පජ්ජුන්න දෙවියා පජ්ජුන්න යනු වැස්සට අධිපති දිව්‍ය පුත්‍රයාය මෝඝරාජ/මේඝරාජ.
උන්වහන්සේ සතර වරම් දෙවිවරුන්ගෙන් එක් කෙනෙකු වන ධතරට්ඨ ධෘතරාෂ්ට්‍ර මහාරාජයාගේ පරිවාර දිව්‍ය සමූහයට අයත් දෙවියෙකු ලෙසද අට්ඨකථාවල දැක්වේ.
කොකානදා - වැඩිමහල් දියණිය චූළ කොකානදා - බාල දියණිය
මොවුන් දෙදෙනාම තමන්ගේ ශරීර ප්‍රභාවෙන් මධ්‍යම රාත්‍රියේ මුළු වේළුවනාරාම විහාරයම ඒකාලෝක කිරීමට තරම් අතිශය රූපසුන්දර සහ දිව්‍යමය තේජසකින් යුක්ත විය.
පාලි භාෂාවෙන් "කොකානද" යනු "රතු නෙළුම් මල" ට කියන නමකි.පජ්ජුන්න දෙවියාගේ දියණියන් දෙදෙනාට මේ නම ලැබුණේ ඔවුන්ගේ ශරීර පැහැය රතු නෙළුම් මලක් මෙන් අතිශයින්ම සුන්දර සහ ශෝභමාන වූ නිසා.
ඔවුන් බුදුරජාණන් වහන්සේට වන්දනා කර, උන්වහන්සේගේ ධර්මයෙහි ඇති උතුම් බවත්, සසරින් එතෙර වීමට බුද්ධ ධර්මය හැර අන් මඟක් නැති බවත් පවසමින් අලංකාර ගාථා ගායනා කළහ.සංයුත්ත නිකායේ "කොකානද සුත්ත" සහ "චූළ කොකානද සුත්ත" යනුවෙන් සූත්‍ර දෙකක්ම ඇත.
පජ්ජුන්න දෙවියාගේ පරිවාර පිරිස ලෙස "වලාහක දෙවිවරු" කොටස් 5 කට බෙදේ
සීත වලාහක. සීතල සුළං සහ හිම මවන දෙවිවරු.
උණ්හ වලාහක. රස්නය/රැස් මවන දෙවිවරු.
අබ්භ්‍ර වලාහක. අහසේ වලාකුළු මවන දෙවිවරු.
වාත වලාහක. චණ්ඩ මාරුත සහ සුළං මවන දෙවිවරු.වස්ස වලාහක. මහ වැසි වස්සවන දෙවිවරු.පජ්ජුන්න දෙවියා යනු මේ සියලු වලාහක දෙවිවරුන්ට නායකත්වය දෙන, වැසි වැටෙන මොහොත පාලනය කරන ප්‍රධාන දෙවියාය.
පජ්ජුන්න දෙවියා මච්ඡ ජාතකයේ පුවතක☸අප මහ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තලාවක මත්ස්‍යයන්ගේ නායකයකුව ඉපදී සිටි කාලයේ, දැඩි නියඟයක් නිසා තලාවේ වතුර සිඳී මසුන් කපුටන්ගෙන් හා කොකුන්ගෙන් විනාශ වීමට ආසන්න විය.
සත්‍යක්‍රියාව බෝධිසත්ත්ව මත්ස්‍යයා තමන් කිසි දිනෙක කුඩා මත්ස්‍යයෙකුවත් ආහාරයට නොගත් බවට සත්‍යක්‍රියාවක් කළේය.එවිට බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ අහස දෙස බලමින්, "පජ්ජුන්න දෙවියන් අහසේ ගගන ගර්ජනා කර මහා වර්ෂාවක් වස්සවා අපගේ ජීවිත බේරාගත යුතුය" යි සත්‍යක්‍රියා බලයෙන් පජ්ජුන්න දෙවියාට ආමන්ත්‍රණය කළහ.
බෝධිසත්ත්වයන්ගේ සත්‍යක්‍රියාවේ ශක්තිය නිසා පජ්ජුන්න දෙවියා වහාම මුළු අහසම කළු කර මහා මේඝයක් මවා මහ වැසි වස්සවා තලාව වතුරෙන් පුරවා මසුන්ගේ ජීවිත බේරා දුන්නේය.
ථෙරවාදී පාලි සාහිත්‍යයේ පජ්ජුන්න යනු පොළොවේ අස්වැන්න සරුසාර කිරීමට සහ සතුන්ගේ පිපාසය නිවීමට වැසි වස්සවන, බුදු දහමට ලැදි පින්වත් දිව්‍ය පුත්‍රයෙකි.
