විස්මිත සැත්කමක්!
මුහුදු කැස්බෑවකුට කළ විස්මිත සැත්කමක්! ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින් තැනූ හක්කක් සවි කරති!
පුංචි අය හැමදෙනාම ‘නින්ජා ටර්ටල්ලා’ ගැන දන්නවා. ඔවුන්ට වෙඩි නොවදින කටු තියෙනවා. ඇත්ත කැස්බෑවන්ට නම් එහෙම නෑ. ඒත් දැන් ඇත්ත කැස්බෑවෙක් ඉන්නවා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන් නිමවපු හක්කක් සවි කරපු.
ඒක හරිම විස්මිත දෙයක්. තුර්කියේ පශූ වෛද්ය කණ්ඩායමක් තමයි මේ හපන්කම කළේ. බෝට්ටුවක හැපීමෙන් හොම්බ තුවාල වූ මුහුදු කැස්බෑවකුට තමයි මේ අලූත් හකුපාඩා දෙක සවිකළේ.
මෙහි ඇති තවත් විස්මිත දෙයක් තමා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන් තැනූ මේ හකුපාඩා නවීන තාක්ෂණයේ උදව්වෙන් ලබා ගත් දෙයක්. ඒවා නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින්. ඒ යන්ත්රය වෛද්ය කටයුතු සඳහා විශේෂයෙන් තැනූ එකක්.
කැස්බෑ ඇටසැකිලි අධ්යයනය කරලා ඒ වගේම කිලෝ ග්රෑම් 45ක් බර වූ මේ කැස්බෑවාගේ හක්කේ ඉතිරි කොටස් ස්කෑන් කරලා තමයි වෛද්යවරුන් මේ හකුපාඩා නිර්මාණය කළේ.
සැබෑ කැස්බෑවන්ගේ මේ හකුපාඩා ඉතාමත් ශක්තිසම්පන්නයි. ඉතින් ඒ වගේම ශක්තිමත්ව තියෙන්න ඕනෑ නිසයි මේ කෘති්රම හකුපාඩා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන්ම හැදුවේ.
මේ අපූරු හකුපාඩා සවි කරන්නට පශු වෛද්ය කණ්ඩායම කළ සැත්කමට පැය දෙකහමාරක් ගත වුණා.
ලොගර්හෙඞ් වර්ගයට අයත් මේ කැස්බෑවාට ඔවුන් නමකුත් දීලා තියෙනවා. ඒ ‘අකුට් 3’ කියලයි. සැත්කම සාර්ථකයි. දැන් ඌට මේ කෘති්රම හකුපාඩාවලින් කන හැටි පුහුණු කරනවා. ඒක පුරුදු වුණාට පස්සේ සාගරයට නැවත යවන්නයි ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ.
මේ කටයුත්ත කළ පශු වෛද්ය කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන්නේ තුර්කියේ ඩෙනිස්ලිහි පැමුක්කලේ (Pamukkale University) සරසවියේ මහාචාර්ය යාකුල් කාසා (Yakup Kaska) යි. ඔහු සාගාර කැස්බෑවන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙක්.
‘බෝට්ටු අනතුරෙන් පස්සෙ මේ සතාට කිසිම දෙයක් කන්න බැරුවයි හිටියේ. ඒ නිසා උගේ ජීවිතේ ලොකු අවදානමකයි තිබුණේ. මේ නව තක්ෂණය නිසා ඌට තව ටික දවසකින් ආපහු සාගරයට ගිහින් සුපුරුදු විදියට ජීවත්වෙන්න පුළුවන්.’ මහාචාර්ය කාසා කියනවා.
අනතුරට ලක්වුණු මේ සතා පැමුක්කලේ සරසවියේ පිහිටුවා ඇති කැස්බෑවුන් සුරැකීමේ විශේෂ ඒකකය වෙත ගෙනාවේ කැස්බෑවන්ගේ ආරක්ෂාව ගැන වෙහෙසන ‘ඇකුට්‘ නම් විශේෂ ආරක්ෂක කණ්ඩායමක් විසින්.
දකුණු තුර්කියේ මාමේරියස් අසල මධ්යධරණී මුහුදේ පිහිනමින් සිටියදී බෝට්ටුවක බමනයකට අසුවීමෙන් තුවාල ලබා ඇති මේ සතා අල්ලා ගෙන සුරක්ෂිතව කැස්බෑ පර්යේෂණ හා ප්රවර්ධන මධ්යස්ථානය වෙත ගෙනාවා.
මේ සතා මුලින් ම සොයා ගත් ඒ කණ්ඩායමට ගෞරවයක් වශයෙනුයි ‘ඇකුට් 3’ කියා ඌට නම් තබා ඇත්තේ.
මේ ලොගර්හෙඞ් කැස්බෑවන් සාමාන්යයෙන් ආහාරයට ගන්නේ පොකිරිස්සන් කකුළුවන් ඇතුළු කවචයන් නිසා ඔවුන්ගේ සවිමත් පිටකටු හපා කෑමට නොහැකි වීම නිසා ඌ කෑම නැතිව ඉක්මනින්ම මිය යාමේ තර්ජනයට ලක්ව සිටියා.
තුවාල වූ කැස්බෑවා පර්යේෂණ ඒකකයට ගෙනා පසු උගේ තුවාල ශුද්ධ කොට උගේ පණ රැකදීමට බොහෝ වෙහෙස ගෙන අතින් ආහාර කවන්නට ඔවුන්ට සිදු වුණා.
පැමුක්කලේ සරසවියේ ඇති සීටී ස්කෑන් තාක්ෂණය යොදා ගෙන කැස්බෑවාගේ පිපිරී ගිය හක්කේ පිළිබිඹු ලබා ගත් ඔවුන් ඒවා කෘති්රම කොටස් නිර්මාණය කරන වෛද්යායතනයක් වූ ‘බීටෙක් ඊනොවේශන්’ (BTech Innovation) වෙත යැව්වා.
ලොගර්හෙඞ් කැස්බෑවන්ගේ ව්යුහ විද්යාත්මක තොරතුරු සියල්ල විමසා බලා තුවාල වූ සතාට හරියටම හරියන කෘති්රම කොටස් නිර්මාණය කරන්නට ඒ ආයතනය සමත් වුණා.
ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින් ඒ කොටස් ඒ ආකාරයටම තනා ගත්තේ ශල්ය වෛද්ය කටයුතුවලට යොදා ගන්නා උසස් තත්වයේ ටයිටේනියම් ලෝහය භාවිත කිරීමෙන්.
මේ වගේ ආපදාවලට ලක් වූ මිනිසුන්ටත් කෘති්රම කොටස් නිපදවා මේ ‘බීටෙක් ඊනොවේශන්’ ආයතනය දැනටමත් කීර්තියක් දිනා සිටිනවා.
මේ විස්මිත කොටස් නිර්මාණය කළ කණ්ඩායමේ නායක මුරාට් එග්රි ඒ ගැන මෙසේ පවසනවා: ‘මේ වගේ ඉල්ලීමක් කළාම හරියටම ඒ තැනැත්තාට ගැළපෙන ආකාරයට ඒ කොටස නිර්මාණය කර දෙන්නට අප වගබලා ගන්නවා. හැමවිටම පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට මේ කොටස් වෙනස් වෙනවා. ඒ නිසා හරිම පරිස්සමෙන් තමයි මේ කාරිය කළ යුතු වන්නේ. වඳවීයාමේ තර්ජනයක් එල්ල වුණු දුර්ලභ සතකුට මේ වගේ දෙයක් කරන්නට ලැබීම ගැන අපට ඇත්තේ බලවත් සතුටක්.’
මේ හක්කේ සැත්කමට මුල් වූ පශුවෛද්ය ශල්යවෛද්ය මහාචාර්ය ඊනස් ඇල්ටුග් කීවේ දින 18කින් මේ සතා හොඳින්ම සුවපත් වූ බවයි. ඒත් ඌ උගේ සුපුරුදු සාගර පරිසරයට මුදා හරින්නට ඔවුන් ඉක්මන් වුණේ නැහැ.
සැත්කමෙන් ලැබුණු අලූත් හක්කෙන් කෑම කන්නට ඌට පුරුදු කරලයි මුහුදට මුදා හරින්නට ඔවුන් බලාපොරොත්තුව ඉන්නේ.
මුහුදු කැස්බෑවකුට කළ විස්මිත සැත්කමක්! ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින් තැනූ හක්කක් සවි කරති!
පුංචි අය හැමදෙනාම ‘නින්ජා ටර්ටල්ලා’ ගැන දන්නවා. ඔවුන්ට වෙඩි නොවදින කටු තියෙනවා. ඇත්ත කැස්බෑවන්ට නම් එහෙම නෑ. ඒත් දැන් ඇත්ත කැස්බෑවෙක් ඉන්නවා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන් නිමවපු හක්කක් සවි කරපු.
ඒක හරිම විස්මිත දෙයක්. තුර්කියේ පශූ වෛද්ය කණ්ඩායමක් තමයි මේ හපන්කම කළේ. බෝට්ටුවක හැපීමෙන් හොම්බ තුවාල වූ මුහුදු කැස්බෑවකුට තමයි මේ අලූත් හකුපාඩා දෙක සවිකළේ.
මෙහි ඇති තවත් විස්මිත දෙයක් තමා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන් තැනූ මේ හකුපාඩා නවීන තාක්ෂණයේ උදව්වෙන් ලබා ගත් දෙයක්. ඒවා නිර්මාණය කරලා තියෙන්නේ ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින්. ඒ යන්ත්රය වෛද්ය කටයුතු සඳහා විශේෂයෙන් තැනූ එකක්.
කැස්බෑ ඇටසැකිලි අධ්යයනය කරලා ඒ වගේම කිලෝ ග්රෑම් 45ක් බර වූ මේ කැස්බෑවාගේ හක්කේ ඉතිරි කොටස් ස්කෑන් කරලා තමයි වෛද්යවරුන් මේ හකුපාඩා නිර්මාණය කළේ.
සැබෑ කැස්බෑවන්ගේ මේ හකුපාඩා ඉතාමත් ශක්තිසම්පන්නයි. ඉතින් ඒ වගේම ශක්තිමත්ව තියෙන්න ඕනෑ නිසයි මේ කෘති්රම හකුපාඩා ටයිටේනියම් ලෝහයෙන්ම හැදුවේ.
මේ අපූරු හකුපාඩා සවි කරන්නට පශු වෛද්ය කණ්ඩායම කළ සැත්කමට පැය දෙකහමාරක් ගත වුණා.
පැය දෙකහමාරක් තිස්සේ සැත්කමක් කරලයි මේ ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයෙන් නිර්මාණය කළ ටයිටේනියම් හකුපාඩා මේ ආකාරයට කැස්බෑවාට බද්ධ කළේ. මේ අලූත් ලෝහ හකුපාඩාවලින් කෑම හපා කන්නට පුරුදු වුණු පසු ඌ යළිත් සාගරයට මුදා හරින්නයි මේ පශු වෛද්ය පිරිස බලාපොරොත්තු වන්නේ.
ලොගර්හෙඞ් වර්ගයට අයත් මේ කැස්බෑවාට ඔවුන් නමකුත් දීලා තියෙනවා. ඒ ‘අකුට් 3’ කියලයි. සැත්කම සාර්ථකයි. දැන් ඌට මේ කෘති්රම හකුපාඩාවලින් කන හැටි පුහුණු කරනවා. ඒක පුරුදු වුණාට පස්සේ සාගරයට නැවත යවන්නයි ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ.
මේ කටයුත්ත කළ පශු වෛද්ය කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන්නේ තුර්කියේ ඩෙනිස්ලිහි පැමුක්කලේ (Pamukkale University) සරසවියේ මහාචාර්ය යාකුල් කාසා (Yakup Kaska) යි. ඔහු සාගාර කැස්බෑවන් පිළිබඳ විශේෂඥයෙක්.
‘බෝට්ටු අනතුරෙන් පස්සෙ මේ සතාට කිසිම දෙයක් කන්න බැරුවයි හිටියේ. ඒ නිසා උගේ ජීවිතේ ලොකු අවදානමකයි තිබුණේ. මේ නව තක්ෂණය නිසා ඌට තව ටික දවසකින් ආපහු සාගරයට ගිහින් සුපුරුදු විදියට ජීවත්වෙන්න පුළුවන්.’ මහාචාර්ය කාසා කියනවා.
අනතුරට ලක්වුණු මේ සතා පැමුක්කලේ සරසවියේ පිහිටුවා ඇති කැස්බෑවුන් සුරැකීමේ විශේෂ ඒකකය වෙත ගෙනාවේ කැස්බෑවන්ගේ ආරක්ෂාව ගැන වෙහෙසන ‘ඇකුට්‘ නම් විශේෂ ආරක්ෂක කණ්ඩායමක් විසින්.
දකුණු තුර්කියේ මාමේරියස් අසල මධ්යධරණී මුහුදේ පිහිනමින් සිටියදී බෝට්ටුවක බමනයකට අසුවීමෙන් තුවාල ලබා ඇති මේ සතා අල්ලා ගෙන සුරක්ෂිතව කැස්බෑ පර්යේෂණ හා ප්රවර්ධන මධ්යස්ථානය වෙත ගෙනාවා.
මෝටර් බෝට්ටුවක බමන පෙත්තට අසු වී ඒ කැස්බෑවාගේ හොස්ස තුවාල වී තිබුණේ මෙහෙමයි. යටි හක්කේ වැඩි කොටසක් හා උඩු තල්ලේ කොටසක් ඌට අහිමිව ගොස් තිබුණා. තනිවම කෑම සොයා ගැනීම අපහසු වී සිටි ඌ පණ පිටින් තියා ගත්තේ මේ මුඛ සිදුරෙන් කෑම ඇතුළට තල්ලූ කිරීමෙන්.
මේ සතා මුලින් ම සොයා ගත් ඒ කණ්ඩායමට ගෞරවයක් වශයෙනුයි ‘ඇකුට් 3’ කියා ඌට නම් තබා ඇත්තේ.
මේ ලොගර්හෙඞ් කැස්බෑවන් සාමාන්යයෙන් ආහාරයට ගන්නේ පොකිරිස්සන් කකුළුවන් ඇතුළු කවචයන් නිසා ඔවුන්ගේ සවිමත් පිටකටු හපා කෑමට නොහැකි වීම නිසා ඌ කෑම නැතිව ඉක්මනින්ම මිය යාමේ තර්ජනයට ලක්ව සිටියා.
තුවාල වූ කැස්බෑවා පර්යේෂණ ඒකකයට ගෙනා පසු උගේ තුවාල ශුද්ධ කොට උගේ පණ රැකදීමට බොහෝ වෙහෙස ගෙන අතින් ආහාර කවන්නට ඔවුන්ට සිදු වුණා.
සීටී ස්කෑන් යන්ත්රයක් මගින් ගත් පින්තූරවලින් කැස්බෑවාගේ හක්කේ අඩුපාඩු කොටස් මේ ආකාරයට හරියටම නිවැරදිව ප්රතිනිර්මාණය කර ගන්නට පශු වෛද්ය කණ්ඩායම සමත් වුණා. ඇකුට් 3 යනුවෙන් ඔවුන් විසින් නම් කරන ලද කැස්බෑවාට ඒවා සවි කළේ පැය දෙකහමාරක සැත්කමකින් පසුවයි.
පැමුක්කලේ සරසවියේ ඇති සීටී ස්කෑන් තාක්ෂණය යොදා ගෙන කැස්බෑවාගේ පිපිරී ගිය හක්කේ පිළිබිඹු ලබා ගත් ඔවුන් ඒවා කෘති්රම කොටස් නිර්මාණය කරන වෛද්යායතනයක් වූ ‘බීටෙක් ඊනොවේශන්’ (BTech Innovation) වෙත යැව්වා.
ලොගර්හෙඞ් කැස්බෑවන්ගේ ව්යුහ විද්යාත්මක තොරතුරු සියල්ල විමසා බලා තුවාල වූ සතාට හරියටම හරියන කෘති්රම කොටස් නිර්මාණය කරන්නට ඒ ආයතනය සමත් වුණා.
ති්රමාන මුද්රණ යන්ත්රයකින් ඒ කොටස් ඒ ආකාරයටම තනා ගත්තේ ශල්ය වෛද්ය කටයුතුවලට යොදා ගන්නා උසස් තත්වයේ ටයිටේනියම් ලෝහය භාවිත කිරීමෙන්.
මේ වගේ ආපදාවලට ලක් වූ මිනිසුන්ටත් කෘති්රම කොටස් නිපදවා මේ ‘බීටෙක් ඊනොවේශන්’ ආයතනය දැනටමත් කීර්තියක් දිනා සිටිනවා.
මේ විස්මිත කොටස් නිර්මාණය කළ කණ්ඩායමේ නායක මුරාට් එග්රි ඒ ගැන මෙසේ පවසනවා: ‘මේ වගේ ඉල්ලීමක් කළාම හරියටම ඒ තැනැත්තාට ගැළපෙන ආකාරයට ඒ කොටස නිර්මාණය කර දෙන්නට අප වගබලා ගන්නවා. හැමවිටම පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට මේ කොටස් වෙනස් වෙනවා. ඒ නිසා හරිම පරිස්සමෙන් තමයි මේ කාරිය කළ යුතු වන්නේ. වඳවීයාමේ තර්ජනයක් එල්ල වුණු දුර්ලභ සතකුට මේ වගේ දෙයක් කරන්නට ලැබීම ගැන අපට ඇත්තේ බලවත් සතුටක්.’
මේ හක්කේ සැත්කමට මුල් වූ පශුවෛද්ය ශල්යවෛද්ය මහාචාර්ය ඊනස් ඇල්ටුග් කීවේ දින 18කින් මේ සතා හොඳින්ම සුවපත් වූ බවයි. ඒත් ඌ උගේ සුපුරුදු සාගර පරිසරයට මුදා හරින්නට ඔවුන් ඉක්මන් වුණේ නැහැ.
සැත්කමෙන් ලැබුණු අලූත් හක්කෙන් කෑම කන්නට ඌට පුරුදු කරලයි මුහුදට මුදා හරින්නට ඔවුන් බලාපොරොත්තුව ඉන්නේ.
අලූතින් තැනූ කොටස් ඒ කැස්බෑවාට බද්ධ කළ පසු ගත් සේයා රුවක්.
මේ විස්මිත සැත්කමට මුල් වූ මහාචාර් ඊනාස් ඇල්ටුග් කියන්නේ සැත්කමින් දින 18කට පස්සේ හොඳින්ම සුවපත් වූ බවයි.
බද්ධ කිරීමට යොදා ගත් ටයිටේනියම් කොටස් ඒ අනතුරෙන් ශේෂව තිබූ කොටස් සමග පෑහෙන විදියටයි නිර්මාණය කළේ.
සැත්කමේදී ටයිටේනියම් හකුපාඩා කැස්බෑවාගේ හිස්කබලේ නියමිත තැනට තබා සවි කරනු ලැබුවා. කල්යාමේදී එය ඊට හොඳින් පෑස්සෙනු ඇති. මේ සඳහා වෛද්ය විද්යාවේදී භාවිත කරන ටයිටේනියම් ලෝහය යොදා ගත්තේ කැස්බෑවාගේ සිරුර විසින් බද්ධ කළ කොටස් ප්රතික්ෂේප කිරීම වළක්වනු පිණිසයි.
