- අන්තර්ජාලයේ පදනම වන Asymmetric (අසමමිතික) Encryption:
- අපි බැංකු වෙබ් අඩවියකට පිවිසෙන විට, WhatsApp හෝ Email භාවිතා කරන විට දෙපාර්ශ්වය හඳුනාගන්නේ සහ මුලින්ම සම්බන්ධතාවය ගොඩනගන්නේ මේ ක්රමයෙන්. ඒ නිසා සමස්ත අන්තර්ජාල ආරක්ෂාවේම පදනම Asymmetric Encryption (උදා: RSA 2048, RSA 4096) යි.
- Quantum පරිගණක වලින් Asymmetric Encryption බිඳ වැටෙන්නේ ඇයි?
- Asymmetric encryption එකක් හැදී ඇත්තේ ඉතා විශාල සංඛ්යාවල ගණිතමය රටා (Prime Factors) මතයි. සාමාන්ය පරිගණකයකට මේවා විසඳන්න අවුරුදු දහස් ගණනක් ගියත්, Quantum පරිගණක වලට මේ ගණිතමය රටා ක්ෂණයකින් විසඳීමේ විශේෂ හැකියාවක් (Shor's Algorithm) තිබෙනවා. ඒ නිසා මේවා සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත නැති වී යනවා.
- Symmetric Encryption (උදා: AES-256) බිඳහෙළීමට නොහැකි ඇයි?
- Symmetric encryption කියන්නේ දත්ත සඟවන්න (Encrypt) සහ නැවත බලන්න (Decrypt) එකම රහස් යතුරක් (Key) භාවිතා කරන ක්රමයයි.
- මෙහි අර Asymmetric වල වගේ ගණිතමය රටාවක් නැහැ. ඒ නිසා Quantum පරිගණකයකට වුණත් කරන්න වෙන්නේ එකින් එක උත්සාහ කර බලන එක (Brute force) විතරයි.
- 256-bit එක 128-bit වුණාට තවමත් ආරක්ෂිතයි කියන්නේ ඇයි?
- Quantum පරිගණකයකට Symmetric encryption (AES-256) එකක ආරක්ෂාව අඩකින් අඩු කර 128-bit මට්ටමට තල්ලු කරන්න විතරයි පුළුවන් (Grover's Algorithm).
- නමුත් 128-bit කියන්නේ $2^{128}$ ක වෙනස් සංකේත ප්රමාණයක්. ඒ කියන්නේ විශ්වයේ තියෙන මුළු පරමාණු ගණනටත් වඩා වැඩි ප්රමාණයක්! 128-bit එකක් බිඳින්න Quantum පරිගණකයකට වුණත් විශ්වයේ ආයු කාලයට වඩා වැඩි කාලයක් යනවා. ඒ නිසා ඒක තවමත් 100% ක් ආරක්ෂිතයි.
- RSA වල 2048 හෝ 4096 Bit තිබුණට Quantum වලට කඩන්න ලේසි ඇයි?
- Asymmetric (RSA) වල Bit ගණන 2048/4096 වගේ ලොකු වුණාට, ඒවායේ තියෙන්නේ Quantum එකකට ලේසියෙන් අල්ලගන්න පුළුවන් ගණිතමය රටාවක්. ඒ නිසා Bit ගණන කොච්චර වැඩි වුණත් Asymmetric ආරක්ෂාව Quantum හමුවේ බිඳ වැටෙනවා.
- "Harvest Now, Decrypt Later" (දැනට එකතු කර පසුව කියවීම):
- හැකර්ලා සහ රාජ්ය සංවිධාන දැනටමත් අන්තර්ජාලය හරහා යන ඔබගේ සංකේතනය කළ (Encrypted) රහසිගත දත්ත තමන්ගේ Server වල සේව් කරගෙන තබා ගන්නවා (Harvest).
- දැනට ඒ දත්ත කියවන්න බැරි වුණාට, තව අවුරුදු 10-15 කින් ප්රබල Quantum පරිගණකයක් ආපු ගමන්, අද සේව් කරගත් ඒ පරණ දත්ත සියල්ලම Decrypt කරලා කියවන්න ඔවුන්ට පුළුවන් වෙනවා.
- ඡායාරූපයේ දැක්වෙන්නේ කුමක්ද?
- මේ තියෙන්නේ චීනයේ SpinQ සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද Desktop මාදිලියේ Quantum පරිගණකයකි.
- මෙය සැබෑ (Full-fledged) Quantum පරිගණකයක් නොවන්නේ ඇයි?
- Qubit ගණන ඉතාම අඩු වීම: Google, IBM හෝ වෙනත් ප්රමුඛ පර්යේෂණාගාරවල ඇති සැබෑ Quantum පරිගණකවල Qubits 100 සිට 1000+ දක්වා ප්රමාණයක් ඇත. නමුත් මේ Portable උපකරණයේ ඇත්තේ Qubits 2ක් හෝ 3ක් පමණි. Qubits 2කින් කළ හැකි ගණනය කිරීම් ප්රමාණය අපගේ සාමාන්ය Smart Phone එකකටත් වඩා ඉතා අඩුය.
- තාක්ෂණික වෙනස (NMR vs Superconducting): ලෝකයේ බලවත්ම Quantum පරිගණක ක්රියාත්මක වීමට absolute zero (සෙල්සියස් -273°C) තරම් අධික ශීතලක් සහිත විශාල ශීතකරණ (Dilution Refrigerators) අවශ්ය වේ. නමුත් මෙම උපකරණය කාමර උෂ්ණත්වයේ ක්රියාකරන සරල Nuclear Magnetic Resonance (NMR) තාක්ෂණය භාවිතා කරයි.
- ධාරිතාව වැඩි කිරීමට නොහැකි වීම (Scalability Issues): මේ NMR තාක්ෂණය භාවිතයෙන් Qubit ගණන 5-10කට වඩා වැඩි කිරීමට තාක්ෂණිකව නොහැක. එම නිසා මෙය භාවිතයෙන් කවදාවත් විශාල ගණිතමය ගැටලුවක් විසඳිය නොහැක.
- එසේනම් මෙය කුමක්ද? (Educational / Teaching Tool):
- මෙය සැබෑ ලෝකයේ සංකීර්ණ ප්රශ්න විසඳන පරිගණකයක් නොව, Quantum Computing ඉගෙන ගැනීමට සාදන ලද අධ්යාපනික මෙවලමකි (Teaching Tool / Lab Kit).
- පරිගණක විද්යා සිසුන්ට Quantum සංකල්ප (Superposition, Entanglement, Quantum Gates) ප්රායෝගිකව සිදුවන ආකාරය පෙන්වීමට සහ කුඩා අත්හදා බැලීම් (Demos) කිරීමට මෙය යොදා ගනී.
- සංසන්දනයක් ලෙස (TL;DR):
- සැබෑ Quantum සුපිරි පරිගණකයක් කියන්නේ "ජෙට් යානයකට" නම්, මේ උපකරණය කියන්නේ ඒ ජෙට් යානය ක්රියාකරන හැටි ළමයින්ට පෙන්වන්න හදපු "ලී සෙල්ලම් ප්ලේන් එකකට" ය.
- එම නිසා මෙයින් අන්තර්ජාල ආරක්ෂාවට හෝ සයිබර් පද්ධතිවලට කිසිදු තර්ජනයක් නොමැති අතර, මෙය හුදෙක් විශ්වවිද්යාල සිසුන්ගේ අධ්යාපනයට පමණක් උපකාරී වන මෙවලමකි.
සටහන: මෙම සටහන පිළියෙල කිරීම සඳහා AI තාක්ෂණය (Artificial Intelligence) සහාය කරගෙන ඇත. AI මගින් ලබාදෙන තොරතුරුවල සමහර විට නොදැනුවත්ව සිදුවන සුළු අඩුපාඩු තිබිය හැකි බැවින්, වැදගත් තොරතුරු තහවුරු කරගැනීමට සැබෑ තාක්ෂණික මූලාශ්ර භාවිත කරන්න.
