මෑත කාලීනව මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති යුදමය තත්ත්වයන් සමඟින්, ඊශ්රායලයේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති පිළිබඳව ලෝකයේම අවධානය යොමු වී තිබේ. බොහෝ දෙනෙකුගේ මුවග නිතර කියවෙන්නේ කුඩා රොකට් ප්රහාර ව්යර්ථ කරන 'අයන් ඩෝම්' (Iron Dome) පද්ධතිය ගැන වුවත්, ඉරානය වැනි රටවලින් එල්ල විය හැකි දැවැන්ත බැලිස්ටික් මිසයිල (Ballistic Missiles) ප්රහාර හමුවේ ඊශ්රායලයේ සැබෑ ජීවකයින් බවට පත්වන්නේ 'ඇරෝ' (Arrow - ඊතලය) මිසයිල ආරක්ෂක පද්ධතියයි.
ඊශ්රායල අභ්යවකාශ කර්මාන්තය (Israel Aerospace Industries) සහ ඇමරිකානු බෝයිං (Boeing) සමාගමේ ඒකාබද්ධ ව්යාපෘතියක් ලෙස නිපදවා ඇති මෙම Arrow පද්ධතිය, ලෝකයේ ඇති වඩාත්ම දියුණු සහ සංකීර්ණ මිසයිල නාශක පද්ධතියක් ලෙස සැලකේ.
එසේනම්, සතුරු මිසයිලයක් ඊශ්රායල භූමියට පතිත වීමට පෙර එය අහසේදීම විනාශ කර දැමීමේ මෙම විස්මිත ක්රියාවලිය සිදුවන්නේ කෙසේද?
පියවර 1: අති ප්රබල රේඩාර් සෝදිසිය (The 'Green Pine' Radar)
ඕනෑම ආරක්ෂක පද්ධතියක පළමු කාර්යය වන්නේ සතුරා හඳුනා ගැනීමයි. Arrow පද්ධතිය ඒ සඳහා භාවිතා කරන්නේ "ග්රීන් පයින්" (Green Pine) නමින් හැඳින්වෙන අතිශය ප්රබල රේඩාර් පද්ධතියකි. සතුරු රටකින් බැලිස්ටික් මිසයිලයක් ගුවන් ගත කළ වහාම (කිලෝමීටර් දහස් ගණනක් ඈතදී වුවද), මෙම රේඩාර් පද්ධතියට එය ග්රහණය කරගත හැකිය. මිසයිලය ගමන් කරන්නේ කොතැනක සිටද, එහි වේගය කෙතරම්ද යන සියලු දත්ත මෙම රේඩාර් මගින් තත්පරයකින් කුඩා කොටසකදී ලබා ගනී.පියවර 2: මොළය හෙවත් පාලන මධ්යස්ථානය (The 'Citron Tree' Control Center)
රේඩාර් පද්ධතිය මගින් ලබාගන්නා දත්ත ක්ෂණිකව යොමු කරන්නේ "සිට්රන් ට්රී" (Citron Tree) ලෙස හඳුන්වන සටන් කළමනාකරණ මධ්යස්ථානය වෙතටයි. එය මෙම පද්ධතියේ 'මොළය' ලෙස හැඳින්විය හැක. අති නවීන සුපිරි පරිගණක (Supercomputers) මගින් ක්රියාත්මක වන මෙම මධ්යස්ථානය, සතුරු මිසයිලය පතිත වීමට ඉඩ ඇති නිශ්චිත ස්ථානය සහ වේලාව ගණනය කරයි. එම මිසයිලය ජනාකීර්ණ ප්රදේශයකට හෝ වැදගත් මර්මස්ථානයකට වැටෙන බව තහවුරු වුවහොත් පමණක්, ප්රතිප්රහාරයක් එල්ල කිරීමට මධ්යස්ථානය තීරණය කරයි.පියවර 3: "ඊතලය" මුදා හැරීම (The Interceptor Launch)
සතුරු මිසයිලය විනාශ කිරීමට තීරණය කළ පසු, Arrow දියත් කිරීමේ මධ්යස්ථාන වලින් ප්රතිප්රහාරක මිසයිලය (Interceptor) අධිවේගයෙන් අහසට විදිනු ලැබේ. මෙම මිසයිල ප්රධාන වර්ග දෙකක් පවතී:- Arrow 2 (ඇරෝ 2): මෙය නිර්මාණය කර ඇත්තේ පෘථිවි වායුගෝලයේ ඉහළ ස්ථරයේදී (Upper atmosphere) සතුරු මිසයිල විනාශ කිරීම සඳහාය.
- Arrow 3 (ඇරෝ 3): මෙය තාක්ෂණික අතින් විශිෂ්ටතම නිර්මාණයයි. සතුරු බැලිස්ටික් මිසයිලයක් පෘථිවි වායුගෝලයට ඇතුළු වීමටත් පෙර, එනම් අභ්යවකාශයේදීම (Exoatmospheric) එය හඹා ගොස් විනාශ කිරීමට මෙම මිසයිලයට හැකියාව ඇත.
පියවර 4: මුහුණට මුහුණ ගැටී විනාශ වීම (Hit-to-Kill Technology)
Arrow 3 පද්ධතියේ ඇති සුවිශේෂීම ලක්ෂණය වන්නේ එය පුපුරණ ද්රව්ය භාවිතා කර ඉලක්කය විනාශ නොකිරීමයි. ඒ වෙනුවට එය භාවිතා කරන්නේ "Hit-to-Kill" හෙවත් සෘජුවම ගැටී විනාශ කිරීමේ තාක්ෂණයයි. අධි වේගයෙන් එන සතුරු මිසයිලයේ මුවහතටම (Warhead), තවත් අධිවේගී Arrow මිසයිලයක් මුහුණට මුහුණ ලා ගැටීමට සලස්වයි. එය හරියටම අහසේ පියාසර කරන උණ්ඩයකට, තවත් උණ්ඩයකින් වෙඩි තබා විනාශ කරනවා හා සමාන අතිශය සංකීර්ණ සහ නිරවද්ය ක්රියාවලියකි.අභ්යවකාශයේදී විනාශ කිරීමේ වැදගත්කම කුමක්ද? බැලිස්ටික් මිසයිලයක් යනු අති විශාල බරකින් යුත්, සමහරවිට න්යෂ්ටික (Nuclear), රසායනික (Chemical) හෝ ජෛව (Biological) අවි ගෙන යා හැකි අවියකි. මෙවැනි මිසයිලයක් පහත් අහසේදී විනාශ කළහොත්, එහි ඇති විෂ ද්රව්ය හෝ සුන්බුන් නගර මතට පතිත වී විශාල විනාශයක් සිදුවිය හැක. එහෙත් Arrow 3 මගින් එය අභ්යවකාශයේදීම විනාශ කරන බැවින්, සුන්බුන් පෘථිවියට පැමිණීමට පෙර දැවී විනාශ වී යන අතර, නගර සහ සාමාන්ය ජනතාව සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂා වේ.
අවසාන වශයෙන්, ඊශ්රායලයේ Arrow පද්ධතිය යනු හුදෙක් ආයුධයක් පමණක් නොව, නවීන විද්යාවේ සහ ඉංජිනේරු තාක්ෂණයේ අසමසම ජයග්රහණයකි. අයන් ඩෝම් පද්ධතිය දෛනික රොකට් ප්රහාර වලින් ජනතාව ආරක්ෂා කරන අතරතුර, රටේ සමස්ත පැවැත්ම තර්ජනයට ලක්කළ හැකි මහා පරිමාණ ප්රහාර හමුවේ ඊශ්රායලයට අභයදානය දෙන්නේ මෙම නිහඬ එහෙත් අති ප්රබල 'ඇරෝ' පද්ධතියයි.