ADHD ගැන කතා කරන විට ලංකාවේ බොහෝ දෙනා කියන දේවල් තිබේ — ආදරයෙන් වුවත්, වැරදි දේවල්. මේ මිථ්යා නිසා උදව් අවශ්ය අය අවුරුදු ගණන් ප්රමාද වේ. එකින් එක බලමු.
මිථ්යාව 1: "ADHD කියන්නේ කම්මැලිකමට අලුත් නමක්"
ඇත්ත: ADHD ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය ඇතුළු සියලු ප්රධාන වෛද්ය ආයතන පිළිගත්, දශක ගණනක පර්යේෂණ ඇති ස්නායු වර්ධන තත්ත්වයකි. මොළයේ ක්රියාකාරිත්වයේ මැනිය හැකි වෙනස්කම් ඇත. කම්මැලි අයෙක් වැඩේට කැමති නැත; ADHD ඇති අයෙක් වැඩේට කැමතියි — පටන් ගන්න බැරිව සිටී.
මිථ්යාව 2: "දඬුවම් මදි නිසා තමයි"
ඇත්ත: ADHD දෙමාපිය වරදක් නොවේ — එය බොහෝ දුරට ජානමයයි. දඬුවම් වැඩි කිරීමෙන් ලක්ෂණ අඩු නොවේ; ලැජ්ජාව සහ බිය පමණක් වැඩි වේ. ව්යුහය, දිනචරියා සහ ධනාත්මක දිරිගැන්වීම වැඩ කරයි.
මිථ්යාව 3: "ෆෝන් / ටීවී නිසා හැදුණු ලෙඩක්"
ඇත්ත: ADHD තිර යුගයට බොහෝ කලින් සිට විස්තර වී ඇත. තිර ලක්ෂණ වඩාත් පෙනෙන කරයි — ADHD මොළය ක්ෂණික උත්තේජනයට ආකර්ෂණය වන නිසා — නමුත් ඇති නොකරයි.
මිථ්යාව 4: "ළමයි ලොකු වුණාම හරි යනවා"
ඇත්ත: බොහෝ දෙනෙකුට ලක්ෂණ වැඩිහිටි වියටත් පවතී — ස්වරූපය වෙනස් වේ පමණි. පන්තියේ දුවන දරුවා, කාර්යාලයේ බිල්පත් අමතක කරන, දේවල් පටන් ගන්න බැරි වැඩිහිටියා වේ. වැඩිහිටි ADHD ගැන වැඩිදුර.
මිථ්යාව 5: "පාඩම් හොඳින් කරන / ගේම් ගහන්න පුළුවන් කෙනෙකුට ADHD තියෙන්න බැහැ"
ඇත්ත: ADHD යනු අවධානයේ හිඟයක් නොව පාලනයේ ගැටලුවකි. උනන්දුව ඇති දෙයකට පැය ගණන් ගිලී සිටීම (hyperfocus) ADHD ලක්ෂණයක්මය. ප්රශ්නය: උනන්දුව නැති, නමුත් වැදගත් දේට අවධානය යොමු කිරීමයි.
මිථ්යාව 6: "ගැහැණු ළමයින්ට ADHD හැදෙන්නේ නැහැ"
ඇත්ත: ගැහැණු දරුවන්ගේ ලක්ෂණ බොහෝ විට නිහඬයි — දඟලනවා වෙනුවට දවල් හීන, කලබල වෙනුවට නිහඬ අවධාන බිඳීම. නිසා හඳුනා ගැනීම අඩුයි; තත්ත්වය අඩු නැත. බොහෝ කාන්තාවන් හඳුනාගැනීම ලබන්නේ වැඩිහිටි වියේදීය.
මිථ්යාව 7: "ඒක බටහිර ලෙඩක් — ලංකාවේ නැහැ"
ඇත්ත: ADHD සෑම රටකම, සෑම සංස්කෘතියකම පවතී. ලංකාවේ අඩු වන්නේ රෝගය නොව හඳුනාගැනීමයි. හඳුනා නොගත් ADHD අසාර්ථක පාසල් ගමන්, රැකියා ගැටලු සහ මානසික පීඩාව ලෙස මතු වේ — නමට වඩා මිල අධිකය.
ඊළඟ පියවර
මේ ලක්ෂණ ඔබට හෝ ඔබ ආදරය කරන කෙනෙකුට හුරුපුරුදු නම්: වැඩිහිටියන්ට අපගේ නොමිලේ ස්වයං පරීක්ෂණය (විනාඩි 5, පෞද්ගලික), දරුවන්ට දෙමාපිය මාර්ගෝපදේශය, සහ රෝග විනිශ්චය ගැන ප්රායෝගික මාර්ගෝපදේශය බලන්න.
උපුටා ගැනීම: https://adhd.lk/article/31-adhd-myths-sinhala
මිථ්යාව 1: "ADHD කියන්නේ කම්මැලිකමට අලුත් නමක්"
ඇත්ත: ADHD ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය ඇතුළු සියලු ප්රධාන වෛද්ය ආයතන පිළිගත්, දශක ගණනක පර්යේෂණ ඇති ස්නායු වර්ධන තත්ත්වයකි. මොළයේ ක්රියාකාරිත්වයේ මැනිය හැකි වෙනස්කම් ඇත. කම්මැලි අයෙක් වැඩේට කැමති නැත; ADHD ඇති අයෙක් වැඩේට කැමතියි — පටන් ගන්න බැරිව සිටී.
මිථ්යාව 2: "දඬුවම් මදි නිසා තමයි"
ඇත්ත: ADHD දෙමාපිය වරදක් නොවේ — එය බොහෝ දුරට ජානමයයි. දඬුවම් වැඩි කිරීමෙන් ලක්ෂණ අඩු නොවේ; ලැජ්ජාව සහ බිය පමණක් වැඩි වේ. ව්යුහය, දිනචරියා සහ ධනාත්මක දිරිගැන්වීම වැඩ කරයි.
මිථ්යාව 3: "ෆෝන් / ටීවී නිසා හැදුණු ලෙඩක්"
ඇත්ත: ADHD තිර යුගයට බොහෝ කලින් සිට විස්තර වී ඇත. තිර ලක්ෂණ වඩාත් පෙනෙන කරයි — ADHD මොළය ක්ෂණික උත්තේජනයට ආකර්ෂණය වන නිසා — නමුත් ඇති නොකරයි.
මිථ්යාව 4: "ළමයි ලොකු වුණාම හරි යනවා"
ඇත්ත: බොහෝ දෙනෙකුට ලක්ෂණ වැඩිහිටි වියටත් පවතී — ස්වරූපය වෙනස් වේ පමණි. පන්තියේ දුවන දරුවා, කාර්යාලයේ බිල්පත් අමතක කරන, දේවල් පටන් ගන්න බැරි වැඩිහිටියා වේ. වැඩිහිටි ADHD ගැන වැඩිදුර.
මිථ්යාව 5: "පාඩම් හොඳින් කරන / ගේම් ගහන්න පුළුවන් කෙනෙකුට ADHD තියෙන්න බැහැ"
ඇත්ත: ADHD යනු අවධානයේ හිඟයක් නොව පාලනයේ ගැටලුවකි. උනන්දුව ඇති දෙයකට පැය ගණන් ගිලී සිටීම (hyperfocus) ADHD ලක්ෂණයක්මය. ප්රශ්නය: උනන්දුව නැති, නමුත් වැදගත් දේට අවධානය යොමු කිරීමයි.
මිථ්යාව 6: "ගැහැණු ළමයින්ට ADHD හැදෙන්නේ නැහැ"
ඇත්ත: ගැහැණු දරුවන්ගේ ලක්ෂණ බොහෝ විට නිහඬයි — දඟලනවා වෙනුවට දවල් හීන, කලබල වෙනුවට නිහඬ අවධාන බිඳීම. නිසා හඳුනා ගැනීම අඩුයි; තත්ත්වය අඩු නැත. බොහෝ කාන්තාවන් හඳුනාගැනීම ලබන්නේ වැඩිහිටි වියේදීය.
මිථ්යාව 7: "ඒක බටහිර ලෙඩක් — ලංකාවේ නැහැ"
ඇත්ත: ADHD සෑම රටකම, සෑම සංස්කෘතියකම පවතී. ලංකාවේ අඩු වන්නේ රෝගය නොව හඳුනාගැනීමයි. හඳුනා නොගත් ADHD අසාර්ථක පාසල් ගමන්, රැකියා ගැටලු සහ මානසික පීඩාව ලෙස මතු වේ — නමට වඩා මිල අධිකය.
ඊළඟ පියවර
මේ ලක්ෂණ ඔබට හෝ ඔබ ආදරය කරන කෙනෙකුට හුරුපුරුදු නම්: වැඩිහිටියන්ට අපගේ නොමිලේ ස්වයං පරීක්ෂණය (විනාඩි 5, පෞද්ගලික), දරුවන්ට දෙමාපිය මාර්ගෝපදේශය, සහ රෝග විනිශ්චය ගැන ප්රායෝගික මාර්ගෝපදේශය බලන්න.
උපුටා ගැනීම: https://adhd.lk/article/31-adhd-myths-sinhala
