මිනිසුන්ට සැබවින්ම 'සොම්බියන්' (Zombies) බවට පත් විය හැකිද? මෙම ගැටළුව විද්යාත්මක, මනෝවිද්යාත්මක සහ සමාජීය දෘෂ්ටිකෝණයන්ගෙන් පුළුල් ලෙස සාකච්ඡා කළ හැකි ආකර්ෂණීය මාතෘකාවකි. චිත්රපටවල සහ ටෙලිනාට්යවල පෙන්වන ආකාරයට මළවුන් සොහොන්වලින් නැඟිටුවනු ලබන අද්භූත සොම්බියන් සැබෑ ලෝකයේ නොමැති වුවද, විද්යාත්මකව සහ ස්වභාවිකව මිනිසකුගේ මනස සහ ශරීරය පාලනය කරමින් සොම්බියකු මෙන් හැසිරවීමට බලපෑ හැකි සාධක කිහිපයක් පවතී.
මේ පිළිබඳව ගැඹුරින් විමසා බැලීමට පෙර, අපගේ මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය, ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලීන් සහ මානසික පාලනය පිළිබඳව අප සතුව පවතින දත්ත ප්රමාණවත්ද? අප මෙහිදී විද්යාත්මක සත්යයන් මෙන්ම ප්රබන්ධ කථා අතර ඇති වෙනසද හොඳින් වටහාගත යුතුය. අපගේ තර්කනයට අභියෝග කරන මෙම කරුණ දෙස ගැඹුරින් අවධානය යොමු කරමු.
ඉහත කරුණු පදනම් කරගනිමින්, "මිනිසුන්ට සැබවින්ම සොම්බියන් (Zombies) විය හැකිද? - විද්යාව සහ යථාර්ථය අතර සැඟවුණු සත්යය" නමින් සකස් කළ ලිපිය පහත දැක්වේ.
මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඇතැම් රසායනික විෂ වර්ග සහ ඖෂධ මඟින් මිනිස් මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩපණ කර, ස්වයං-පාලනය නැති කර දැමිය හැකිය. ඉතිහාසයේ හැයිටි (Haiti) රාජ්යයේ වුඩු (Voodoo) විශ්වාසයන් තුළ, පෆර් මාළුවාගේ (Pufferfish) සිරුරේ ඇති මාරාන්තික විසක් (Tetrodotoxin) සහ විශේෂිත ශාක සාරයන් භාවිතයෙන් මිනිසුන් සිහින් කෝමා තත්වයට පත් කර, පසුව ඔවුන්ට අමතක වීම් සහ අකර්මන්ය භාවයක් ඇති කරමින් සමාජයෙන් වෙන් කර තැබූ බවට වාර්තා වී ඇත. මොවුන්ව ප්රාදේශීය ජනතාව හැඳින්වූයේ 'සොම්බි' ලෙසිනි.
මේ පිළිබඳව ගැඹුරින් විමසා බැලීමට පෙර, අපගේ මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය, ජීව විද්යාත්මක ක්රියාවලීන් සහ මානසික පාලනය පිළිබඳව අප සතුව පවතින දත්ත ප්රමාණවත්ද? අප මෙහිදී විද්යාත්මක සත්යයන් මෙන්ම ප්රබන්ධ කථා අතර ඇති වෙනසද හොඳින් වටහාගත යුතුය. අපගේ තර්කනයට අභියෝග කරන මෙම කරුණ දෙස ගැඹුරින් අවධානය යොමු කරමු.
ඉහත කරුණු පදනම් කරගනිමින්, "මිනිසුන්ට සැබවින්ම සොම්බියන් (Zombies) විය හැකිද? - විද්යාව සහ යථාර්ථය අතර සැඟවුණු සත්යය" නමින් සකස් කළ ලිපිය පහත දැක්වේ.
මිනිසුන්ට සැබවින්ම සොම්බියන් (Zombies) විය හැකිද? - විද්යාව සහ යථාර්ථය අතර සැඟවුණු සත්යය
චිත්රපට සහ ජනප්රිය සංස්කෘතිය (Pop Culture) තුළ 'සොම්බි' (Zombie) සංකල්පය ඉතා ජනප්රියයි. මළවුන් නැවත පණ ලැබීම, මිනිසුන් මස් කන රාක්ෂයන් බවට පත්වීම සහ මුළු ලෝකයම විනාශ වී යන ආකාරය අපි චිත්රපටවලින් නරඹා ඇත්තෙමු. නමුත් සැබෑ ජීවිතයේදී මිනිසකුට එවැනි සොම්බියකු බවට පත්විය හැකිද? මෙම ප්රශ්නයට පිළිතුරු සෙවීමේදී අපට අද්භූත කථා පසෙකලා විද්යාව, ස්වභාවධර්මය සහ මනෝවිද්යාව වෙත හැරීමට සිදු වේ.1. සිනමාත්මක සොම්බීන් සහ සැබෑ ලෝකය
චිත්රපටවල පෙන්වන අයුරින් මිනීවලවල්වලින් මළවුන් නැගිටීම හෝ වෛරසයක් හරහා ක්ෂණිකව මිනීමරු රාක්ෂයන් බවට පත්වීම ජීව විද්යාත්මකව අසත්යයකි. මන්ද, මොළය මියගිය පසු එයට කිසිදු විද්යුත් හෝ රසායනික සංඥාවක් මඟින් යළි පණ දිය නොහැකි බැවිනි. එහෙත්, ජීවත්ව සිටින මිනිසකුගේ මනස සහ ශරීරයේ පාලනය වෙනත් බලවේගයකට හෝ රසායනික ද්රව්යයකට නතු කර ගැනීම හරහා සොම්බියකු මෙන් හැසිරවීමට හැකි අවස්ථා ස්වභාවධර්මයේ පවතී.2. ස්වභාවධර්මයේ සොම්බි ක්රමවේද (Parasites and Toxins)
සොම්බි සංකල්පයට ආසන්නතම උදාහරණ අපට සත්ත්ව ලෝකයෙන් සොයාගත හැකිය. ඇතැම් දිලීර සහ පරපෝෂිතයන් (Parasites) කෘමීන්ගේ මොළය පාලනය කරමින් ඔවුන් තමන්ට අවශ්ය පරිදි හැසිරවීමට සමත් වේ (උදාහරණයක් ලෙස Ophiocordyceps නමින් හැඳින්වෙන දිලීර විශේෂය කුහුඹුවන් පාලනය කරන ආකාරය දැක්විය හැක).මිනිසුන් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඇතැම් රසායනික විෂ වර්ග සහ ඖෂධ මඟින් මිනිස් මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය අඩපණ කර, ස්වයං-පාලනය නැති කර දැමිය හැකිය. ඉතිහාසයේ හැයිටි (Haiti) රාජ්යයේ වුඩු (Voodoo) විශ්වාසයන් තුළ, පෆර් මාළුවාගේ (Pufferfish) සිරුරේ ඇති මාරාන්තික විසක් (Tetrodotoxin) සහ විශේෂිත ශාක සාරයන් භාවිතයෙන් මිනිසුන් සිහින් කෝමා තත්වයට පත් කර, පසුව ඔවුන්ට අමතක වීම් සහ අකර්මන්ය භාවයක් ඇති කරමින් සමාජයෙන් වෙන් කර තැබූ බවට වාර්තා වී ඇත. මොවුන්ව ප්රාදේශීය ජනතාව හැඳින්වූයේ 'සොම්බි' ලෙසිනි.
3. වෛරස් සහ ස්නායු පද්ධතියට බලපාන රෝග
කොවිඩ් වැනි වසංගත තත්ත්වයන් මඟින් මිනිස් හැසිරීම් සහ මානසික තත්ත්වයන් වෙනස් වන ආකාරය අපි දුටුවෙමු. කෙසේ වෙතත්, උග්ර ලෙස ස්නායු පද්ධතියට බලපාන රෝග වන රේබ්ස් (Rabies - ජලභීතිකා රෝගය) වැනි වෛරස් මඟින් රෝගියාගේ ආක්රමණශීලී බව වැඩි වීම, පාලනයකින් තොරව කටයුතු කිරීම සහ වතුරට බිය වීම වැනි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි. මෙලෙස මොළයට දැඩි ලෙස බලපාන වෛරස් තත්ත්වයන් අනාගතයේදී හෝ වෙනස් ආකාරයකින් වර්ධනය වුවහොත්, එය සොම්බි චිත්රපටවල පෙන්වන තත්ත්වයන්ට සමාන රෝග ලක්ෂණ ඇති කිරීමට සමත් විය හැක යන්න විද්යාඥයන්ගේ එක් මතයකි.4. මනෝවිද්යාත්මක සහ සමාජීය "සොම්බීන්"
සැබෑ ලෝකයේ අප දකින වඩාත්ම භයානක සොම්බි තත්ත්වය වන්නේ මිනිසුන් ශාරීරිකව නොව, මානසිකව සොම්බියන් බවට පත්වීමයි.- ඩිජිටල් ඇබ්බැහිවීම (Digital Addiction): වර්තමානයේ බොහෝ තරුණ තරුණිවරුන් ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනවලට දැඩි ලෙස ඇබ්බැහි වී, අවට ලෝකය කුමක්දැයි නොදැන, නිරන්තරයෙන් තිරයක් දෙස බලා සිටීම හරහා ජීවත්වන මළවුන් (Living dead) මෙන් හැසිරෙති.
- ද්රව්යමය ඇබ්බැහිවීම් (Substance Abuse): මත්ද්රව්යවලට (උදාහරණයක් ලෙස ලෝකයේ ඇතැම් රටවල පැතිරී ගිය 'ෆෙන්ටැනිල්' වැනි මත්ද්රව්ය) ඇබ්බැහි වූවන් පාලනයක් නැතිව පාරවල්වල ගමන් කරන ආකාරය සහ ඔවුන්ගේ ශරීර ඉරියව් වෙනස් වන ආකාරය හරියටම චිත්රපටවල එන සොම්බියකු සිහිපත් කරයි. මෙහිදී මත්ද්රව්ය මඟින් මිනිස් මොළයේ ස්නායු පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අක්රීය කරනු ලබයි.