ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ ප්රහාරක සබ්මැරීන බලකාය යනු ලොව වඩාත්ම රහසිගත සහ මාරාන්තික යුධ බලකායයි. එහි "Silent Stinger" (නිහඬ විෂ දල) යන විරුදාවලිය ලත් USS Charlotte (SSN 766) යනු හුදෙක් සාගර පතුලේ සැඟවී යන යාත්රාවක් නොව, 1994 වසරේදී සේවයට එක් වූ දශක ගණනාවක ඓතිහාසික උරුමයක් සහ නූතන තාක්ෂණයේ මාරාන්තික සංකලනයකි. ජ්යෙෂ්ඨ යුධ විශ්ලේෂකයෙකු ලෙස, මෙම සුවිශේෂී යාත්රාව නූතන නාවික යුධ කලාපය තුළ බල තුලනය තීරණය කරන ආකාරය පිළිබඳ කරුණු කිහිපයක් මා මෙසේ විස්තර කරන්නෙමි.
1. 'Operation Epic Fury': වසර 80කට පසු ඉතිහාසය අලුත් කළ ප්රහාරය
2026 වසරේ මාර්තු 4 වනදා ඉතිහාසයට එක්වන්නේ ඇමරිකානු නාවික හමුදාව දශක අටකට පසු සිදුකළ සුවිශේෂී ප්රහාරාත්මක මෙහෙයුමක් නිසාය. 'Operation Epic Fury' යටතේ ක්රියාත්මක වූ USS Charlotte සබ්මැරීනය, ඉන්දියන් සාගරයේ ශ්රී ලංකාවට ආසන්න මුහුදේදී (ගාල්ලට දකුණින් නාවික සැතපුම් 40ක් දුරින්) ඉරාන නාවික හමුදාවේ ප්රබලතම 'Moudge-class' ගණයේ IRIS Dena නෞකාව ගිල්වා දැමීය.
මෙහි ඇති විශේෂත්වය වන්නේ මෙම මෙහෙයුම සඳහා ඕස්ට්රේලියානු සබ්මැරීන නිලධාරීන් තිදෙනෙකුද (AUKUS සහයෝගීතාවය යටතේ) කාර්ය මණ්ඩලයට ඇතුළත්ව සිටීමයි. මෙම සිදුවීම දෙවන ලෝක යුද්ධයේ පැසිෆික් යුධ රංග භූමියෙන් පසු ඇමරිකානු සබ්මැරීනයක් විසින් සතුරු නෞකාවක් ගිල්වා දැමූ පළමු අවස්ථාව ලෙස ඉතිහාසගත විය. පසුගිය දශක කිහිපය තුළ ඇමරිකානු සබ්මැරීන ප්රධාන වශයෙන් ගොඩබිම් ඉලක්ක වෙත 'ටොමහෝක්' (Tomahawk) මිසයිල ප්රහාර එල්ල කිරීමට යොදා ගත්තද, මෙම ප්රහාරය සාම්ප්රදායික ටෝර්පිඩෝ යුධ කලාව වෙත නාවික හමුදාව නැවත අවතීර්ණ වීම සනිටුහන් කළේය.
"In torpedoing an enemy warship, the US Navy just did something it hasn't done in eight decades."
2. උත්තර ධ්රැවයේ අයිස් තට්ටු බිඳ දැමූ ලෝක වාර්තාව
2005 වසරේ නොවැම්බර් 29 වනදා USS Charlotte සුවිශේෂී තාක්ෂණික වාර්තාවක් පිහිටුවීය. ඒ උත්තර ධ්රැවයේ (North Pole) අඟල් 61ක් (මිලිමීටර් 1550ක්) ඝනකම අයිස් තට්ටුවක් සිදුරු කරමින් මතුපිටට පැමිණීමයි. මෙය Los Angeles-class වර්ගයේ සබ්මැරීනයක් තැබූ ඉහළම වාර්තාව ලෙස සැලකේ.
මෙම මෙහෙයුමේදී සිවිල් ආක්ටික් විශේෂඥයෙකු වන ට්රැවිස් කින් (Travis King) හෙවත් කාර්ය මණ්ඩලය අතර "Ice Pirate" ලෙස හැඳින්වෙන විද්වතාගේ සහය හිමිවිය. -50°F දක්වා පහළ ගිය අධික ශීතල සහ සම්පූර්ණ අන්ධකාරය මැද, විශේෂිත අයිස් මඟහැරීමේ සෝනාර් (Ice avoidance sonar) පද්ධති භාවිතා කරමින් සිදුකළ මෙම මතුපිටට ඒමේ ක්රියාවලිය සැබවින්ම ඉංජිනේරුමය විස්කමකි. මෙහිදී කාර්ය මණ්ඩලය අයිස් තට්ටුව මත 'Ice Liberty' සැමරූ අතර, එහිදී ඔවුන් පාපන්දු ක්රීඩා කිරීම වැනි අත්දැකීම්ද ලබා ගත්තේය.
3. MK-48 ADCAP ටෝර්පිඩෝවේ මාරාන්තික විද්යාව
IRIS Dena නෞකාව විනාශ කිරීමට USS Charlotte විසින් භාවිතා කළේ MK-48 ADCAP (Advanced Capability) වර්ගයේ බරැති ටෝර්පිඩෝවකි. සබ්මැරීනයක ඇති වඩාත්ම දියුණු ආයුධය වන මෙහි ක්රියාකාරීත්වය පිටුපස ඇත්තේ භයානක විද්යාවකි. මෙම ටෝර්පිඩෝව නෞකාවක බඳෙහි නොව, එහි පතුලට යටින් (under the keel) පිපිරීමට සලස්වයි.
එමගින් ඇතිවන හයිඩ්රොඩයිනමික් කම්පන තරංගය (hydrodynamic shockwave) සහ දැවැන්ත වායු බුබුල හේතුවෙන් නෞකාව මැදින් ඉහළට එසවේ. තත්පර කිහිපයකින් එම වායු බුබුල බිඳී යාමේදී නෞකාව නැවත පහළට ඇද වැටෙන්නේ එහි ව්යුහාත්මක අඛණ්ඩතාවය (structural integrity) සහ ප්රධාන රාමුව හෙවත් 'කොඳු නාරටිය' සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ දමමිනි. මෙම තාක්ෂණය නිසා තමන්ට වඩා විශාල සතුරු නෞකාවන් පවා නිමේෂයකින් සාගර පතුලට යැවීමට සබ්මැරීනයට හැකියාව ලැබේ.
4. 'Charlotte' නාමයේ ඓතිහාසික උරුමය
USS Charlotte (SSN 766) යනු මෙම නාමය දරන සිව්වන ඇමරිකානු නෞකාවයි. මෙහි ඉතිහාසය ඇමරිකානු නාවික බලයේ පරිණාමය කියාපායි:
- පළමු යාත්රාව (1862): සිවිල් යුද්ධය සමයේ අත්පත් කරගත් රුවල් යාත්රාවකි.
- දෙවන යාත්රාව: මෙය මුලින් 'North Carolina' නම් කෲසර් නෞකාව වූ අතර, අලුතින් නිපදවූ බැට්ල්ෂිප් නෞකාවකට එම නම ලබා දීම සඳහා 1920 දී මෙය 'Charlotte' ලෙස නම් කරන ලදී. චලනය වන නෞකාවක සිට ගුවන් යානයක් 'කැටපෝලයක්' මගින් දියත් කළ ලොව පළමු නෞකාව මෙයයි.
- තෙවන යාත්රාව (PF-60): දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී කාලගුණ නිරීක්ෂණ සහ වැටුණු ගුවන් නියමුවන් මුදවා ගැනීමට යොදාගත් වෙරළාරක්ෂක යාත්රාවකි.
5. උපායමාර්ගික සූදානම සහ පර්ල් වරායේ (Pearl Harbor) වැදගත්කම
2022 පෙබරවාරි මාසයේදී USS Charlotte මාස 32ක ඉංජිනේරුමය ප්රතිසංස්කරණයක් (EOH) සාර්ථකව නිම කළේය. මෙහිදී සබ්මැරීනය "අසීමිත මෙහෙයුම්" (Unrestricted Operations) සඳහා වන සහතිකය ලබා ගත් අතර, එහි සන්නිවේදන සහ පරිගණක පද්ධති නවීකරණය කරන ලදී. වර්තමාන ඉන්දු-පැසිෆික් කලාපීය භූ-දේශපාලනික අවශ්යතාවයන් (demand signal) හමුවේ මෙම සබ්මැරීනයේ ස්ථානගත වීම ඉතා වැදගත්ය. හවායි හි පර්ල් වරාය කේන්ද්ර කරගත් මෙම යාත්රාව, ඇමරිකානු බටහිර වෙරළ තීරයේ සිට පැමිණෙන යාත්රාවකට වඩා සතියක ගමන් කාලයක් (one week's steaming time) ඉක්මනින් ආසියාතික මුහුදු කලාපයේ ඕනෑම හදිසි තත්ත්වයකට මැදිහත් වීමට සූදානමින් සිටී. මෙය යුක්රේන අර්බුදය වැනි ගෝලීය තත්ත්වයන් හමුවේ ඇමරිකානු නාවික හමුදාවේ බලය පතුරුවා හැරීමේ ප්රධාන සාධකයකි.
USS Charlotte යනු හුදෙක් තාක්ෂණික මෙවලමක් නොව, රටක ආරක්ෂාව සහ දශක ගණනාවක නාවික විද්යාවේ විකාශනය නියෝජනය කරන සජීවී සලකුණකි. සාගරයේ ගැඹුරු නිහඬතාවය තුළ සැඟවී සිටින මෙම 'නිහඬ මාරයා' ඕනෑම මොහොතක සතුරෙකුට මාරාන්තික පිළිතුරක් ලබා දීමට සන්නද්ධව සිටියි.
තාක්ෂණය කොතරම් දියුණු වුවත්, සාගරයේ ගැඹුරු නිහඬතාවය තුළ සැඟවී සිටින මෙවැනි 'නිහඬ මාරයන්' අනාගත ලෝක බල තුලනය තීරණය කරන ප්රධානතම සාධකය වනු ඇති.
Last edited:
