ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය

[DevilX]

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට. මොනවද මේ කොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

මෙරට ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය (Quantum Computer) පසුගියදා දොරට වැඩියේය. 2026 ජනවාරි 21 වන දින කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ගණිත දෙපාර්තමේන්තුවට අනුබද්ධිත කොන්ටම් පරිගණකකරණයේ ගණිතමය ආකෘති නිර්මාණය සඳහා වූ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයේදී මෙම ඓතිහාසික විවෘත කිරීම සිදු විය.

මොනවද මේ ක්වොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

Quantum computer කියන්නේ සාමාන්‍ය classical computer වලට වෙනස්ව, quantum mechanics (කොයින්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව) නීති භාවිතා කරමින් දත්ත සැකසීමේ හැකියාව ඇති පරිගණකයක්.

• සාමාන්‍ය පරිගණක bits (0 හෝ 1) භාවිතා කරයි.
• Quantum computer qubits භාවිතා කරයි, ඒක 0 සහ 1 එකම වේලාවේම (superposition) තත්වයන්වල තිබිය හැක.
• මේ නිසා quantum computer මගින් parallel computations (බහු අංශගත ගණනය) ඉතා වේගයෙන් සිදු කළ හැක.
• Quantum computer ගැටලු විසඳන හැකියාව, encryption, optimization, chemical simulation, AI training, financial modeling වැනි ක්ෂේත්‍රවල විශේෂයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වේ.

Quantum computer සාමාන්‍ය computer වලට වඩා කළ හැකි වැඩ:
1. Superposition සහ Entanglement නිසා ගණනය බහු තත්වයකින් එකවර සිදු කළ හැක.
2. Complex simulations (chemical reactions, material science) ඉතා වේගයෙන් කරන්න පුළුවන්.
3. Optimization problems (delivery routes, traffic management, portfolio optimization) ඉතා කෙටි කාලයකදී විසඳිය හැක.
4. Cybersecurity සහ cryptography – traditional encryption බිඳ දැමීම සහ quantum-safe encryption development.
5. AI සහ Machine Learning – models train කිරීමේ වේගය වැඩි වේ.

Quantum computer කියන්නේ අමුතු හැකියාව තියෙන පරිගණකයක්. එය සාමාන්‍ය පරිගණකවලට වඩා අධික වේගයෙන්, සමාන්තර හැකියාවෙන් ගණනය කරයි, ඉතා සංකීර්ණ ගැටලු, chemical simulation, AI, optimization සහ cybersecurity වැනි ක්ෂේත්‍රවල වැඩ කරන්න ඉතා කාර්යක්ෂම පරිගණකයකි.

 

[clumsyhulk]

TFS

 

[Mr Bones]

 

[snm1990]

ෆොටෝ ටිකක්වත් නැද්ද?
RnD වලට මෙහෙම වියදම් කරනවා කියන්නෙ ඉතින් හොදයි අනාගතෙට

 

[DevilX]

ෆොටෝ ටිකක්වත් නැද්ද?
RnD වලට මෙහෙම වියදම් කරනවා කියන්නෙ ඉතින් හොදයි අනාගතෙට

 

[nppcheguevara]

me printer ekak ne utto?

 

[DevilX]

me printer ekak ne utto?

Ewagey

 

[nppcheguevara]

2 qubit - 8-bit simulation - NMR spectroscopy - China Quantum dream in a box!

---

------ Post added on Jan 28, 2026 at 5:55 PM

 

[DevilX]

2 qubit - 8-bit simulation - NMR spectroscopy - China Quantum dream in a box!

---

------ Post added on Jan 28, 2026 at 5:55 PM

• Run basic quantum gates (X, H, phase, rotations, CNOT)
• Prepare and measure simple quantum states (superposition, phase changes)
• Demonstrate 2-qubit entanglement / Bell-state circuits
• Run tiny versions of algorithms like

Deutsch / Deutsch–Jozsa
Grover search for 4 items
Bernstein–Vazirani (small case)

The “8-bit simulation” part is usually software simulation, not real hardware qubits.

 

[Bam]

Chinese propaganda

 

[sinhawanshaya]

Thank you China!

 

[Mr.Wikirana]

මේ ඡායාරූපයේ දැක්වෙන්නේ ඩෙස්ක්ටොප් ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් (Desktop Quantum Computer).
පින්තූරයේ පහළ ඇති විස්තරවලට අනුව මෙය ඉතාම මෑතකදී ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ විශේෂ අවස්ථාවක්:

• සිදුවීම: ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණක මධ්‍යස්ථානය (Sri Lanka's First Quantum Computing Facility) විවෘත කිරීමේ උත්සවය.
• ස්ථානය: කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය (ගණිතමය ආකෘතිකරණ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය මගින් සංවිධානය කරන ලද්දකි).
• දිනය: 2026 ජනවාරි 21 (මීට සතියකට පමණ පෙර).

තාක්ෂණික පැහැදිලි කිරීම (Technical Context)​

යෝධ ක්වොන්ටම් පරිගණක (Google/IBM වැනි) මෙන් නොව, මෙය අධ්‍යාපනික සහ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා නිර්මාණය කළ කුඩා ප්‍රමාණයේ පරිගණකයකි.

1. ආකෘතිය: මෙය බොහෝ විට "SpinQ" සමාගම විසින් නිපදවන ලද මාදිලියේ (SpinQ Gemini හෝ Triangulum වැනි) පරිගණකයකි. තිරයේ "CASTOR" ලෙස මෘදුකාංග අතුරු මුහුණත දැකිය හැකිය.
2. තාක්ෂණය: මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේ NMR (Nuclear Magnetic Resonance) තාක්ෂණයෙනි.
3. විශේෂත්වය: මා කලින් පැහැදිලි කළ "අධිසන්නායක" (Superconducting) පරිගණක මෙන් මෙය අධික ලෙස සිසිල් කිරීමට අවශ්‍ය නැත. මෙය කාමර උෂ්ණත්වයේ (Room Temperature) සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක කළ හැකි නිසා, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ට ක්වොන්ටම් ඇල්ගොරිතම සහ ක්‍රමලේඛනය (Programming) ප්‍රායෝගිකව ඉගැන්වීමට මෙය භාවිතා කරයි.

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ මෙම පියවර ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයට ඉතා වැදගත් ආරම්භයක් ලෙස සැලකිය හැකියි.

මෙහි අභ්‍යන්තරයේ තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වන මයික්‍රෝ චිප්ස් , Capacitors , Resistors , Diodes , Transistors වගේ දේවල් ද.

ඔව්, මෙම විශේෂිත ඩෙස්ක්ටොප් (Desktop) ක්වොන්ටම් පරිගණකය ඇතුළේ ඔබ සඳහන් කළ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග බහුලව තිබෙනවා.

පෙර සඳහන් කළ යෝධ ක්වොන්ටම් පරිගණක (Google/IBM වැනි) මෙන් නොව, මෙම කුඩා පරිගණකය ක්‍රියාත්මක වන්නේ වෙනස් තාක්ෂණයකින් (NMR Technology) නිසා එහි ව්‍යුහය මෙසේය:

1. ඉලෙක්ට්‍රොනික කොටස් (Electronics) - 90% ක්ම මේවායි​

මෙම යන්ත්‍රය පාලනය කිරීමට සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමට අනිවාර්යයෙන්ම පහත දෑ ඇතුළත් වේ:

• Microchips & FPGAs: ක්වොන්ටම් පද්ධතිය පාලනය කිරීමට සහ දත්ත කියවීමට සාමාන්‍ය සිලිකන් චිප්ස් භාවිතා වේ.
• Resistors, Capacitors, Transistors & Diodes: විදුලි සැපයුම පාලනය කිරීමට (Power Supply), තිරය (Display) ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ රේඩියෝ තරංග (RF Signals) උත්පාදනය කිරීමට මෙම සාමාන්‍ය කොටස් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
• Motherboard: මේ සියල්ල සවි කර තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය පරිගණකයක මෙන් PCB (Printed Circuit Board) එකකයි.

2. ක්වොන්ටම් කොටස (The Quantum Core) - විශේෂ කොටස​

නමුත්, මෙම පරිගණකයේ "ගණිත ගැටළු විසඳන මොළය" (Processor) සාමාන්‍ය චිප් එකක් නොවේ. ඒ වෙනුවට මෙහි මැද තිබෙන්නේ:

• විශේෂ ද්‍රවයක් සහිත කුඩා නලයක්: මෙහි ඇති අණු (Molecules) තමයි කියුබිට්ස් (Qubits) ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ.
• ප්‍රබල චුම්බක (Magnets): අර ද්‍රවය වටා චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් ඇති කිරීමට.

සරලවම කිවහොත්:​

මෙම යන්ත්‍රය "පිටතින් සහ පාලන පද්ධතියෙන්" සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණයක් වගේමයි. (එහි මයික්‍රෝ චිප්ස්, රෙසිස්ටර්ස් සියල්ල ඇත). නමුත් එහි "ගණන් හදන හදවත" සිලිකන් චිප් එකක් නොව, චුම්බක බලයෙන් පාලනය වන රසායනික ද්‍රව්‍යයකි.

එය හරියට රෝහලක තියෙන MRI ස්කෑන් යන්ත්‍රයක් වගේ—එහි වයර් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික කෑලි තිබුණත්, ප්‍රධාන කාර්යය කරන්නේ මැද ඇති චුම්බක කොටසයි.

මෙහි මිලගණන් කෙසේ වෙයි ද.

මෙම ඡායාරූපයේ ඇති පරිගණකය චීනයේ SpinQ සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද්දකි. මෙය හඳුන්වන්නේ "Desktop Quantum Computer" එකක් ලෙස වන අතර, මෙහි මිල ගණන් එහි මාදිලිය අනුව වෙනස් වේ.

මෙහි දළ මිල ගණන් පහත පරිදි වේ:

1. SpinQ Gemini Mini (කුඩාම මාදිලිය - Portable) මෙය බොහෝ විට පාසල් සහ මූලික අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා භාවිතා කරන අතර මිල සාපේක්ෂව අඩුවෙයි.

• මිල: ඩොලර් 8,700 පමණ.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 25 - 30 පමණ (බදු රහිතව).

2. SpinQ Gemini (මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ඩෙස්ක්ටොප් මාදිලිය) කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඡායාරූපයේ දක්නට ලැබෙන්නේ බොහෝ දුරට මෙම මාදිලිය හෝ මීට සමාන "Triangulum" මාදිලියයි. මෙය වඩාත් බලගතු වන අතර මිල අධිකයි.

• මිල: ඩොලර් 40,000 - 50,000 අතර.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් කෝටි 1.2 සිට 1.5 පමණ (ලක්ෂ 120 - 150).

3. SpinQ Triangulum (වඩා දියුණු කියුබිට් 3 මාදිලිය)

• මිල: ඩොලර් 58,000 පමණ.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් කෝටි 1.7 පමණ.

විශේෂ කරුණු:

• මෙම මිල ගණන් Google සහ IBM වැනි සමාගම් සතු සුපිරි බලගතු ක්වොන්ටම් පරිගණක (ඩොලර් මිලියන ගණන් වටිනා) සමඟ සසඳන විට ඉතාම අඩු මුදලකි. එනිසා මෙය "අධ්‍යාපනික මට්ටමේ" (Educational Grade) උපකරණයක් ලෙස සැලකේ.
• කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ලෝක බැංකුවේ AHEAD ව්‍යාපෘතිය යටතේ රුපියල් මිලියන 100 ක (කෝටි 10 ක) ප්‍රතිපාදන ලැබී තිබුණි. මෙම උපකරණ මිලදී ගෙන ඇත්තේ එම ප්‍රතිපාදන හරහා බව අනුමාන කළ හැකිය.

 

[Besamaayam]

චීනෙන් කෑලි ගෙනත් මෙහෙ හයි කරල "අපි කොන්ටම් කම්පියුතරයක් හැදුව" කියනව. ඔහොම තමයි ලංකාවෙ හුත්තිගෙ පුතාලගෙ රිසර්ච් ඇන්ඩ් ඩිවලොප්මන්ට්

 

[TechnWeb]

චීනෙන් කෑලි ගෙනත් මෙහෙ හයි කරල "අපි කොන්ටම් කම්පියුතරයක් හැදුව" කියනව. ඔහොම තමයි ලංකාවෙ හුත්තිගෙ පුතාලගෙ රිසර්ච් ඇන්ඩ් ඩිවලොප්මන්ට්

car hadanneth ohoma thama

 

[Omega_Jay]

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට. මොනවද මේ කොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

මෙරට ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය (Quantum Computer) පසුගියදා දොරට වැඩියේය. 2026 ජනවාරි 21 වන දින කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ගණිත දෙපාර්තමේන්තුවට අනුබද්ධිත කොන්ටම් පරිගණකකරණයේ ගණිතමය ආකෘති නිර්මාණය සඳහා වූ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයේදී මෙම ඓතිහාසික විවෘත කිරීම සිදු විය.

View attachment 261950

මොනවද මේ ක්වොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

Quantum computer කියන්නේ සාමාන්‍ය classical computer වලට වෙනස්ව, quantum mechanics (කොයින්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව) නීති භාවිතා කරමින් දත්ත සැකසීමේ හැකියාව ඇති පරිගණකයක්.

• සාමාන්‍ය පරිගණක bits (0 හෝ 1) භාවිතා කරයි.
• Quantum computer qubits භාවිතා කරයි, ඒක 0 සහ 1 එකම වේලාවේම (superposition) තත්වයන්වල තිබිය හැක.
• මේ නිසා quantum computer මගින් parallel computations (බහු අංශගත ගණනය) ඉතා වේගයෙන් සිදු කළ හැක.
• Quantum computer ගැටලු විසඳන හැකියාව, encryption, optimization, chemical simulation, AI training, financial modeling වැනි ක්ෂේත්‍රවල විශේෂයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වේ.

Quantum computer සාමාන්‍ය computer වලට වඩා කළ හැකි වැඩ:
1. Superposition සහ Entanglement නිසා ගණනය බහු තත්වයකින් එකවර සිදු කළ හැක.
2. Complex simulations (chemical reactions, material science) ඉතා වේගයෙන් කරන්න පුළුවන්.
3. Optimization problems (delivery routes, traffic management, portfolio optimization) ඉතා කෙටි කාලයකදී විසඳිය හැක.
4. Cybersecurity සහ cryptography – traditional encryption බිඳ දැමීම සහ quantum-safe encryption development.
5. AI සහ Machine Learning – models train කිරීමේ වේගය වැඩි වේ.

Quantum computer කියන්නේ අමුතු හැකියාව තියෙන පරිගණකයක්. එය සාමාන්‍ය පරිගණකවලට වඩා අධික වේගයෙන්, සමාන්තර හැකියාවෙන් ගණනය කරයි, ඉතා සංකීර්ණ ගැටලු, chemical simulation, AI, optimization සහ cybersecurity වැනි ක්ෂේත්‍රවල වැඩ කරන්න ඉතා කාර්යක්ෂම පරිගණකයකි.

මේ දීල තියෙන එකේ computation power(Calculation per seconds) එක කොහොමද?

 

[nppcheguevara]

මේ ඡායාරූපයේ දැක්වෙන්නේ ඩෙස්ක්ටොප් ක්වොන්ටම් පරිගණකයක් (Desktop Quantum Computer).
පින්තූරයේ පහළ ඇති විස්තරවලට අනුව මෙය ඉතාම මෑතකදී ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවූ විශේෂ අවස්ථාවක්:

• සිදුවීම: ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණක මධ්‍යස්ථානය (Sri Lanka's First Quantum Computing Facility) විවෘත කිරීමේ උත්සවය.
• ස්ථානය: කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය (ගණිතමය ආකෘතිකරණ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය මගින් සංවිධානය කරන ලද්දකි).
• දිනය: 2026 ජනවාරි 21 (මීට සතියකට පමණ පෙර).

තාක්ෂණික පැහැදිලි කිරීම (Technical Context)​

යෝධ ක්වොන්ටම් පරිගණක (Google/IBM වැනි) මෙන් නොව, මෙය අධ්‍යාපනික සහ පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා නිර්මාණය කළ කුඩා ප්‍රමාණයේ පරිගණකයකි.

1. ආකෘතිය: මෙය බොහෝ විට "SpinQ" සමාගම විසින් නිපදවන ලද මාදිලියේ (SpinQ Gemini හෝ Triangulum වැනි) පරිගණකයකි. තිරයේ "CASTOR" ලෙස මෘදුකාංග අතුරු මුහුණත දැකිය හැකිය.
2. තාක්ෂණය: මෙය ක්‍රියාත්මක වන්නේ NMR (Nuclear Magnetic Resonance) තාක්ෂණයෙනි.
3. විශේෂත්වය: මා කලින් පැහැදිලි කළ "අධිසන්නායක" (Superconducting) පරිගණක මෙන් මෙය අධික ලෙස සිසිල් කිරීමට අවශ්‍ය නැත. මෙය කාමර උෂ්ණත්වයේ (Room Temperature) සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක කළ හැකි නිසා, විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ට ක්වොන්ටම් ඇල්ගොරිතම සහ ක්‍රමලේඛනය (Programming) ප්‍රායෝගිකව ඉගැන්වීමට මෙය භාවිතා කරයි.

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ මෙම පියවර ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයට ඉතා වැදගත් ආරම්භයක් ලෙස සැලකිය හැකියි.

මෙහි අභ්‍යන්තරයේ තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග වන මයික්‍රෝ චිප්ස් , Capacitors , Resistors , Diodes , Transistors වගේ දේවල් ද.

ඔව්, මෙම විශේෂිත ඩෙස්ක්ටොප් (Desktop) ක්වොන්ටම් පරිගණකය ඇතුළේ ඔබ සඳහන් කළ සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපාංග බහුලව තිබෙනවා.

පෙර සඳහන් කළ යෝධ ක්වොන්ටම් පරිගණක (Google/IBM වැනි) මෙන් නොව, මෙම කුඩා පරිගණකය ක්‍රියාත්මක වන්නේ වෙනස් තාක්ෂණයකින් (NMR Technology) නිසා එහි ව්‍යුහය මෙසේය:

1. ඉලෙක්ට්‍රොනික කොටස් (Electronics) - 90% ක්ම මේවායි​

මෙම යන්ත්‍රය පාලනය කිරීමට සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමට අනිවාර්යයෙන්ම පහත දෑ ඇතුළත් වේ:

• Microchips & FPGAs: ක්වොන්ටම් පද්ධතිය පාලනය කිරීමට සහ දත්ත කියවීමට සාමාන්‍ය සිලිකන් චිප්ස් භාවිතා වේ.
• Resistors, Capacitors, Transistors & Diodes: විදුලි සැපයුම පාලනය කිරීමට (Power Supply), තිරය (Display) ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහ රේඩියෝ තරංග (RF Signals) උත්පාදනය කිරීමට මෙම සාමාන්‍ය කොටස් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
• Motherboard: මේ සියල්ල සවි කර තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය පරිගණකයක මෙන් PCB (Printed Circuit Board) එකකයි.

2. ක්වොන්ටම් කොටස (The Quantum Core) - විශේෂ කොටස​

නමුත්, මෙම පරිගණකයේ "ගණිත ගැටළු විසඳන මොළය" (Processor) සාමාන්‍ය චිප් එකක් නොවේ. ඒ වෙනුවට මෙහි මැද තිබෙන්නේ:

• විශේෂ ද්‍රවයක් සහිත කුඩා නලයක්: මෙහි ඇති අණු (Molecules) තමයි කියුබිට්ස් (Qubits) ලෙස ක්‍රියා කරන්නේ.
• ප්‍රබල චුම්බක (Magnets): අර ද්‍රවය වටා චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් ඇති කිරීමට.

සරලවම කිවහොත්:​

මෙම යන්ත්‍රය "පිටතින් සහ පාලන පද්ධතියෙන්" සාමාන්‍ය ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණයක් වගේමයි. (එහි මයික්‍රෝ චිප්ස්, රෙසිස්ටර්ස් සියල්ල ඇත). නමුත් එහි "ගණන් හදන හදවත" සිලිකන් චිප් එකක් නොව, චුම්බක බලයෙන් පාලනය වන රසායනික ද්‍රව්‍යයකි.

එය හරියට රෝහලක තියෙන MRI ස්කෑන් යන්ත්‍රයක් වගේ—එහි වයර් සහ ඉලෙක්ට්‍රොනික කෑලි තිබුණත්, ප්‍රධාන කාර්යය කරන්නේ මැද ඇති චුම්බක කොටසයි.

මෙහි මිලගණන් කෙසේ වෙයි ද.

මෙම ඡායාරූපයේ ඇති පරිගණකය චීනයේ SpinQ සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන ලද්දකි. මෙය හඳුන්වන්නේ "Desktop Quantum Computer" එකක් ලෙස වන අතර, මෙහි මිල ගණන් එහි මාදිලිය අනුව වෙනස් වේ.

මෙහි දළ මිල ගණන් පහත පරිදි වේ:

1. SpinQ Gemini Mini (කුඩාම මාදිලිය - Portable) මෙය බොහෝ විට පාසල් සහ මූලික අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා භාවිතා කරන අතර මිල සාපේක්ෂව අඩුවෙයි.

• මිල: ඩොලර් 8,700 පමණ.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් ලක්ෂ 25 - 30 පමණ (බදු රහිතව).

2. SpinQ Gemini (මධ්‍යම ප්‍රමාණයේ ඩෙස්ක්ටොප් මාදිලිය) කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඡායාරූපයේ දක්නට ලැබෙන්නේ බොහෝ දුරට මෙම මාදිලිය හෝ මීට සමාන "Triangulum" මාදිලියයි. මෙය වඩාත් බලගතු වන අතර මිල අධිකයි.

• මිල: ඩොලර් 40,000 - 50,000 අතර.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් කෝටි 1.2 සිට 1.5 පමණ (ලක්ෂ 120 - 150).

3. SpinQ Triangulum (වඩා දියුණු කියුබිට් 3 මාදිලිය)

• මිල: ඩොලර් 58,000 පමණ.
• ශ්‍රී ලංකා මුදලින්: දළ වශයෙන් රුපියල් කෝටි 1.7 පමණ.

විශේෂ කරුණු:

• මෙම මිල ගණන් Google සහ IBM වැනි සමාගම් සතු සුපිරි බලගතු ක්වොන්ටම් පරිගණක (ඩොලර් මිලියන ගණන් වටිනා) සමඟ සසඳන විට ඉතාම අඩු මුදලකි. එනිසා මෙය "අධ්‍යාපනික මට්ටමේ" (Educational Grade) උපකරණයක් ලෙස සැලකේ.
• කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා ලෝක බැංකුවේ AHEAD ව්‍යාපෘතිය යටතේ රුපියල් මිලියන 100 ක (කෝටි 10 ක) ප්‍රතිපාදන ලැබී තිබුණි. මෙම උපකරණ මිලදී ගෙන ඇත්තේ එම ප්‍රතිපාදන හරහා බව අනුමාන කළ හැකිය.

meka dan dolar 8000i ban. oya apu kale!

 

[Hapuwa]

View attachment 261945View attachment 261946View attachment 261947View attachment 261948View attachment 261949

Me Mona uttakda yako??

 

[PoweruseR]

oken AI video hadanna puluwan athi neda

 

[Starry Night]

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයට. මොනවද මේ කොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

මෙරට ප්‍රථම ක්වොන්ටම් පරිගණකය (Quantum Computer) පසුගියදා දොරට වැඩියේය. 2026 ජනවාරි 21 වන දින කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ගණිත දෙපාර්තමේන්තුවට අනුබද්ධිත කොන්ටම් පරිගණකකරණයේ ගණිතමය ආකෘති නිර්මාණය සඳහා වූ පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයේදී මෙම ඓතිහාසික විවෘත කිරීම සිදු විය.

View attachment 261950

මොනවද මේ ක්වොන්ටම් පරිගණක කියන්නෙ?

Quantum computer කියන්නේ සාමාන්‍ය classical computer වලට වෙනස්ව, quantum mechanics (කොයින්ටම් යාන්ත්‍ර විද්‍යාව) නීති භාවිතා කරමින් දත්ත සැකසීමේ හැකියාව ඇති පරිගණකයක්.

• සාමාන්‍ය පරිගණක bits (0 හෝ 1) භාවිතා කරයි.
• Quantum computer qubits භාවිතා කරයි, ඒක 0 සහ 1 එකම වේලාවේම (superposition) තත්වයන්වල තිබිය හැක.
• මේ නිසා quantum computer මගින් parallel computations (බහු අංශගත ගණනය) ඉතා වේගයෙන් සිදු කළ හැක.
• Quantum computer ගැටලු විසඳන හැකියාව, encryption, optimization, chemical simulation, AI training, financial modeling වැනි ක්ෂේත්‍රවල විශේෂයෙන් ප්‍රයෝජනවත් වේ.

Quantum computer සාමාන්‍ය computer වලට වඩා කළ හැකි වැඩ:
1. Superposition සහ Entanglement නිසා ගණනය බහු තත්වයකින් එකවර සිදු කළ හැක.
2. Complex simulations (chemical reactions, material science) ඉතා වේගයෙන් කරන්න පුළුවන්.
3. Optimization problems (delivery routes, traffic management, portfolio optimization) ඉතා කෙටි කාලයකදී විසඳිය හැක.
4. Cybersecurity සහ cryptography – traditional encryption බිඳ දැමීම සහ quantum-safe encryption development.
5. AI සහ Machine Learning – models train කිරීමේ වේගය වැඩි වේ.

Quantum computer කියන්නේ අමුතු හැකියාව තියෙන පරිගණකයක්. එය සාමාන්‍ය පරිගණකවලට වඩා අධික වේගයෙන්, සමාන්තර හැකියාවෙන් ගණනය කරයි, ඉතා සංකීර්ණ ගැටලු, chemical simulation, AI, optimization සහ cybersecurity වැනි ක්ෂේත්‍රවල වැඩ කරන්න ඉතා කාර්යක්ෂම පරිගණකයකි.

90 දශකයේ මුල සිට AI යුගය දක්වාම "කොළබ විශ්වවිද්‍යාලයේ පරිගණ අංශය" යන ලේබලය ලංකාවේ මැට්ටෝ ගොනාට අන්දලා ආතල් ගන්නවා ....

 

[CohenLenstra]

චීනෙන් කෑලි ගෙනත් මෙහෙ හයි කරල "අපි කොන්ටම් කම්පියුතරයක් හැදුව" කියනව. ඔහොම තමයි ලංකාවෙ හුත්තිගෙ පුතාලගෙ රිසර්ච් ඇන්ඩ් ඩිවලොප්මන්ට්

ඕක මෙහෙ හැදුවයි කියලා නෑනේ... ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක මුල්ම ක්වොන්ටම් පරිඝණකය... ගෙනාවේ china වලින්... මං දන්න තරමට, researchersලට සහ ඉගෙනගන්න ළමයින්ට use කරන්න ගෙනාවේ...