Niagara Falls | නයගරා දිය ඇල්ල
-----------------------------------------------
1885 දි පිහිටුවන ලද නයගරා දිය ඇල්ල රාජ්ය උද්යානය ඇමරිකාවේ පැරණිතම රාජ්ය උද්යානයයි. වාර්ෂිකව මිලියන 8 කට අධික පිරිසක් මෙම උද්යානය නැරඹීමට පැමිණෙති.
නයගරා දිය ඇල්ල දිය ඇලි තුනකින් සමන්විත වන අතර එය එක්සත් ජනපද නිව්යෝර්ක් ප්රාන්තය සහ කැනේඩියානු ඔන්ටාරියෝ පළාත අතර දේශ සීමාව පුරා විහිදේ. මේ තුනෙන් විශාලතම දිය ඇල්ල කැනඩාව සහ එක්සත් ජනපදය අතර දේශ සීමාව හරහා දිවෙන Horseshoe (අශ්වරෝහක) දිය ඇල්ල කැනේඩියානු දිය ඇල්ල ලෙසද හැඳින්වේ. Smaller American Falls (කුඩා ඇමරිකානු) දිය ඇල්ල සහ Bridal Veil (මනාලියයේ වේල්) දිය ඇල්ල මුළුමනින්ම එක්සත් ජනපදය තුළ පිහිටා ඇත. Bridal Veil දිය ඇල්ල Horseshoe දිය ඇල්ලෙන් වෙන් කරනුයේ Goat දූපත වන අතර ඇමරිකානු දිය ඇල්ලෙන් වෙන් කරනුයේ Luna දූපතයි. මෙම දූපත් දෙකම නිව්යෝක්හි පිහිටා ඇත
ඊයරි විලේ සිට ඔන්ටාරියෝ විලට ගලා යන නයගරා ගඟේ මෙම දිය ඇල්ල පිහිටා ඇත. උතුරු ඇමරිකාවේ ඕනෑම දිය ඇල්ලක ඉහළම ප්රවාහ අනුපාතය ඇති දිය ඇල්ල මෙයවේ. එය මීටර් 50 (අඩි 160) ට වඩා උසය. සාමාන්යයෙන් සෑම විනාඩියකටම දිය ඇල්ලේ හරහා ජලය කියුබික් ඝන මීටර් 168,000 ඉක්මවා යයි. ප්රවාහ අනුපාතය අනුව මනිනු ලබන විට අශ්වාරෝහක දිය ඇල්ල උතුරු ඇමරිකාවේ බලවත්ම දිය ඇල්ල වේ.
නයගරා දිය ඇල්ල හරහා ගිය පළමු පුද්ගලයා වූයේ 63 හැවිරිදි පාසල් ගුරුවරියක වන ඇනී එඩ්සන් ටේලර් ය.
නිව් යෝර්ක් හි බෆලෝ නගරයට කිලෝමීටර් 27 ක් (සැතපුම් 17) වයඹ දෙසින් සහ ටොරොන්ටෝ සිට කිලෝමීටර් 121 ක් (සැතපුම් 75) ගිනිකොන දෙසින් දෙසින් ඔන්ටාරියෝ සහ නිව්යෝර්ක්හි නගර වලට ආසන්නව නයගරා ඇල්ල පිහිටා ඇත. Wisconsin ග්ලැසියරය මගින් (අවසාන අයිස් යුගය) නයගරා දිය ඇල්ල නිර්මාණය වී ඇත.
නයගරා දිය ඇල්ල එහි සුන්දරත්වයට මෙන්ම ජල විදුලි බලයේ වටිනා ප්රභවයක් ලෙසද ප්රසිද්ධය. නිව්යෝර්ක් ප්රාන්තයේ සහ ඔන්ටාරියෝ හි භාවිතා වන විදුලියෙන් හතරෙන් එකකට වඩා සපයන්නේ නයගරා ගග මගිනි. නයගරා ගඟ දිගේ ගලා යන ජලයෙන් 50-75% ත් අතර ප්රමාණයක් දිය ඇල්ල හරහා ගොස් ජල විදුලි බලාගාර වෙත හරවා යවනු ලැබේ
නයගරා දිය ඇල්ල ඉතා උස දිය ඇල්ල නොවන අතර එහි සුන්දරත්වය නැරඹීමට බොහෝ සංචාරකයන් පැමිණෙන්නේ ඇදහිය නොහැකි ජල ධාරිතාව නිසාය.
19 වන ශතවර්ෂයේ සිට දිය ඇල්ලෙහි භාරකරුවන්ට විනෝදාත්මක, වාණිජ හා කාර්මික භාවිතයන්ට ඇල්ල යොදා ගැනිම මහත් අභියෝගයක් වී ඇත.
.
_B U M P_ 
