අපේ ශරීරයේ පැවැත්මට යකඩ කියන පෝෂකය හොඳින් උවමනා කරන බව අපි කවුරුත් දන්නා කාරණයක්.මේවා ශරීරයට අවශ්ය ප්රමාණයට නොලැබුනාම යකඩ ඌනතාවය නැත්නම් රක්තහීනතාවය ඇතිවෙනවා.හේතුව රතු රුධිර සෛල වල ඇති හීමොග්ලොබින් නම් ප්රෝටීනය නිපදවීමට අපේ ශරීරයට යකඩ අවශ්ය වෙනවා. සිරුරට අවශ්ය තරම් හිමොග්ලොබින් නැතිවුනාම පටක සහ මාංශ පේශිවලට වැඩ කරන්නට අපහසු වෙනවා.රක්තහීනතාවයේ විවිධ වර්ග තිබුනත්, යකඩ ඌනතාවයේ රක්තහීනතාවය ලොව පුරා බහුලව දක්නට ලැබෙනවා.ඉතින් මේ යකඩ ඌනතාවය අපට වැළඳුනහම අපේ සිරුරේ පෙන්වන ලක්ෂණ මොනවද කියලා බලමු.
යකඩ ඌනතාවයට පොදු හේතු අතර:
• දිනපතා අවශ්ය කරන යකඩ ප්රමාණය හරිහැටි නොලැබීම.
• බඩවැල් වල රෝග තිබීම.
• ගර්භණී සමයේදී යකඩ අවශ්යතා වැඩි වීම.
• ඔසප් කාල පරිච්ඡේදයන් වැඩි කාලයක් පැවතීම හෝ අභ්යන්තර රුධිර වහනය හරහා රුධිරය අහිමි වීම.
යකඩ ඌනතාවයෙන් ඔබේ ජීවන තත්ත්වයට බලපාන රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැකියි. මේවාට හුස්ම හිරවීම, විඩාව සහ සිහි කල්පනාව අඩු වීම යන ලක්ෂණ ඇතුළත් වෙනවා.
යකඩ ඌනතාවයේ සංඥා රෝග ලක්ෂණ අනුව වෙනස් වේ:
• රක්තහීනතාවයේ බරපතලකම
• එය කෙතරම් ඉක්මනින් වර්ධනය වේද යන්න
• වයස
• ඔබේ වර්තමාන සෞඛ්ය තත්වය
නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී ශරීරයේ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වයි.
වඩාත් සුලභ ලෙස ආරම්භ වන යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු 10 ක් සහ රෝග ලක්ෂණ මෙසේ වේ.
1.අසාමාන්ය ලෙස දැනෙන විඩාව
ඉතා වෙහෙසට පත්වීම යකඩ ඌනතාවයේ වඩාත් පොදු රෝග ලක්ෂණයක් වෙනවා. මෙම තෙහෙට්ටුව ඇතිවන්නේ ඔබේ ශරීරයට යකඩ නොමැති නිසා හීමොග්ලොබින් නම් ප්රෝටීනයක් සෑදීමට නොහැකි වන නිසයි.අපේ සෛල වලට අවශ්ය ඔක්සිජන් වාහකය වන්නේ හිමොග්ලොබින් නම් ප්රෝටීනයයි.මේ නිසා ඔක්සිජන් නැති කමින් මාංශ පේෂීන්ගේ ශක්තිය දුර්වල වෙනවා වගේම තව තවත් ඔක්සිජන් සපයන්න ලේ පොම්ප කරන්න ඕන වෙන නිසා හදවත විසින් වැඩි වැඩියෙන් ලේ පොම්ප කරනවා.ඒකෙනුත් සිදුවෙන්නෙ ඔබව වැඩිපුර වෙහෙසට පත් වෙන එකයි.
වෙහෙසකර බව බොහෝ විට කාර්යබහුල, නූතන ජීවිතයේ සාමාන්ය කොටසක් ලෙස සලකන නිසා, සමහර වෙලාවට මෙම රෝග ලක්ෂණයෙන් පමණක් යකඩ ඌනතාවය හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වෙනවා.
සාරාංශය
තෙහෙට්ටුව යකඩ ඌනතාවයේ වඩාත් පොදු රෝග ලක්ෂණයකි. මෙයට හේතුව ශරීරයේ පටක කරා ළඟා වන ඔක්සිජන් ප්රමාණය අඩු වීමයි.
2.සුදුමැලි වීම.
සම සුදුමැලි වීම හෝ සුදුමැලි වර්ණ ගැන්වීම යකඩ ඌනතාවයේ තවත් පොදු සංඥාවක් වෙනවා.රතු රුධිර සෛලවල ඇති හිමොග්ලොබින් නිසා රුධිරයට එහි රතු පැහැය ලැබෙනවා.එබැවින් යකඩ ඌනතාවයේ අඩු වීම නිසා රුධියේ රතු පැහැය අඩුවේ. යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ සමේ නිරෝගී පැහැය හෝ උණුසුම නැති විය හැක්කේ එබැවිනි.
යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ මෙම සුදුමැලිකම ශරීරය පුරා දිස්විය හැකිය. නැතහොත් එය එක් කොටසකින් වුවත් දිස්විය හැක.මෙයට ඇතුළත් වන්නේ:
• මුහුණ
• විදුරුමස්
• තොල් ඇතුළත හෝ ඇස් යට
• නියපොතු
යකඩ ඌනතාවයේ සංඥාවක් ලෙස වෛද්යවරුන් බලාපොරොත්තු වන පළමු දේ මෙයයි. කෙසේ වෙතත්, එය රුධිර පරීක්ෂාවකින් තහවුරු කළ යුතු වනවා.රක්තහීනතාවයේ මධ්යස්ථ හෝ දරුණු අවස්ථා වලදී සුදුමැලි වීම බහුලව දක්නට ලැබෙනවා.
ඔබ ඔබේ ඇසිපිය පහළට ඇද්ද විට එහි ඇතුළත ස්තරය දීප්තිමත් රතු පැහැයක් විය යුතුය. එය ඉතා සුදුමැලි රෝස හෝ කහ වර්ණයකින් යුක්ත නම් ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් ඇති බව මෙයින් ඇඟවෙනු ඇත. අඳුරු පැහැ සමක් ඇති පුද්ගලයින් තුළ, එය කැපී පෙනෙන එකම ප්රදේශය මෙය විය හැකිය.
සාරාංශය
මුහුණ, ඇස් වල පහළ හෝ නියපොතු වැනි ප්රදේශවල සුදුමැලි වීම මධ්යස්ථ හෝ දැඩි යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණක් විය හැකිය. රුධිරයේ රතු පැහැය ලබා දෙන හීමොග්ලොබින් මට්ටම පහළ මට්ටමක පැවතීම මෙයට හේතුවයි.
3.හුස්ම හිරවීම
හිමොග්ලොබින් ඔබේ රතු රුධිර සෛල වලට ඔබේ ශරීරය වටා ඔක්සිජන් ගෙනයාමට හැකියාව ලබා දෙයි.
යකඩ ඌනතාවයේ දී හිමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු වූ විට ඔක්සිජන් මට්ටම ද අඩු වෙනවා. මේකෙන් අදහස් කරන්නේ ඇවිදීම වැනි සාමාන්ය ක්රියාකාරකම් කිරීමට ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන්වත් ඔබේ මාංශ පේශිවලට නොලැබෙන බවයි.
ඒකෙ ප්රතිපලයක් විදියට ඔබේ ශරීරය වැඩිපුර ඔක්සිජන් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන නිසා ඔබේ හුස්ම ගැනීමේ වේගය වැඩිවෙනවා. හුස්ම හිරවීම පොදු රෝග ලක්ෂණයක් වන්නේ මේ හේතුව නිසායි.
ඇවිදීම, පඩි පෙළ නැගීම හෝ වැඩ කිරීම වැනි පහසු, සාමාන්ය, දෛනික කාර්යයන් ඔබට කරන්නට අපසහු නම් එයට හේතුව මෙය විය හැකියි.
සාරාංශය
හීමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු බැවින් මාංශ පේශි හා පටක වලට ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීමට ශරීරයට නොහැකි බව නිසා හුස්ම හිරවීම ඇතිවන අතර මෙය යකඩ ඌනතාවයේ රෝග ලක්ෂණයකි.
4.හිසරදය සහ කරකැවිල්ල
යකඩ ඌනතාවය නිසා හිසරදය,විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්ට ඇති විය හැක.මෙම රෝග ලක්ෂණය අනෙක් අයට වඩා අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන අතර බොහෝ විට ඇතිවන්නේ සැහැල්ලු හිසරදය හෝ කරකැවිල්ල වේ.නමුත් යකඩ ඌනතාවය සහ හිසරදය අතර සම්බන්ධය තවමත් පැහැදිලි නැත.
රතු රුධිරාණු වල හිමොග්ලොබින් අඩු මට්ටමක පැවතීම නිසා ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන් මොළයට ළඟා නොවන නිසා හිසරදය ඇතිවිය හැකිය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මොළයේ රුධිර නාල ඉදිමී පීඩනය හා හිසරදය ඇති වෙනවා යැයි සිතිය හැක.
හිසරදයට හේතු බොහෝමයක් තිබුණද, නිතර නිතර ඇතිවන හිසරදය සහ කරකැවිල්ල යකඩ ඌනතාවයේ සංඥාවක් විය හැකිය.
සාරාංශය
හිසරදය සහ කරකැවිල්ල යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණක් විය හැකිය. හිමොග්ලොබින් නොමැතිකම නිසා මොළයට ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන් නොලැබීම නිසා එහි රුධිර වාහිනී ඉදිමී පීඩනයක් ඇති විය හැක.
5.හෘද ස්පන්දනය වැඩිවීම
සැලකිය යුතු ලෙස හෘද ස්පන්දනය වැඩි වීම යකඩ ඌනතාවය ඇති රක්තහීනතාවයේ තවත් රෝග ලක්ෂණයක් විය හැකිය.යකඩ ඌනතාවය, රක්තහීනතාවය සහ හෘදයාබාධ අතර ඇති සම්බන්ධය තවමත් අධ්යයනය කරමින් පවතින නමුත් එය ඔක්සිජන් සැපයුම හා සම්බන්ධ විය හැක.
හිමොග්ලොබින් යනු රතු රුධිර සෛල වල ඇති ප්රෝටීනය වන අතර එය ශරීරය පුරා ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීමට උපකාරී වේ. යකඩ ඌනතාවයේ දී, අඩු හිමොග්ලොබින් මට්ටමෙන් අදහස් වන්නේ ඔක්සිජන් රැගෙන යාම සඳහා හදවත වැඩිපුර වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළ යුතු බවයි.
මෙය අක්රමවත් හෘද ස්පන්දනයට හෝ ඔබේ හදවත අසාමාන්ය ලෙස වේගයෙන් ගැහෙන බව හැඟීමට හේතු විය හැක.යම් විටෙක එමගින් හෘදයාබාධ ඇතිවීමට පවා හේතු විය හැක.කෙසේ වෙතත්, මෙම රෝග ලක්ෂණ අත්විඳීමට නම් ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් දිගු කාලයක් තිබිය යුතුය.
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයේ දී, ශරීරය පුරා ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීම සඳහා හදවතට වැඩිපුර වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදුවේ. මෙය අක්රමවත් හෝ වේගවත් හෘද ස්පන්දන හා හෘද මැසිවිලි, විශාල වූ හදවතක් හෝ හෘදයාබාධයකට පවා හේතු විය හැක.
6.වියළි හා හානියට පත් හිසකෙස් සහ සම
වියළි හා හානියට පත් සම සහ හිසකෙස් යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු වීමට හැක.
යකඩ ඌනතාවය රුධිරයේ හිමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු කරන නිසා හිසකෙස් වර්ධනයට හේතු වන සෛල වලට ලබා ගත හැකි ඔක්සිජන් ප්රමාණය අඩු වේ.එම නිසා ඒවා වියළි හා දුර්වල තත්වයට පත් විය හැකිය.යකඩ ඌනතාවය හිසකෙස් නැතිවීම සමඟ ද සම්බන්ධ වන අතර සමහර පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ එය ද හේතුවක් විය හැකි බවයි.එදිනෙදා ස්නානයේදී සහ දත් මැදීම අතරතුර සමහර හිසකෙස් ගැලවී යාම සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්ය දෙයකි. ඔබට සාමන්ය ප්රමාණයට වඩා කෙස් හැලී යනවා නම් එය යකඩ ඌනතාවයට සම්බන්ධ විය හැකිය.
සාරාංශය
සම සහ හිසකෙස් යකඩ ඌනතාවයේ දී රුධිරයෙන් අඩුවෙන් ඔක්සිජන් ලබා ගත හැකි නිසා එමඟින් සම සහ හිසකෙස් වියළී හානියට පත්වේ. වඩාත් දරුණු අවස්ථාවල දී මෙමගින් හිසකෙස් නැතිවීමට පවා හේතු විය හැක.
7.දිවේ සහ මුඛයේ ඉදිමීම සහ උගුරේ අමාරුව.
සමහර විට ඔබේ මුඛය ඇතුළත හෝ අවට බැලීමෙන් ඔබට යකඩ ඌනතාවය හා රක්තහීනතාවය තිබේද යන්න දැනගත හැකිය.යකඩ ඌනතාවය ඔබේ මුඛය වටා වෙනත් රෝග ලක්ෂණ ද ඇති කළ හැකිය. මේවාට ඇතුළත් වන්නේ:
• මුඛය වියළි වීම.
• ඔබේ මුඛයේ දැවෙන හැඟීමක් ඇතිවීම.
• ඔබේ මුඛයේ කොන් වල සහ උගුරේ ඇති වන රතු ඉරිතැලීම්
• මුඛයේ වණ ඇතිවීම.
සාරාංශය
උගුරේ ඉදිමුණු බවක් මෙන්ම මුඛයේ කොන් වල ඉරිතැලීම් ද යකඩ ඌනතාවය සහිත රක්තහීනතාවයේ සංඥාවක් විය හැකිය.
8.කකුල් ආශ්රිත සංකූලතා
යකඩ ඌනතාවය රෙස්ට්ලස් ලෙග් සින්ඩ්රෝමය සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත.මෙහිදී ඔබේ කකුල් විවේකයෙන් චලනය කිරීමට දැඩි උනන්දුවක් ඇති වේ. එමෙන්ම එය ඔබේ පාදවල සහ කකුල් වල අප්රසන්න හා අමුතු කැසීමේ ලක්ෂන ඇති කරයි.
එය සාමාන්යයෙන් රාත්රියේදී වඩාත් නරක අතට හැරේ.එයින් අදහස් කරන්නේ ඔබට නිදා ගැනීමට අපහසු විය හැකි බවයි.නමුත් මෙය ඇතිවීමට හේතු සම්පූර්ණයෙන් වටහාගෙන නොමැත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම රෝගී තත්වය ඇති පුද්ගලයින්ගෙන් 25% කට පමණ මෙම සින්ඩ්රෝමය ඇත. සාමාන්ය ජනගහනය හා සසඳන විට යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින් තුළ මෙම සින්ඩ්රෝමය පැතිරීම නව ගුණයක් වැඩිය.
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන අයට රක්තහීනතාවය නිසා රෙස්ට්ලස් ලෙග් සින්ඩ්රෝමය අත්විඳීමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
9.බිඳෙනසුලු හෝ නියමල් ඇති නියපොතු
යකඩ ඌනතාවයේ බෙහෙවින්ම අඩුවෙන් පෙන්වන පොදු රෝග ලක්ෂණය වන්නේ නිය මල් වේ. මෙම තත්වය කොයිලොනිචියා ලෙස හැඳින්වේ.සාමාන්යයෙන්, පළමු සංඥාව වන්නේ නියපොතු ය.
කෙසේ වෙතත්, මෙය දුර්ලභ අතුරු ආබාධයක් වන අතර එය යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගෙන් 5% ක් පමණ කොටසක පෙන්වයි. එය සාමාන්යයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ යකඩ ඌනතාවයේ රක්තහීනතාවයේ දරුණු අවස්ථා වලදී පමණි.
සාරාංශය
මෙම නියමල් වඩාත් දරුණු යකඩ ඌනතාවය සහිත රක්තහීනතාවයේ දර්ශකයක් විය හැකිය.
10.වෙනත් සංඥා
ඔබේ සිරුරේ යකඩ ප්රමාණය අඩු බව පෙන්වන තවත් සලකුණු කිහිපයක් තිබේ. මෙය එතරම් සුලභ නොවන නිසා එය වෙනත් රෝගයක ලක්ෂණයක් ලෙස ද අප වටහා ගනී.
රක්තහීනතාවයේ වෙනත් සලකුණු අතර,
අමුතු තෘෂ්ණාවන් ඇතිවේ – මෙය “පිකා” ලෙස හැඳින්වේ. සාමාන්යයෙන් අයිස්, මැටි, අපිරිසිදු දෑ , හුණු හෝ කඩදාසි ආහාරයට ගැනීමේ ආශාවන් එයට ඇතුළත් වන අතර එය යකඩ ඌනතාවයේ සලකුනක් විය හැකිය. ගර්භණී සමයේදීද එය සිදුවිය හැකිය .
මානසික අවපීඩනය දැනේ – මෙය වැඩිහිටියන්ගේ මානසික අවපීඩනය සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය . යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන ගර්භනී කාන්තාවන්ටද මානසික අවපීඩනය ඇතිවීමේ වැඩි ඉඩක් ඇත.
සීතල අත් සහ පාද – යකඩ ඌනතාවයෙන් අදහස් වන්නේ අඩු ඔක්සිජන් ප්රමාණයක් අත් සහ පාදවලට ලැබෙන බවයි.
නිතර නිතර ආසාදන වලට ගොදුරු වීම – නිරෝගී ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් සඳහා යකඩ අවශ්ය වන හෙයින්, එය නොමැතිකම මඟින් ආසාදන සඳහා ඇති අවදානම වැඩි කරයි .
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයේ තවත් සාමාන්ය සංඥා අතර අමුතු ආහාර ගැනීමට ඇතිවෙන තෘෂ්ණාව, මානසික අවපීඩනය, සීතල අත් පා ඇති බව සහ ආසාදන ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි විය හැකිය.
ඔබේ සිරුරේත් යකඩ ඌන යැයි සිතන්නේ නම් කුමක් කළ යුතුද?
ඔබට යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන රක්තහීනතාවය ඇතැයි ඔබ සිතන්නේ නම්, පහත පියවර සලකා බලන්න.
ඔබේ වෛද්යවරයා සමඟ කතා කරන්න
ඔබ යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු හෝ රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි යැයි ඔබ සිතන්නේ නම්, ඔබ ඔබේ වෛද්යවරයා හමුවීම ඉක්මන් කල යුතුය.
ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් ඇති බව ඔබේ වෛද්යවරයා සනාථ කරන්නේ නම්, සාමාන්යයෙන් ප්රතිකාර කිරීම තරමක් පහසුය. ඔබේ ආහාර වේලෙන් හෝ යකඩ අතිරේක සමඟ එහි පරිභෝජනය වැඩි කිරීමට ඔබේ වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරනු ඇත.
ඔබේ ආහාර වේලෙහි නියම කරන ලද ආහාර මගින් ඔබට අවශ්ය තරම් යකඩ ලැබෙන බව සහතික කිරීමට උත්සාහ කරන්න. ඔබේ වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන්නේ නම් පමණක් අතිරේක ගන්න.ප්රතිකාරයේ ප්රධාන පරමාර්ථය වන්නේ හිමොග්ලොබින් මට්ටම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ යකඩ ගබඩා නැවත පිරවීමයි.
යකඩ ඌනතාවයට පොදු හේතු අතර:
• දිනපතා අවශ්ය කරන යකඩ ප්රමාණය හරිහැටි නොලැබීම.
• බඩවැල් වල රෝග තිබීම.
• ගර්භණී සමයේදී යකඩ අවශ්යතා වැඩි වීම.
• ඔසප් කාල පරිච්ඡේදයන් වැඩි කාලයක් පැවතීම හෝ අභ්යන්තර රුධිර වහනය හරහා රුධිරය අහිමි වීම.
යකඩ ඌනතාවයෙන් ඔබේ ජීවන තත්ත්වයට බලපාන රෝග ලක්ෂණ ඇති විය හැකියි. මේවාට හුස්ම හිරවීම, විඩාව සහ සිහි කල්පනාව අඩු වීම යන ලක්ෂණ ඇතුළත් වෙනවා.
යකඩ ඌනතාවයේ සංඥා රෝග ලක්ෂණ අනුව වෙනස් වේ:
• රක්තහීනතාවයේ බරපතලකම
• එය කෙතරම් ඉක්මනින් වර්ධනය වේද යන්න
• වයස
• ඔබේ වර්තමාන සෞඛ්ය තත්වය
නමුත් සමහර අවස්ථාවලදී ශරීරයේ රෝග ලක්ෂණ නොපෙන්වයි.
වඩාත් සුලභ ලෙස ආරම්භ වන යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු 10 ක් සහ රෝග ලක්ෂණ මෙසේ වේ.
1.අසාමාන්ය ලෙස දැනෙන විඩාව
ඉතා වෙහෙසට පත්වීම යකඩ ඌනතාවයේ වඩාත් පොදු රෝග ලක්ෂණයක් වෙනවා. මෙම තෙහෙට්ටුව ඇතිවන්නේ ඔබේ ශරීරයට යකඩ නොමැති නිසා හීමොග්ලොබින් නම් ප්රෝටීනයක් සෑදීමට නොහැකි වන නිසයි.අපේ සෛල වලට අවශ්ය ඔක්සිජන් වාහකය වන්නේ හිමොග්ලොබින් නම් ප්රෝටීනයයි.මේ නිසා ඔක්සිජන් නැති කමින් මාංශ පේෂීන්ගේ ශක්තිය දුර්වල වෙනවා වගේම තව තවත් ඔක්සිජන් සපයන්න ලේ පොම්ප කරන්න ඕන වෙන නිසා හදවත විසින් වැඩි වැඩියෙන් ලේ පොම්ප කරනවා.ඒකෙනුත් සිදුවෙන්නෙ ඔබව වැඩිපුර වෙහෙසට පත් වෙන එකයි.
වෙහෙසකර බව බොහෝ විට කාර්යබහුල, නූතන ජීවිතයේ සාමාන්ය කොටසක් ලෙස සලකන නිසා, සමහර වෙලාවට මෙම රෝග ලක්ෂණයෙන් පමණක් යකඩ ඌනතාවය හඳුනා ගැනීම දුෂ්කර වෙනවා.
සාරාංශය
තෙහෙට්ටුව යකඩ ඌනතාවයේ වඩාත් පොදු රෝග ලක්ෂණයකි. මෙයට හේතුව ශරීරයේ පටක කරා ළඟා වන ඔක්සිජන් ප්රමාණය අඩු වීමයි.
2.සුදුමැලි වීම.
සම සුදුමැලි වීම හෝ සුදුමැලි වර්ණ ගැන්වීම යකඩ ඌනතාවයේ තවත් පොදු සංඥාවක් වෙනවා.රතු රුධිර සෛලවල ඇති හිමොග්ලොබින් නිසා රුධිරයට එහි රතු පැහැය ලැබෙනවා.එබැවින් යකඩ ඌනතාවයේ අඩු වීම නිසා රුධියේ රතු පැහැය අඩුවේ. යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ සමේ නිරෝගී පැහැය හෝ උණුසුම නැති විය හැක්කේ එබැවිනි.
යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගේ මෙම සුදුමැලිකම ශරීරය පුරා දිස්විය හැකිය. නැතහොත් එය එක් කොටසකින් වුවත් දිස්විය හැක.මෙයට ඇතුළත් වන්නේ:
• මුහුණ
• විදුරුමස්
• තොල් ඇතුළත හෝ ඇස් යට
• නියපොතු
යකඩ ඌනතාවයේ සංඥාවක් ලෙස වෛද්යවරුන් බලාපොරොත්තු වන පළමු දේ මෙයයි. කෙසේ වෙතත්, එය රුධිර පරීක්ෂාවකින් තහවුරු කළ යුතු වනවා.රක්තහීනතාවයේ මධ්යස්ථ හෝ දරුණු අවස්ථා වලදී සුදුමැලි වීම බහුලව දක්නට ලැබෙනවා.
ඔබ ඔබේ ඇසිපිය පහළට ඇද්ද විට එහි ඇතුළත ස්තරය දීප්තිමත් රතු පැහැයක් විය යුතුය. එය ඉතා සුදුමැලි රෝස හෝ කහ වර්ණයකින් යුක්ත නම් ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් ඇති බව මෙයින් ඇඟවෙනු ඇත. අඳුරු පැහැ සමක් ඇති පුද්ගලයින් තුළ, එය කැපී පෙනෙන එකම ප්රදේශය මෙය විය හැකිය.
සාරාංශය
මුහුණ, ඇස් වල පහළ හෝ නියපොතු වැනි ප්රදේශවල සුදුමැලි වීම මධ්යස්ථ හෝ දැඩි යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණක් විය හැකිය. රුධිරයේ රතු පැහැය ලබා දෙන හීමොග්ලොබින් මට්ටම පහළ මට්ටමක පැවතීම මෙයට හේතුවයි.
3.හුස්ම හිරවීම
හිමොග්ලොබින් ඔබේ රතු රුධිර සෛල වලට ඔබේ ශරීරය වටා ඔක්සිජන් ගෙනයාමට හැකියාව ලබා දෙයි.
යකඩ ඌනතාවයේ දී හිමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු වූ විට ඔක්සිජන් මට්ටම ද අඩු වෙනවා. මේකෙන් අදහස් කරන්නේ ඇවිදීම වැනි සාමාන්ය ක්රියාකාරකම් කිරීමට ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන්වත් ඔබේ මාංශ පේශිවලට නොලැබෙන බවයි.
ඒකෙ ප්රතිපලයක් විදියට ඔබේ ශරීරය වැඩිපුර ඔක්සිජන් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කරන නිසා ඔබේ හුස්ම ගැනීමේ වේගය වැඩිවෙනවා. හුස්ම හිරවීම පොදු රෝග ලක්ෂණයක් වන්නේ මේ හේතුව නිසායි.
ඇවිදීම, පඩි පෙළ නැගීම හෝ වැඩ කිරීම වැනි පහසු, සාමාන්ය, දෛනික කාර්යයන් ඔබට කරන්නට අපසහු නම් එයට හේතුව මෙය විය හැකියි.
සාරාංශය
හීමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු බැවින් මාංශ පේශි හා පටක වලට ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීමට ශරීරයට නොහැකි බව නිසා හුස්ම හිරවීම ඇතිවන අතර මෙය යකඩ ඌනතාවයේ රෝග ලක්ෂණයකි.
4.හිසරදය සහ කරකැවිල්ල
යකඩ ඌනතාවය නිසා හිසරදය,විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්ට ඇති විය හැක.මෙම රෝග ලක්ෂණය අනෙක් අයට වඩා අඩුවෙන් දක්නට ලැබෙන අතර බොහෝ විට ඇතිවන්නේ සැහැල්ලු හිසරදය හෝ කරකැවිල්ල වේ.නමුත් යකඩ ඌනතාවය සහ හිසරදය අතර සම්බන්ධය තවමත් පැහැදිලි නැත.
රතු රුධිරාණු වල හිමොග්ලොබින් අඩු මට්ටමක පැවතීම නිසා ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන් මොළයට ළඟා නොවන නිසා හිසරදය ඇතිවිය හැකිය. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මොළයේ රුධිර නාල ඉදිමී පීඩනය හා හිසරදය ඇති වෙනවා යැයි සිතිය හැක.
හිසරදයට හේතු බොහෝමයක් තිබුණද, නිතර නිතර ඇතිවන හිසරදය සහ කරකැවිල්ල යකඩ ඌනතාවයේ සංඥාවක් විය හැකිය.
සාරාංශය
හිසරදය සහ කරකැවිල්ල යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණක් විය හැකිය. හිමොග්ලොබින් නොමැතිකම නිසා මොළයට ප්රමාණවත් තරම් ඔක්සිජන් නොලැබීම නිසා එහි රුධිර වාහිනී ඉදිමී පීඩනයක් ඇති විය හැක.
5.හෘද ස්පන්දනය වැඩිවීම
සැලකිය යුතු ලෙස හෘද ස්පන්දනය වැඩි වීම යකඩ ඌනතාවය ඇති රක්තහීනතාවයේ තවත් රෝග ලක්ෂණයක් විය හැකිය.යකඩ ඌනතාවය, රක්තහීනතාවය සහ හෘදයාබාධ අතර ඇති සම්බන්ධය තවමත් අධ්යයනය කරමින් පවතින නමුත් එය ඔක්සිජන් සැපයුම හා සම්බන්ධ විය හැක.
හිමොග්ලොබින් යනු රතු රුධිර සෛල වල ඇති ප්රෝටීනය වන අතර එය ශරීරය පුරා ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීමට උපකාරී වේ. යකඩ ඌනතාවයේ දී, අඩු හිමොග්ලොබින් මට්ටමෙන් අදහස් වන්නේ ඔක්සිජන් රැගෙන යාම සඳහා හදවත වැඩිපුර වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කළ යුතු බවයි.
මෙය අක්රමවත් හෘද ස්පන්දනයට හෝ ඔබේ හදවත අසාමාන්ය ලෙස වේගයෙන් ගැහෙන බව හැඟීමට හේතු විය හැක.යම් විටෙක එමගින් හෘදයාබාධ ඇතිවීමට පවා හේතු විය හැක.කෙසේ වෙතත්, මෙම රෝග ලක්ෂණ අත්විඳීමට නම් ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් දිගු කාලයක් තිබිය යුතුය.
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයේ දී, ශරීරය පුරා ඔක්සිජන් ප්රවාහනය කිරීම සඳහා හදවතට වැඩිපුර වෙහෙස මහන්සි වී වැඩ කිරීමට සිදුවේ. මෙය අක්රමවත් හෝ වේගවත් හෘද ස්පන්දන හා හෘද මැසිවිලි, විශාල වූ හදවතක් හෝ හෘදයාබාධයකට පවා හේතු විය හැක.
6.වියළි හා හානියට පත් හිසකෙස් සහ සම
වියළි හා හානියට පත් සම සහ හිසකෙස් යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු වීමට හැක.
යකඩ ඌනතාවය රුධිරයේ හිමොග්ලොබින් මට්ටම අඩු කරන නිසා හිසකෙස් වර්ධනයට හේතු වන සෛල වලට ලබා ගත හැකි ඔක්සිජන් ප්රමාණය අඩු වේ.එම නිසා ඒවා වියළි හා දුර්වල තත්වයට පත් විය හැකිය.යකඩ ඌනතාවය හිසකෙස් නැතිවීම සමඟ ද සම්බන්ධ වන අතර සමහර පර්යේෂණවලින් පෙනී යන්නේ එය ද හේතුවක් විය හැකි බවයි.එදිනෙදා ස්නානයේදී සහ දත් මැදීම අතරතුර සමහර හිසකෙස් ගැලවී යාම සම්පූර්ණයෙන්ම සාමාන්ය දෙයකි. ඔබට සාමන්ය ප්රමාණයට වඩා කෙස් හැලී යනවා නම් එය යකඩ ඌනතාවයට සම්බන්ධ විය හැකිය.
සාරාංශය
සම සහ හිසකෙස් යකඩ ඌනතාවයේ දී රුධිරයෙන් අඩුවෙන් ඔක්සිජන් ලබා ගත හැකි නිසා එමඟින් සම සහ හිසකෙස් වියළී හානියට පත්වේ. වඩාත් දරුණු අවස්ථාවල දී මෙමගින් හිසකෙස් නැතිවීමට පවා හේතු විය හැක.
7.දිවේ සහ මුඛයේ ඉදිමීම සහ උගුරේ අමාරුව.
සමහර විට ඔබේ මුඛය ඇතුළත හෝ අවට බැලීමෙන් ඔබට යකඩ ඌනතාවය හා රක්තහීනතාවය තිබේද යන්න දැනගත හැකිය.යකඩ ඌනතාවය ඔබේ මුඛය වටා වෙනත් රෝග ලක්ෂණ ද ඇති කළ හැකිය. මේවාට ඇතුළත් වන්නේ:
• මුඛය වියළි වීම.
• ඔබේ මුඛයේ දැවෙන හැඟීමක් ඇතිවීම.
• ඔබේ මුඛයේ කොන් වල සහ උගුරේ ඇති වන රතු ඉරිතැලීම්
• මුඛයේ වණ ඇතිවීම.
සාරාංශය
උගුරේ ඉදිමුණු බවක් මෙන්ම මුඛයේ කොන් වල ඉරිතැලීම් ද යකඩ ඌනතාවය සහිත රක්තහීනතාවයේ සංඥාවක් විය හැකිය.
8.කකුල් ආශ්රිත සංකූලතා
යකඩ ඌනතාවය රෙස්ට්ලස් ලෙග් සින්ඩ්රෝමය සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත.මෙහිදී ඔබේ කකුල් විවේකයෙන් චලනය කිරීමට දැඩි උනන්දුවක් ඇති වේ. එමෙන්ම එය ඔබේ පාදවල සහ කකුල් වල අප්රසන්න හා අමුතු කැසීමේ ලක්ෂන ඇති කරයි.
එය සාමාන්යයෙන් රාත්රියේදී වඩාත් නරක අතට හැරේ.එයින් අදහස් කරන්නේ ඔබට නිදා ගැනීමට අපහසු විය හැකි බවයි.නමුත් මෙය ඇතිවීමට හේතු සම්පූර්ණයෙන් වටහාගෙන නොමැත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම රෝගී තත්වය ඇති පුද්ගලයින්ගෙන් 25% කට පමණ මෙම සින්ඩ්රෝමය ඇත. සාමාන්ය ජනගහනය හා සසඳන විට යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින් තුළ මෙම සින්ඩ්රෝමය පැතිරීම නව ගුණයක් වැඩිය.
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන අයට රක්තහීනතාවය නිසා රෙස්ට්ලස් ලෙග් සින්ඩ්රෝමය අත්විඳීමට වැඩි ඉඩක් ඇත.
9.බිඳෙනසුලු හෝ නියමල් ඇති නියපොතු
යකඩ ඌනතාවයේ බෙහෙවින්ම අඩුවෙන් පෙන්වන පොදු රෝග ලක්ෂණය වන්නේ නිය මල් වේ. මෙම තත්වය කොයිලොනිචියා ලෙස හැඳින්වේ.සාමාන්යයෙන්, පළමු සංඥාව වන්නේ නියපොතු ය.
කෙසේ වෙතත්, මෙය දුර්ලභ අතුරු ආබාධයක් වන අතර එය යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයින්ගෙන් 5% ක් පමණ කොටසක පෙන්වයි. එය සාමාන්යයෙන් දක්නට ලැබෙන්නේ යකඩ ඌනතාවයේ රක්තහීනතාවයේ දරුණු අවස්ථා වලදී පමණි.
සාරාංශය
මෙම නියමල් වඩාත් දරුණු යකඩ ඌනතාවය සහිත රක්තහීනතාවයේ දර්ශකයක් විය හැකිය.
10.වෙනත් සංඥා
ඔබේ සිරුරේ යකඩ ප්රමාණය අඩු බව පෙන්වන තවත් සලකුණු කිහිපයක් තිබේ. මෙය එතරම් සුලභ නොවන නිසා එය වෙනත් රෝගයක ලක්ෂණයක් ලෙස ද අප වටහා ගනී.
රක්තහීනතාවයේ වෙනත් සලකුණු අතර,
අමුතු තෘෂ්ණාවන් ඇතිවේ – මෙය “පිකා” ලෙස හැඳින්වේ. සාමාන්යයෙන් අයිස්, මැටි, අපිරිසිදු දෑ , හුණු හෝ කඩදාසි ආහාරයට ගැනීමේ ආශාවන් එයට ඇතුළත් වන අතර එය යකඩ ඌනතාවයේ සලකුනක් විය හැකිය. ගර්භණී සමයේදීද එය සිදුවිය හැකිය .
මානසික අවපීඩනය දැනේ – මෙය වැඩිහිටියන්ගේ මානසික අවපීඩනය සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය . යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන ගර්භනී කාන්තාවන්ටද මානසික අවපීඩනය ඇතිවීමේ වැඩි ඉඩක් ඇත.
සීතල අත් සහ පාද – යකඩ ඌනතාවයෙන් අදහස් වන්නේ අඩු ඔක්සිජන් ප්රමාණයක් අත් සහ පාදවලට ලැබෙන බවයි.
නිතර නිතර ආසාදන වලට ගොදුරු වීම – නිරෝගී ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතියක් සඳහා යකඩ අවශ්ය වන හෙයින්, එය නොමැතිකම මඟින් ආසාදන සඳහා ඇති අවදානම වැඩි කරයි .
සාරාංශය
යකඩ ඌනතාවයේ තවත් සාමාන්ය සංඥා අතර අමුතු ආහාර ගැනීමට ඇතිවෙන තෘෂ්ණාව, මානසික අවපීඩනය, සීතල අත් පා ඇති බව සහ ආසාදන ඇතිවීමේ අවදානම වැඩි විය හැකිය.
ඔබේ සිරුරේත් යකඩ ඌන යැයි සිතන්නේ නම් කුමක් කළ යුතුද?
ඔබට යකඩ ඌනතාවයෙන් පෙළෙන රක්තහීනතාවය ඇතැයි ඔබ සිතන්නේ නම්, පහත පියවර සලකා බලන්න.
ඔබේ වෛද්යවරයා සමඟ කතා කරන්න
ඔබ යකඩ ඌනතාවයේ සලකුණු හෝ රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි යැයි ඔබ සිතන්නේ නම්, ඔබ ඔබේ වෛද්යවරයා හමුවීම ඉක්මන් කල යුතුය.
ඔබට යකඩ ඌනතාවයක් ඇති බව ඔබේ වෛද්යවරයා සනාථ කරන්නේ නම්, සාමාන්යයෙන් ප්රතිකාර කිරීම තරමක් පහසුය. ඔබේ ආහාර වේලෙන් හෝ යකඩ අතිරේක සමඟ එහි පරිභෝජනය වැඩි කිරීමට ඔබේ වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරනු ඇත.
ඔබේ ආහාර වේලෙහි නියම කරන ලද ආහාර මගින් ඔබට අවශ්ය තරම් යකඩ ලැබෙන බව සහතික කිරීමට උත්සාහ කරන්න. ඔබේ වෛද්යවරයා නිර්දේශ කරන්නේ නම් පමණක් අතිරේක ගන්න.ප්රතිකාරයේ ප්රධාන පරමාර්ථය වන්නේ හිමොග්ලොබින් මට්ටම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ යකඩ ගබඩා නැවත පිරවීමයි.
සහ ඇප්රිකොට් ඇට වැනි වියළි පලතුරු
