Tapprobane Island, වැලිගම යකින්නිගේ දුපත, ටැප්රොබේන් දූපත නොහොත් වැලිගම ගන්දූවේ අයිතිකරු වන Geoffrey Dobbs වයස අවුරුදු 73දී, අගෝස්තු 18 මියගොස් ඇත.
මේ දුපත නම් ඩොලර් මිලියන සීයක් වත් වටිනව ඇති නේද බන්?
ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි කුඩා දූපතක්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගත් සුවිශේෂී නවාතැනක් බවට පත් කළ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක් සිටියා. ඔහුගේ නම Geoffrey Dobbs. ශ්‍රී ලංකාවේ දූපතක් තමන්ගේම කරගත් ඔහුගේ ජීවිත කතාව, සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවෙන් පමණක් නොව මෙරට සංස්කෘතිය හා සමාජය සමඟ ගොඩනැගුණු සම්බන්ධතාවලින් ද විශේෂත්වයක් ගත්තා.
අක්කර දෙකකින් යුත් Taprobane Island හිමිකරු ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් Dobbs, එහි පිහිටි සුවිශේෂී නිවස සහ වෙනස්ම ජීවන රටාව නිසා ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්වුණා. ඔහු තමන්ව “Grand Tunku of Taprobane” ලෙස හඳුන්වා ගත් අතර, දූපත ඔහුගේ අනන්‍යතාවයේම කොටසක් බවට පත්ව තිබුණා.
ඔහුගේ දූපතට පැමිණි අමුත්තන් අතර ගායන ශිල්පී Sting, ලේඛක Gore Vidal සහ නිළි Maggie Smith වැනි ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් ද සිටියා. 2007දී ගායන ශිල්පිනී Kylie Minogue මෙම දූපත පිළිබඳ ගීතයක් නිර්මාණය කිරීම ද Taprobane Island වෙත ලැබුණු අවධානය පිළිබිඹු කළ සිදුවීමක්.
Dobbsගේ අසාමාන්‍ය විනෝදාංශ අතර අලි ඇතුන් යොදාගෙන පෝලෝ තරග සංවිධානය කිරීම විශේෂත්වයක් ගත්තා. කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර පෝලෝ තරගයක් අතරතුර ඇතෙකු පාලනයෙන් මිදී තම දළවලින් සංචාරක වෑන් රථයකට පහර දීමෙන් පසු, ඔහු එම ක්‍රීඩාව සඳහා වෙනස් විකල්පයක් තෝරා ගත්තා. ඒ අනුව, අලි ඇතුන් වෙනුවට දකුණු ආසියාවේ ජනප්‍රිය ත්‍රිරෝද රථ (tuk-tuks) යොදාගෙන පෝලෝ ක්‍රීඩා කිරීමේ අදහසින් tuk-tuk polo ක්‍රීඩාව හඳුන්වා දුන්නා. ඔහුගේ මේ අසාමාන්‍ය අදහස, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩාවකට වෙනස්ම හැඩයක් එක් කළ සිදුවීමක් ලෙස කැපී පෙනුණා.
2004 දෙසැම්බර් 26 වැනිදා සුනාමිය ඇති වූ අවස්ථාවේදී ඔහු තම සහෝදරයා සමඟ Taprobane Island අවට පිහිනමින් සිටියා. වාර්තාවට අනුව, කැඩී ගොස් තිබූ ලී catamaran යාත්‍රාවකට අල්ලාගෙන ඔවුන් දෙදෙනා දිවි ගලවාගෙන තිබුණා.
එම අත්දැකීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ විපතට පත් ජනතාවට සහාය වීම සඳහා ඔහු “Adopt Sri Lanka” නමින් සහන වැඩසටහනක් ආරම්භ කළා. වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල නිවාස සහ කුඩා ව්‍යාපාර නැවත ගොඩනැගීම වෙනුවෙන් පවුම් මිලියන දෙකකට වැඩි මුදලක් රැස් කිරීමට ඔහු දායක වුණා. මෙරට ධීවර යාත්‍රා සමූහය නැවත ගොඩනැගීමේ කටයුතු සඳහා ද ඔහු සහාය ලබා දුන්නා.
ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික ජීවිතයට ඔහු කළ දායකත්වය අතර තවත් වැදගත් සලකුණක් වන්නේ Galle Literary Festival යි. 2007දී මෙම සාහිත්‍ය උළෙල ආරම්භ කිරීමට ඔහු මූලිකත්වය ගත්තේ සුනාමියෙන් පසු ගාල්ල ප්‍රදේශයට සංචාරකයන් නැවත ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අරමුණින්. පසුව එය ආසියාවේ ප්‍රමුඛ සාහිත්‍ය උළෙලක් බවට පත්වුණා.
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාව සමඟ ඔහුගේ දිගුකාලීන සම්බන්ධය මතභේදවලින් තොර වූයේ නැහැ. 2013දී හෝටලයක ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය උඩුයටිකුරු කර ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පසු ඔහුට තාවකාලිකව මෙරටට ඇතුළුවීම තහනම් කෙරුණා. එය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය නායක සමුළුව අතරතුර විදේශීය ධජ වැරදි ලෙස ප්‍රදර්ශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් කළ විරෝධතාවක් බව ඔහු පැවසුවා. එවකට විපක්ෂ නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ පාර්ලිමේන්තුවේදී ඔහු වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමෙන් පසු එම තහනම ඉවත් කෙරුණා.
1953දී ලන්ඩනයේ Chelsea ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූ Geoffrey Dobbs, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු වූ පියෙකුගේ රැකියාව හේතුවෙන් විවිධ රටවල හැදී වැඩුණු අයෙක්. ඔහුගේ ජීවිතයේ ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවූයේ විශේෂ ස්ථානයක්. Taprobane Island, සුනාමියෙන් පසු සහන කටයුතු සහ Galle Literary Festival ඒ සම්බන්ධතාවයේ වැදගත්ම සලකුණු අතරට එක්වුණා.
The Times පුවත්පතේ 2026 ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා පළ වූ අවමංගල්‍ය ලිපියට අනුව, Geoffrey Dobbs වයස අවුරුදු 73දී, අගෝස්තු 18 වැනිදා සිදුවූ වැටීමකින් පසු ඇති වූ සංකූලතා හේතුවෙන් මියගොස් තිබෙනවා.
ඔහුගේ ජීවිතය තුළ තිබුණේ සුවිශේෂී දූපතක්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් සමඟ ගොඩනැගුණු සබඳතා, අසාමාන්‍ය විනෝදාංශ සහ මතභේද පමණක් නොවෙයි. සුනාමියෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව යළි ගොඩනැගීමට කළ දායකත්වය සහ මෙරට සාහිත්‍ය උළෙලක ආරම්භයට එක්වීම ද ඔහුගේ ශ්‍රී ලංකා කතාවේ කොටසක්. ඒ නිසාම Geoffrey Dobbsගේ නම Taprobane Island සමඟ පමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක හා සංස්කෘතික ඉතිහාසයේ ඇතැම් සුවිශේෂී මතක සමඟ ද බැඳී පවතිනවා.
ඩොබ්ස් මහතාගේ සුනාමි නිවාස වියප්පෘතිය
මේ දුපත නම් ඩොලර් මිලියන සීයක් වත් වටිනව ඇති නේද බන්?
ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි කුඩා දූපතක්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන්ගේ ආකර්ෂණය දිනාගත් සුවිශේෂී නවාතැනක් බවට පත් කළ බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෙක් සිටියා. ඔහුගේ නම Geoffrey Dobbs. ශ්‍රී ලංකාවේ දූපතක් තමන්ගේම කරගත් ඔහුගේ ජීවිත කතාව, සුඛෝපභෝගී ජීවන රටාවෙන් පමණක් නොව මෙරට සංස්කෘතිය හා සමාජය සමඟ ගොඩනැගුණු සම්බන්ධතාවලින් ද විශේෂත්වයක් ගත්තා.
අක්කර දෙකකින් යුත් Taprobane Island හිමිකරු ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් Dobbs, එහි පිහිටි සුවිශේෂී නිවස සහ වෙනස්ම ජීවන රටාව නිසා ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්වුණා. ඔහු තමන්ව “Grand Tunku of Taprobane” ලෙස හඳුන්වා ගත් අතර, දූපත ඔහුගේ අනන්‍යතාවයේම කොටසක් බවට පත්ව තිබුණා.
ඔහුගේ දූපතට පැමිණි අමුත්තන් අතර ගායන ශිල්පී Sting, ලේඛක Gore Vidal සහ නිළි Maggie Smith වැනි ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් ද සිටියා. 2007දී ගායන ශිල්පිනී Kylie Minogue මෙම දූපත පිළිබඳ ගීතයක් නිර්මාණය කිරීම ද Taprobane Island වෙත ලැබුණු අවධානය පිළිබිඹු කළ සිදුවීමක්.
Dobbsගේ අසාමාන්‍ය විනෝදාංශ අතර අලි ඇතුන් යොදාගෙන පෝලෝ තරග සංවිධානය කිරීම විශේෂත්වයක් ගත්තා. කෙසේ වෙතත්, ජාත්‍යන්තර පෝලෝ තරගයක් අතරතුර ඇතෙකු පාලනයෙන් මිදී තම දළවලින් සංචාරක වෑන් රථයකට පහර දීමෙන් පසු, ඔහු එම ක්‍රීඩාව සඳහා වෙනස් විකල්පයක් තෝරා ගත්තා. ඒ අනුව, අලි ඇතුන් වෙනුවට දකුණු ආසියාවේ ජනප්‍රිය ත්‍රිරෝද රථ (tuk-tuks) යොදාගෙන පෝලෝ ක්‍රීඩා කිරීමේ අදහසින් tuk-tuk polo ක්‍රීඩාව හඳුන්වා දුන්නා. ඔහුගේ මේ අසාමාන්‍ය අදහස, සාම්ප්‍රදායික ක්‍රීඩාවකට වෙනස්ම හැඩයක් එක් කළ සිදුවීමක් ලෙස කැපී පෙනුණා.
2004 දෙසැම්බර් 26 වැනිදා සුනාමිය ඇති වූ අවස්ථාවේදී ඔහු තම සහෝදරයා සමඟ Taprobane Island අවට පිහිනමින් සිටියා. වාර්තාවට අනුව, කැඩී ගොස් තිබූ ලී catamaran යාත්‍රාවකට අල්ලාගෙන ඔවුන් දෙදෙනා දිවි ගලවාගෙන තිබුණා.
එම අත්දැකීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාවේ විපතට පත් ජනතාවට සහාය වීම සඳහා ඔහු “Adopt Sri Lanka” නමින් සහන වැඩසටහනක් ආරම්භ කළා. වෙරළබඩ ප්‍රදේශවල නිවාස සහ කුඩා ව්‍යාපාර නැවත ගොඩනැගීම වෙනුවෙන් පවුම් මිලියන දෙකකට වැඩි මුදලක් රැස් කිරීමට ඔහු දායක වුණා. මෙරට ධීවර යාත්‍රා සමූහය නැවත ගොඩනැගීමේ කටයුතු සඳහා ද ඔහු සහාය ලබා දුන්නා.
ශ්‍රී ලංකාවේ සංස්කෘතික ජීවිතයට ඔහු කළ දායකත්වය අතර තවත් වැදගත් සලකුණක් වන්නේ Galle Literary Festival යි. 2007දී මෙම සාහිත්‍ය උළෙල ආරම්භ කිරීමට ඔහු මූලිකත්වය ගත්තේ සුනාමියෙන් පසු ගාල්ල ප්‍රදේශයට සංචාරකයන් නැවත ආකර්ෂණය කර ගැනීමේ අරමුණින්. පසුව එය ආසියාවේ ප්‍රමුඛ සාහිත්‍ය උළෙලක් බවට පත්වුණා.
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාව සමඟ ඔහුගේ දිගුකාලීන සම්බන්ධය මතභේදවලින් තොර වූයේ නැහැ. 2013දී හෝටලයක ශ්‍රී ලංකා ජාතික ධජය උඩුයටිකුරු කර ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන් පසු ඔහුට තාවකාලිකව මෙරටට ඇතුළුවීම තහනම් කෙරුණා. එය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලීය රාජ්‍ය නායක සමුළුව අතරතුර විදේශීය ධජ වැරදි ලෙස ප්‍රදර්ශනය කිරීම සම්බන්ධයෙන් කළ විරෝධතාවක් බව ඔහු පැවසුවා. එවකට විපක්ෂ නායක රනිල් වික්‍රමසිංහ පාර්ලිමේන්තුවේදී ඔහු වෙනුවෙන් මැදිහත් වීමෙන් පසු එම තහනම ඉවත් කෙරුණා.
1953දී ලන්ඩනයේ Chelsea ප්‍රදේශයේ උපත ලැබූ Geoffrey Dobbs, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු වූ පියෙකුගේ රැකියාව හේතුවෙන් විවිධ රටවල හැදී වැඩුණු අයෙක්. ඔහුගේ ජීවිතයේ ශ්‍රී ලංකාවට හිමිවූයේ විශේෂ ස්ථානයක්. Taprobane Island, සුනාමියෙන් පසු සහන කටයුතු සහ Galle Literary Festival ඒ සම්බන්ධතාවයේ වැදගත්ම සලකුණු අතරට එක්වුණා.
The Times පුවත්පතේ 2026 ඔක්තෝබර් 20 වැනිදා පළ වූ අවමංගල්‍ය ලිපියට අනුව, Geoffrey Dobbs වයස අවුරුදු 73දී, අගෝස්තු 18 වැනිදා සිදුවූ වැටීමකින් පසු ඇති වූ සංකූලතා හේතුවෙන් මියගොස් තිබෙනවා.
ඔහුගේ ජීවිතය තුළ තිබුණේ සුවිශේෂී දූපතක්, ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන් සමඟ ගොඩනැගුණු සබඳතා, අසාමාන්‍ය විනෝදාංශ සහ මතභේද පමණක් නොවෙයි. සුනාමියෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව යළි ගොඩනැගීමට කළ දායකත්වය සහ මෙරට සාහිත්‍ය උළෙලක ආරම්භයට එක්වීම ද ඔහුගේ ශ්‍රී ලංකා කතාවේ කොටසක්. ඒ නිසාම Geoffrey Dobbsගේ නම Taprobane Island සමඟ පමණක් නොව, ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක හා සංස්කෘතික ඉතිහාසයේ ඇතැම් සුවිශේෂී මතක සමඟ ද බැඳී පවතිනවා.
ඩොබ්ස් මහතාගේ සුනාමි නිවාස වියප්පෘතිය
