" කින්නියා රජමහා විහාරයත් බෞද්ධයාගෙන් උදුරා ගනී..උණුවතුර ළිංවලට ඉහළින් විහාරය මත වැසිකිළි... කොටි හැදූ බිල්ඩිමක කෝවිලක් අටවයි...! "
නැගෙනහිර ත්රිකුණාමලයේ කන්නියා උණු වතුර ළිං කියන්නේ නිකන්ම නිකන් උණු වතුරෙන් නාල එන්න තියෙන තැනක් නෙමේ.එතන තියෙන්නෙ ඉපැරණි කන්නියා රාජමහා විහාරය.
ක්රි.ව. දෙවන තුන්වන සියවසේ ගොඩනැගුණු බව පැවසෙන මෙම රාජමහා විහාරය අද අච්චරුවක් වෙලා. ඒ විතරක් නෙමේ මේ විහාරය තුළ ත්රස්තවාදී යුද සමයේ ඉදි කළ ගොඩනැගිල්ලක කෝවිලක් පවත්වාගෙන යනවා.
ඔබ එහි ගිය විය හොඳින් බලන්න උණු වතුර ළිං වලට උඩින් තියෙන වැසිකිළි පද්ධතිය හදල තියෙන්නෙ ඉපැරණි විහාරයේ ගොඩනැගීල්ලක් යට කරල ඒක උඩ.
යන තැනම වට කරල තියෙන්නෙ පැරණි ස්තූපය. ඊට එහාහින් පිටි පස්සෙ තියෙන්නෙ පිළිමගේ. අපි යන එන පාරෙන් එහා පැත්තේ ගොඩගහල තිබුණේ ගල්කණු සඳකඩ පහනවල්. ඒත් දැන් ඒ සියල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරමින් පවතිනවා.,
කෙසේ වෙතත් පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුව පහුගියදා චෛත්යය සංරක්ෂණය සඳහා මුල්ගල තිබ්බා. එහිදි උප්පවේලි ප්රාදේශීය සභාවේ සභාපති චෛත්යය ප්රතිසංස්කරණ කරන උත්සවය වර්ජනය කරමින් මේක කොවිලක් බවත් මෙහි චෛත්යයක් ගොඩ නැගීමට ඔහු විරුද්ධ බවත් ප්රකාශ කර තිබෙනවා.
එසේම පුරාවිද්යා ගවේෂණ වාර්තාවේ මෙම ස්ථානය බෞද්ධ විහාරයක් බව පැහැදිලිව සනාථ කර තිබියදි ඔවුන් එය පිළිගන්න කැමති නෑ.
චුට්ටක් කල්පනා කරලා බලන්න
දැන්වත් ඔබට මේ බලහත්කාර ආක්රමණය පේන්න ඕන. දැන්වත් දෙමළ මුස්ලිම් කල්ලි එකතු වෙන්නෙ ඇයි කියල පේන්න ඕන. නැගෙනහිර සහ උතුරේ චෛතයක් හදන්න බෑ. ඔවුන්ගෙ නීතිය ඒක. ඔවුන්ට අනුව පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුවට මෙම චෛත්යය පුරාවිද්යා ස්මාරකයක් ලෙස සංරක්ෂණය කළ හැකි වුවත් කිසි විටෙක එය බෞද්ධ චෛත්යයක් ලෙස නම් කරන්න හෝ චෛත්යයක් ලෙස සංවර්ධනය කරන්න බෑ. ඔවුන් කියන්නේ ඒක. මේක කොයිතරම් වැරදි පහත් දෙයක්ද? භුමියේ අපේ අයිතියට අභියෝග කරන හැටි.
ඉතිං සිංහල බෞද්ධ අය විදියට අපිට යුතුකමක් තියෙනව අපේ උරුමය රැකගන්න. නැත්නම් අඩුම තරමේ සහජීවනය කියන මහා අප්රසන්න වචනයට මුවා වෙලා මේ ජාතියක මහා ශිෂ්ටාචාරය විනාශ කරන්න ඉඩ නොදෙන්න. එය එසේ නොවුනහොත් අනාගතයේ අපට අත්වන ඉරණම අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත !
නැගෙනහිර ත්රිකුණාමලයේ කන්නියා උණු වතුර ළිං කියන්නේ නිකන්ම නිකන් උණු වතුරෙන් නාල එන්න තියෙන තැනක් නෙමේ.එතන තියෙන්නෙ ඉපැරණි කන්නියා රාජමහා විහාරය.
ක්රි.ව. දෙවන තුන්වන සියවසේ ගොඩනැගුණු බව පැවසෙන මෙම රාජමහා විහාරය අද අච්චරුවක් වෙලා. ඒ විතරක් නෙමේ මේ විහාරය තුළ ත්රස්තවාදී යුද සමයේ ඉදි කළ ගොඩනැගිල්ලක කෝවිලක් පවත්වාගෙන යනවා.
ඔබ එහි ගිය විය හොඳින් බලන්න උණු වතුර ළිං වලට උඩින් තියෙන වැසිකිළි පද්ධතිය හදල තියෙන්නෙ ඉපැරණි විහාරයේ ගොඩනැගීල්ලක් යට කරල ඒක උඩ.
යන තැනම වට කරල තියෙන්නෙ පැරණි ස්තූපය. ඊට එහාහින් පිටි පස්සෙ තියෙන්නෙ පිළිමගේ. අපි යන එන පාරෙන් එහා පැත්තේ ගොඩගහල තිබුණේ ගල්කණු සඳකඩ පහනවල්. ඒත් දැන් ඒ සියල්ල සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරමින් පවතිනවා.,
කෙසේ වෙතත් පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුව පහුගියදා චෛත්යය සංරක්ෂණය සඳහා මුල්ගල තිබ්බා. එහිදි උප්පවේලි ප්රාදේශීය සභාවේ සභාපති චෛත්යය ප්රතිසංස්කරණ කරන උත්සවය වර්ජනය කරමින් මේක කොවිලක් බවත් මෙහි චෛත්යයක් ගොඩ නැගීමට ඔහු විරුද්ධ බවත් ප්රකාශ කර තිබෙනවා.
එසේම පුරාවිද්යා ගවේෂණ වාර්තාවේ මෙම ස්ථානය බෞද්ධ විහාරයක් බව පැහැදිලිව සනාථ කර තිබියදි ඔවුන් එය පිළිගන්න කැමති නෑ.
චුට්ටක් කල්පනා කරලා බලන්න
දැන්වත් ඔබට මේ බලහත්කාර ආක්රමණය පේන්න ඕන. දැන්වත් දෙමළ මුස්ලිම් කල්ලි එකතු වෙන්නෙ ඇයි කියල පේන්න ඕන. නැගෙනහිර සහ උතුරේ චෛතයක් හදන්න බෑ. ඔවුන්ගෙ නීතිය ඒක. ඔවුන්ට අනුව පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුවට මෙම චෛත්යය පුරාවිද්යා ස්මාරකයක් ලෙස සංරක්ෂණය කළ හැකි වුවත් කිසි විටෙක එය බෞද්ධ චෛත්යයක් ලෙස නම් කරන්න හෝ චෛත්යයක් ලෙස සංවර්ධනය කරන්න බෑ. ඔවුන් කියන්නේ ඒක. මේක කොයිතරම් වැරදි පහත් දෙයක්ද? භුමියේ අපේ අයිතියට අභියෝග කරන හැටි.
ඉතිං සිංහල බෞද්ධ අය විදියට අපිට යුතුකමක් තියෙනව අපේ උරුමය රැකගන්න. නැත්නම් අඩුම තරමේ සහජීවනය කියන මහා අප්රසන්න වචනයට මුවා වෙලා මේ ජාතියක මහා ශිෂ්ටාචාරය විනාශ කරන්න ඉඩ නොදෙන්න. එය එසේ නොවුනහොත් අනාගතයේ අපට අත්වන ඉරණම අමුතුවෙන් කිවයුතු නැත !