අපි හැමෝම දන්න ඉරානය කියන්නේ පුවත්පත්වල දකින යුධ පුවත්, දේශපාලන ආරවුල් සහ දැවෙන කාන්තාරවලින් පිරුණු රටක්. ඒත් ඇත්තටම ඉරානය කියන්නේ ඒ පටු රාමුවට කොටු කරන්න බැරි තරම් ස්වභාවධර්මයෙන් ආශිර්වාදය ලබපු භූමියක්. බොහෝ දෙනෙක් නොදන්නවා වුණාට, ඉරානයේ උතුරු දෙසට වෙන්න තියෙන ගීලාන් (Gilan) සහ මසන්දරාන් (Mazandaran) වගේ පළාත්වලට ගියොත් උඹට දැනෙන්නේ උඹ මැදපෙරදිග නෙවෙයි, අපේ රටේ නුවරඑළියේ හීතල මීදුම අතරේ ඉන්නවා වගේ හැඟීමක්.
සොබාදහමේ අසිරිමත් නිර්මාණ
ඉරානය කියන්නේ දියඇලිවලින් සහ ගලායන ගංගාවලින් පොහොසත් රටක්. ඒ සුන්දරත්වය අපේ රටේ මධ්යම කඳුකරයට කිසිසේත්ම දෙවැනි වෙන්නේ නැහැ.- ලටූන් (Latun) දියඇල්ල: ඉරානයේ උසම දියඇල්ලක් වෙන මෙතනට ගියාම දැනෙන්නේ හරියට ලංකාවේ බඹරකන්ද දියඇල්ල ළඟ ඉන්නවා වගේමයි. ඒ මීදුමෙන් පිරුණු වටපිටාව හිතට පුදුම නිදහසක් ගේනවා.
- මාර්ගූන් (Margoon) දියඇල්ල: මේක ලෝකයේ තියෙන ලස්සනම "දිය උල්පත්" දියඇල්ලක්. පර්වතයක් ඇතුළෙන් දිය උල්පත් සිය ගණනක් එකතු වෙලා කඩාහැලෙන මේ දර්ශනය හරියට දිව්ය ලෝකයක් වගේ.
- බිෂේ (Bisheh) දියඇල්ල: ලොරෙස්තාන් පළාතේ තියෙන මේ දියඇල්ල අසලින් දුම්රිය මාර්ගයක් වැටිලා තියෙනවා. ඒ පරිසරය දකිනකොට උඹට නුවරඑළියට යන "පොඩි මැණිකේ" කෝච්චි ගමන නිරායාසයෙන්ම මතක් වේවි.
- කරූන් (Karun) සහ සැයැන්දේ-රූඩ් (Zayanderud) ගංගා: මේ ගංගාවන් ඉරාන වැසියන්ගේ ජීවනාලිය වගේ. පර්සියානු ශිෂ්ටාචාරය ගොඩනැඟුණේ මේ ජල දහරා නිසා.
මේ පාරාදීසය විනාශ වුණොත්?
අද මේ සුන්දරත්වය මත යුධ වැලාකුළු ගොඩගැහෙන්න පටන් අරන්. ඉරානය වැනි රටක් විනාශ වුණොත් ඒකෙන් සිද්ධ වෙන්නේ ඒ රටේ මිනිස්සුන්ට විතරක් දැනෙන හානියක් නෙවෙයි. ඒක මුළු ලෝකෙටම බලපාන මහා ඛේදවාචකයක්.- ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදය: ලෝකයේ තෙල් සහ ස්වභාවික වායු නිධිවලින් වැඩිම ප්රමාණයක් තියෙන රටක් විනාශ වුණොත්, අපේ රටේ ඉන්ධන මිලේ ඉඳලා හැම දෙයක්ම පාලනයෙන් තොරව ඉහළ යනවා. මුළු ලෝකයේම ආර්ථිකය අඳුරට වැටෙනවා.
- සංස්කෘතික හානිය: පර්සියාව කියන්නේ ලෝකයට කවිය, කලාව සහ විද්යාව දායාද කරපු භූමියක්. රූමි (Rumi) සහ හාෆිස් (Hafez) වගේ මහා කවීන් උපන් ඒ පස යුධ අළු දූවිලිවලින් වැසී යාම ලෝක ඉතිහාසයට කරන ලොකුම අසාධාරණයක්.
- මනුෂ්යත්වයේ කඳුළ: ඒ හැම දියඇල්ලක් අසලම ජීවත් වෙන මිනිස්සුන්ටත් තියෙන්නේ අපේ වගේම හදවත්. ඒ දරුවන්ගේ හිනාවන්, ඒ පියවරුන්ගේ හීන යුධ ටැංකිවලට යටවෙලා යනවා බලන් ඉන්න එක හරිම වේදනාකාරී දෙයක්.