම ආරම්භ කර ඇති' බව Binance විසින් ප්රකාශ කරන ලදී. සමාගමේ අරමුදල් හරහා අලාභ පියවීමට ඔවුන් කැපවී සිටින අතර, මෙම සිදුවීම පියවීම සඳහා ඩොලර් බිලියන 6.3 කට වැඩි මුදලක් දැනටමත් වෙන් කර ඇත. ඉන් ඩොලර් බිලියන 5ක් බලපෑමට ලක්වූ ටෝකන් වත්කම් ලෙසම දැනටමත් රඳවාගෙන ඇති අතර, මේ වන විට අරමුදල්වලින් ඩොලර් බිලියන 3ක් පමණ අත්හිටුවීමට (freeze කිරීමට) ඔවුන් සමත් වී ඇත.මුදල් ලුහුබැඳීම සහ වසන් කිරීමේ උත්සාහයන්
සොරකම ඉක්මනින් සිදුවුවද, සොරකම් කළ මුදල් ලුහුබැඳීමට මාස ගණනාවක් ගත විය හැකි බව විමර්ශකයෝ පවසති. සයිබර් ආරක්ෂණ විශේෂඥ ජේක් මුවර් (Jake Moore) පවසන පරිදි, හැකර්වරුන් "නොමඟ යවන සුළු දේ" නිර්මාණය කරමින් "වොෂිං (washing)" ක්රියාවලියක් හරහා සොරකම් කරන ලද අරමුදල් දහස් වාරයක් හුවමාරු කරමින් ඒවා වසන් කිරීමට උත්සාහ කරනු ඇත.විමර්ශකයින්ට ඇති හොඳම අවස්ථාව වන්නේ මෙම ක්රිප්ටෝ මුදල් සාමාන්ය මුදල් (පවුම්, ඩොලර් වැනි) බවට පරිවර්තනය කරන "ඕෆ්-රෑම්පිං (off-ramping)" ක්රියාවලියේදීය. එය වීසා, මාස්ටර්කාඩ් හෝ වෙනත් ක්රිප්ටෝ හුවමාරු හරහා සිදුවිය හැකි අතර, සැබෑ ලෝකයේ මූල්ය පද්ධතියට ඒවා ඇතුළු වන විට විමර්ශකයින්ට ඊට මැදිහත් වීමට අවස්ථාව උදා වේ.
ප්රහාරය පිටුපස සිටින්නේ කවුද? (උතුරු කොරියානු සම්බන්ධය)
විශ්ලේෂකයින් සහ බ්ලොක්චේන් අභ්යන්තරිකයින් මෙම ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් ඇඟිල්ල දිගු කරන්නේ 'TraderTraitor' හෙවත් 'ලාසරස් (Lazarus)' නමින් හැඳින්වෙන උතුරු කොරියානු හැකර් කණ්ඩායම වෙතය. ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්ව විද්යාලයේ ආචාර්ය එඩ්වඩ් හොවෙල් පවසන පරිදි, උතුරු කොරියාවේ මහා විනාශකාරී අවි වැඩසටහන්වලින් 40% ත් 50% ත් අතර ප්රමාණයකට අරමුදල් සපයනු ලබන්නේ සයිබර් සහ ක්රිප්ටෝ සොරකම් මගිනි. 2025 දී පමණක් උතුරු කොරියානු හැකර්වරුන් ඩොලර් බිලියන 2.02 ක ක්රිප්ටෝ මුදල් සොරකම් කර ඇති බව විශ්වාස කෙරේ.වෙළඳපොළට සහ කර්මාන්තයට ඇති බලපෑම ('කළු ඔක්තෝබරය')
බොහෝ දෙනා මෙම මාසය "කළු ඔක්තෝබරය" ලෙස නම් කර ඇත්තේ සයිබර් ආරක්ෂක ප්රජාවට මෙය අතිශය කාර්යබහුල මාසයක් වූ බැවිනි. මීට පෙර PHP ක්රමලේඛන භාෂාවේ දුර්වලතා, ප්රංශ සුපිරි වෙළඳසැල්වල ශීතකරණ හැක් කිරීම සහ Asos යෙදුම කප්පම් ඉල්ලන සටහනක් බවට පත්කිරීම වැනි ප්රහාර රැසක් මේ මාසය තුළ සිදුවිය.Binance හැක් වීමත් සමඟ අගය 5% කින් පහත වැටුණු බිට්කොයින් ඇතුළු ක්රිප්ටෝ වෙළඳපොළ දැඩි අවදානමක (cliff edge) පවතී. Binance සියලු වත්කම් යළි මුදාහරින පැය 45 අවසානයේදී කලබලයට පත්වන ආයෝජකයින් තම වත්කම් විකුණා දැමීමට තීරණය කළහොත් වෙළඳපොළ දැඩි කඩාවැටීමකට ලක්විය හැක.
ඊලොන් මස්ක් සහ Binance නිර්මාතෘ අතර ගැටුම
FTX ක්රිප්ටෝ හුවමාරුව බිඳ වැටීමට පෙර ලබාදුන් පොරොන්දුම Binance ආයතනයත් ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් සමාජ මාධ්ය තුළ කතාබහක් මතු වූ අතර, ඊලොන් මස්ක් X හි ඊට කනස්සල්ලට පත් මුහුණක ඉමොජියකින් (worried face) ප්රතිචාර දක්වා තිබුණි. මීට පිළිතුරු දෙමින් Binance නිර්මාතෘ චැංපෙන්ග් ෂාඕ (CZ) පැවසුවේ, "ඊලොන්, ඔබ ගැන විශාල ගෞරවයක් තියෙනවා, නමුත් මේක ට්රෝල් කරන්න නරක වෙලාවක්. කරුණාකරලා ඒක නවත්වන්න," යනුවෙනි. ට්විටර් සමාගම මිලදී ගැනීමට Binance ඩොලර් මිලියන 500ක සහයක් මස්ක්ට ලබා දුන් බවද ඔහු එහිදී මතක් කර දුන්නේය.Binance හි අතීතය සහ ක්රිප්ටෝ හිමිකාරීත්වය
මෙලෙස Binance හැක් කිරීමකට ලක්වූ පළමු අවස්ථාව මෙය නොවේ. 2019 මැයි මාසයේදී ද හැකර්වරුන් විසින් බිට්කොයින් 7,000ක් (එවකට ඩොලර් මිලියන 41ක්) සොරකම් කරන ලදී. එහිදීද Safu (Secure Asset Fund for Users) අරමුදල හරහා අහිමි වූ මුදල් නැවත ලබා දීමට සමාගම කටයුතු කළේය.මෙම අර්බුදය සමස්ත ලෝකයටම බලපාන්නේ ක්රිප්ටෝ මුදල් භාවිතය මේ වනවිට ලොව පුරා සීඝ්රයෙන් ව්යාප්ත වී ඇති බැවිනි. දත්තවලට අනුව එක්සත් රාජධානියේ 8% ක්, එක්සත් ජනපදයේ 8.7% ක් සහ යුරෝ කලාපයේ 9.7% ක් පමණ පුද්ගලයින් ක්රිප්ටෝ වත්කම් හිමිකරගෙන සිටිති. දිනකට ඩොලර් බිලියන 95 ක ගනුදෙනු පරිමාවක් සහිත Binance සතුව ලොව පුරා ලියාපදිංචි පරිශීලකයින් මිලියන 300 කට වඩා සිටින බව ඇස්තමේන්තු කර ඇත.