1. ඩෝපමින් උගුල තවත් දරුණු කරන "Algorithms"
සමාජ මාධ්ය ජාල නිර්මාණය කර ඇත්තේම අපේ මොළයේ මෙම ක්රියාවලිය ප්රයෝජනයට ගන්නා ආකාරයටයි.
Infinite Scrolling (නොනැවතී පහළට යා හැකි වීම) සහ
Variable Rewards (ඊළඟට එන පෝස්ට් එක මොකක් වෙයිද යන කුතුහලය) මඟින් මොළය නිරන්තරයෙන් "සීරුවෙන්" තබා ගන්නවා. මෙය හරියට සූදු මැෂිමක (Slot Machine) ක්රියාවලියට සමානයි.
2. සැබෑ සතුට සහ වින්දනය අතර වෙනස
Serotonin (සෙරොටොනින්) සහ
Dopamine (ඩෝපමින්) අතර සමබරතාවය ගිලිහී යාම අද සමාජයේ මානසික ආතතියට ප්රධාන හේතුවක්.
- Dopamine: වැඩි වැඩියෙන් ඉල්ලයි (Addictive).
- Serotonin: තිබෙන දෙයින් සතුටු වීමට උගන්වයි (Contentment).
3. "ඩෝපමින් ඩීටොක්ස්" (Dopamine Detox) සාර්ථක කරගන්නා හැටි
මුලින්ම මෙය කිරීම අපහසු බව සැබෑවක්. නමුත් පහත සරල පියවර වලින් එය ආරම්භ කළ හැකියි:
- Grey Scale Mode: ඔබේ දුරකථනයේ තිරය කළු-සුදු (Greyscale) කරන්න. වර්ණ නොමැති විට මොළයට ලැබෙන ආකර්ෂණය අඩු වේ.
- No Phone Zone: කෑම කන මේසය සහ නිදන ඇඳ දුරකථනයෙන් තොර කලාප බවට පත් කරන්න.
- Notification Off: අත්යවශ්යම ඇමතුම් සහ පණිවිඩ හැර අනෙකුත් සියලුම App Notifications ක්රියා විරහිත කරන්න.
- The 20-Minute Rule: උදෑසන අවදි වූ විගස පළමු විනාඩි 20 සහ රාත්රී නින්දට පෙර විනාඩි 20 දුරකථනය අතට නොගැනීමට වගබලා ගන්න.
අපිට කරන්න පුළුවන් දේ
අපි අපේ මොළයට "නිකන් ඉන්න" පුරුදු කළ යුතුයි. මොළයට අලුත් අදහස් එන්නේ සහ ස්වභාවිකව සුවපත් වෙන්නේ අපි කිසිවක් නොකර නිශ්ශබ්දව ඉන්නා අවස්ථාවලදීයි (Boredom leads to creativity).