Colombo Stock Exchange (Daily Update)

[sherlock]

ගොඩාක් කාලෙකට පස්සේ එලකිරි වලට ආව හින්දා මට හිතුනා ටිකක් වෙනස් දෙයක් කරන්න.කොළඹ කොටස් වෙළදපල සම්බන්ධයෙන් දිනපතා අලුත් වෙන විස්තර ඈතුලත් ත්‍රෙඩ් එකක් දාන්න.
මේක එලකිරි වලට අලුත් දෙයක් නෙවෙයි,ඒත් මම ගොඩාක් කණගාටු වෙනවා අපිට සාධාරණව ආයෝජනය කරලා ජීවිතේ පටන් ගන්න පුලුවන් කම තියෙද්දි ඒවා ගෑන අපි නොදෑනුවත්.
උදාහරනයක් කියනවනම් මම දන්න මල්ලි කෙනෙක් එයා ඉස්කෝලේ යන කාලේ ඉදන් කොටස් වෙළදපලේ ටික ටික ආයෝජනය කලා.මට එයා ඒක කියුවාම හිතුනා අපරාදයක් අපි ඒක ගෑන නොදෑනුවත්ව හිටියේ කියලා.

මේ හරහා මම ඔයාලට දෙන්න බලාපොරොත්තු වෙන දේවල් මේවා.
1. කොහොමද කොටස් වෙලද පලට පිවිසෙන්නේ
2. හෑමදිනකම කොටස් වෙළදපලේ සිද්ධවෙන සිදුවිම්
3. මේ දවස්වල කොටස් වෙළදපලේ හොදම කොටස් මිල ගණන්
4. ඊ බුක්ස්
5. කොටස් වෙලදපලට අලුතින් එන සමාගම් විස්තර

ඉතින් මම හිතනවා මේ ත්‍රේඩ් එකෙන් ඔයාලට ගොඩාක් ප්‍රයෝජනවත් වෙයි කියලා. ගොඩාක් ලිපි මම මුල් පිටු කීපයේ පල කලා.ඒවා බලලා ඉගෙන ගන්න.හරියට දන්නෙ නෑතුව ගගට බහින්න හදන්න එපා කියලා මතක් කරන්න කෑමතියි.හෑබෑයි අල්ල ගත්තොත් මේ වෑඩේ ඔයාගේ සේරම හීන ඉටු වෙවි
සුභ අයෝජනයක් ජය වේවා


දිනපතා අලුත් වෙන විස්තර බලන්න ත්‍රෙඩ් එකේ අන්තිම පිටුව බලන්න

මොනවා හරි අපෑහෑදිලි දෙයක් තියනවනම් මට මේල් කරන්න මට උදව් කරන්න පුලුවන් නම් උදවු කරන්නම්.මාත් තාම මේක ගෑන ඉගෙන ගන්න කෙනෙක්.

 

[redcafe]

ela, mama dannema ne

 

[Danurp]

Hiii sherlock ayye... good post..keep it up!!!

 

[Danurp]

v r waiting 4 updates

 

[kingdewi]

එල෴

 

[DeNziL#]

 

[su1993]

ela

 

[sherlock]

මේක මම කියවපු ලිපියක්

කොටස් වෙළඳපළ, කොටිම කිව්වොත් මේක ගමේ පොළ වගේ තමා, හැමෝටම ඕනෙ තමුන් ලඟ තියෙන ඒව වැඩිම ගාණට විකුණ ගන්න, හැමෝටම ඕනෙ හැම එකක්ම අඩුවට ගන්න. එතනයි තරඟය තියෙන්නෙ.

මෙහිදී වෙන්නේ, ඔබට හැකියාව තිබෙනව මෙතන ලැයිස්තුගත සමාගම් (කොම්පැනි ) වලට ඔබේ මුදල් යොදවල ඒවායේ කොටස් මිලට අරගෙන ඒ සමාගම් වල ක්‍රියාකාරිත්වයට සුළු ප්‍රමාණයකින් හෝ දායක වෙන්න. ඔබ ඇත්තටම එම සමාගම් වල කොටස්කරුවෙක්, චූටි හරි අයිතියක් ඇති කෙනෙක් වෙනව.

ඔබ කොහොමද කොටස් මිලට ගන්නෙ?

ප්‍රධාන වශයෙන් ක්‍රම දෙකක් තියෙනව.
1. මූලික වෙළඳපලින් මිලට ගැනීම (Primary Market)
2. තැරැව් කරුවෙකු හරහා Secondary Market එකෙන් මිලට ගැනීම.
අපි මිලදී ගන්නෙ හැම වෙලේම ද්විතීය වෙළඳපළින්, තැරැව්කරුවන් තමා ප්‍රාථමික වෙලඳපළින් කොටස් මිලට ගන්නෙ.

තියෙන්න ඕනෙ මූලික අවශ්‍යතා මොනවද?

1. CDS ගිණුමක් (Central Depository System Account)

2. එම ගිණුම තුළ මුදල්

කොහොමද CDS ගිණුමක් හදා ගන්නෙ?

මුලින්ම ඔබ ඔබට ගැළපෙන මූල්‍ය තැරැව් කරුවෙක් (Stock Broker) තෝරා ගත යුතුයි. එම සමාගම හරහා ඔබට CDS ගිණුමක් ඇර ගත හැකියි. කවුද මේ "තැරැව්කාර සමාගම"ක් කියන්නෙ? ඔවුන් තමයි කොටස් වෙළඳපළ හා සම්බන්ධව ඇති පුද්ගලයින්.

ඔබට අනිවාර්යයෙන්ම තැරැව් කරුවෙක් අවශ්‍යයි ඔබ Secondary market එකේ වෙළඳාම් කරනව නම්. එම සමාගම ඔබට උපදෙස් දෙනව මොනවද ගන්න හොඳ, කොහොමද දැන් වෙළඳපළ තත්වය, පසුගිය වාර්තා, සහ තව බොහෝ දේවල් ඔබට ඔවුන්ගෙන් ලබා ගත හැකියි. එතනින් ඔබට ලැබෙනව උපදේශකයෙක් (Investment Adviser), ඔහු හෝ ඇය තමයි ඔබ සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ.
ලංකාව තුළ තිබෙනව මෙවැනි සමාගම් 20ක්, ඔබට කැමති එකක් තෝරා ගන්න පුළුවන්. විශේෂ දෙයක් කියන්න ඕනෙ, කොටස් වෙළඳපළ සම්ඟ කෙලින්ම අපිටම ගනුදෙනු කළ හැකි මෘදුකාංගයක් තිබෙනව (CDAX). එම මෘදුකාංග පහසුකම නම් මෙම සියළු සමාගම් ලබාදෙන්නෙ නෑ, ඔබට බලාපොරොත්තුවක් තිබෙනවනම් එහෙම දෙයකට, ඊට ගැළපෙන සමාගමක් තෝරාගන්න. මෙතන තිබෙනව එම සමාගම් කිහිපය ගැන සහ අර කිව්ව මෘදුකාංගය ගැන විස්තර. ඒ ඒ තැරැව්කාර සමාගම් මොන මොන විදිහෙ online trading පහසුකම්ද දෙන්නෙ කියල මේ ලිපියේ තියෙනව.

CDS account එකේ වැඩේ මොකද්ද?

ඒක හරියට බැංකු ගිණුමක් වගේ, ඔබ යොදන මුදල්, මිලට ගන්න කොටස්, සුරැකුම්පත් වැනි සියළුම දේවල් තියෙන්නෙ ඒක ඇතුළෙ.

ගිණුමක් හදා ගත්ත, ඒකට සල්ලි දැම්ම. දැන් මොකද කරන්නෙ?

මේ දෙක කළා නම් ඔබ කොටස් මිලට ගැනීමට සූදානම්. (මුදල් යෙදවිය හැක්කේ නෝට්ටු වශයෙන්, බැංකු ගිණුමකට බැර කිරීමකින් හෝ චෙක්පත් ලෙස පමණයි. )

දැන් කරන්න තියෙන්නෙ ඔබ කැමති සමාගම් කිහිපයක් තෝරාගෙන ඔවුන්ගේ කොටස් මිලට ගැනීම, හැබැයි කැමතී කියල හිතුනු හිතුනු සමාගම් වල කොටස් මිලට ගන්න යන්න එපා, මුලින් ඔබේ උපදේශකගෙන් අහල බලන්න. එතකොට එයා කියයි මොන මොන ඒවද මේ දවස් වල ගන්න හොඳ, මොන මොන ඒවටද පොළියක් ලැබෙන්නෙ වගේ දේවල්. තව දෙයක්, ඔබ තීරණය කරන්න ඕනෙ, ඔබ ඒ කොටස් ඉක්මනටම විකුණන්න හිතනවද නැත්තම් කාලයක් තියා ඉඳල විකුණනවද කියන එකත්. ඒකත් මතක් කරල ඔයාගෙ උපදේශකට කියන්න. ඒ සේරම හිතල බලල, එයාට කියන්න එහෙනම් මෙන්න මේක ගන්න කියල. මිලදී ගත හැකි අවම කොටස් ප්‍රමාණය සාමාන්‍යයෙන් 100යි, නමුත් 1, 2, උනත් ගන්න පුළුවන් (100ට අඩු කොටස් ගන්න ඕනෙ odd market එකේදී. ඒව ආපහු විකුණන්න ඕනෙත් එතනම තමා.)

 

[sherlock]

කොටස් ජාති
විවිධාකාරයේ කොටස් තිබෙනව.

Ordinary Shares (N)

Non-Voting Ordinary Shares (X)

Preference Shares (P)

Warrants (W)

මේ ඇරුනම තව ජාති කිහිපයක් තිබෙනව.

කොහොමද කොටස් ගන්නෙ?

මම මුලින් කිව්ව වගේ ඔබේ තැරැව්කාර සමාගම හරහා තමයි සියළු දේවල් වෙන්නෙ. ඔබ කිව්වම එයාල ඔබ වෙනුවෙන් එම කොටස් මිලයට අරන් ඔබේ CDS ගිණුමට දානව. ඔබේ CDS ගිණුමෙන් සල්ලි වියදම් කරල.

විකුණන්නෙ කොහොමද?
ඒකත් ඉස්සෙල්ල වගේම තමයි, ඔබ ඔබේ තැරැව්කාර සමාගමට කිව්වම එයාල ඒව විකුණල ලැබෙන මුදල් ඔබට චෙක්පතක් විදිහට ගෙදරට එවනව. ඒ මුදල් ඔබේ CDS ගිණුමටම එකතු කරන්න ඕනෙ නම් ලිඛිතව ඒක එයාලට දැනුම් දෙන්න ඕනෙ.

එයාල එහෙම නොකර ඉඳීද?

එහෙම බෑ, ඒක එයාලගෙ වගකීම. අපි කියන ඕනෙම දෙයක් කරන්න එයාල බැඳිල ඉන්නව. තව දෙයක්, එයාලට කිසිම විදිහකින් අපිට අලාභ වෙන දෙයක් කරන්න බෑ, ඒක නීති විරෝධියි. නමුත් එයාල දුන්න උපදෙසක් නිසා (එයාල උපදෙස් දෙන්නෙ එයාල කරන market researches හරහා) අපිට යම් අලාභයක් උනාට ඒකාට එයාල වැරදි නෑ.

එයාල අපිට වැඩ කරනවට එයාලට මොනවද ලැබෙන්නෙ?

අපි කරන ඕනෙම විකිණීමකදි හා මිලට ගැනීමකදි තැරැව්කාර සමාගමට, කොළඹ කොටස් නිකුතුවට, බදු සඳහා වැනි දේවල් කිහිපයක් වෙනුවෙන්, අපි කරන ගනුදෙනුවේ වටිනාකමින් 1.20% ප්‍රමාණයක් අර කිව්ව ස්ථාන වලට ලැබෙනව.

වැදගත්ම ප්‍රශ්නෙ, අපිට ගාණක් අතට එන්නෙ කොහොමද?
මුලින්ම කියන්න ඕනෙ, කොටස් වෙළඳපළ ආයෝජනය කියන්නෙ අවදානම් සහගත වෙළඳාමක්, ඔයාලට ඒ අවදානම ගන්න වෙනව. මොකද එක පාරටම ඔයාල කොටස් ගත්තු සමාගමක් කඩා වැටුනොත් ඔයාලගෙ මුදල් වතුරෙ යන්න ඉඩ තියෙනව.

බය උනාද? බය වෙන්නෙපා, එහෙම වෙන්නෙ නෑ ලේසියෙන්, නමුත් මිල උච්ඡාවචනය නිසා වැඩි මිලකට ගත්තු එකක් අඩු මිලකට විකුණල අලාභ ලබන්න නම් වෙන්න ඉඩ තියෙනව. මටත් පෞද්ගලිකව ඒක වෙලා තියෙනව.

හරි, ප්‍රශ්නෙට එමු. මූලිකම හා ඉක්මන්ම ක්‍රමේ තමයි ඔබ ගත්තු සමාගමේ කොටස් වල මිල ඉහළ ගියොත් එම මිලට ඔබේ කොටස් විකුණල ගන්න පුළුවන් ලාභය.

උදා: ඔබ X කියන සමාගමේ කොටස් 400ක් ගන්නව එකක මිල රු.10 ගානෙ, ඒකෙ මිල ඉහළ යනව රු. 12.75ට. ඔබ මොකද කරන්නෙ, ඒ ගත්තු කොටස් ටික දැන් වෙළඳපළ මිලට විකුණනව. මොකද වෙන්නෙ? ඔබ 4000ක් වියදම් කරල 5100ක් ලබා ගන්නව. ඔබේ ලාභය රු. 1100 යි.

නරක නෑ නේද???

ඊළඟ ක්‍රමේ, සමාගමෙන් කොටස් වලට දෙන පොළිය (Dividends) ලබා ගැනීම.

මෙක හැම සමාගමක්ම කරන්නෙ නෑ, එහෙම පොළියක් ලබාදීමට එම කිසිම සමාගමක් බැඳිලත් නෑ.

සමාගමේ අධිකාරිත්වය තීරණය කළොත් අපි අපේ කොටස් කරුවන්ට පොළියක් දෙමු කියල, එයාල එම වසරේ ගත්තු ලාභය අනුව කියනව අපි එක කොටසකට මෙන්න මෙච්චර පොළියක් දෙනව කියල. ඔබ එම සමාගමේ කොටස් අරන් තිබෙනව නම් ඔබට එම පොළිය චෙක්පතක් මගින් ගෙදරටම එනව.

උදා: අර මුලින් කිව්ව X සමාගම තීරණය කරනව 2009.09.15 දිනට එම සමාගමේ කොටස් කරුවන්ට එක කොටසකට රු. 1.50ක පොළියක් ලබා දීමට. ඔබ ලඟ තිබෙනව නේද ඔවුන්ගෙ කොටස්? විකුණන්න එපා, තියාගන්න. ඔබට එම දිනයේදී රු. 600ක් ලැබෙනව පොළිය වශයෙන්.

තව ක්‍රම කිහිපයක් තිබෙනව, ඒත් මේ දෙක තමා වැදගත්ම, ඒනිසා මේ දෙක ගැන දැනගත්තම හොඳටම ඇති.

කොටස් වෙළඳපළ ගැන චුට්ටක්

හරි, දැන් බලමු මේ කොටස් වෙළඳපළ ගැන. මේක ඇරල තියෙන්නෙ සතියෙ දවස් වල පමණයි, ඒකත් උදේ 9.30 ඉඳල හවස 2.30 වෙනකම් විතරයි, කරන ඕනෙම දෙයක් ඒ වෙලාව ඇතුළත තමයි. ඒකත් එයාලගෙ වෙන වැඩ සඳහා මේ කිව්ව වෙලාවන් තුළ වහන්න ඉඩ තියෙනව. සියළුම රජයේ, වෙළඳ, බැංකු නිවාඩු දින වල මේක වහල. (නමුත් තැරැව්කාර සමාගම් හවස 4.30 දක්වා වැඩ කරනව )

කොටස් වෙළඳපළ තුළ තිබෙනව ප්‍රධාන මිල දර්ශක දෙකක්.

සියළු කොටස් මිල දර්ශකය (All Share Price Index | ASI)

මුළු කොටස් වෙළඳපළ තත්වය ගැන තමා මෙයා කියන්නෙ.

මිලන්කා මිල දර්ශකය (Milanka Price Index | MPI)

කොටස් වෙළඳපළ පසුගිය කාර්තු 4 තුළ ඉහළම ක්‍රියාකාරිත්වයක් දැක්වූ සමාගම් 25හේ තත්වය තමා මේකෙන් කියන්නෙ.
කොටස් වෙළඳපළ තුළ තිබෙනව පුවරු

Main Board

බොහොමයක් විශාල කොම්පැනි තියෙන්නෙ මෙම පුවරුවෙ තමයි.
Diri Sawi Board


මධ්‍යම හා කුඩා සමාගම් තිබෙන්නෙ මෙම පුවරුවෙ.
Default Board

චූටි චූටි වැරදි කරපු කට්ටියව මේකට දානව. (වාර්ෂික වාර්තාව වෙලාවට නොදුන්න කට්ටිය එහෙම )

මේ කිව්ව ඒවයින් පොඩි දැනුමක් ලැබෙන්න ඇති කියල හිතනව. ප්‍රශ්න තියෙනවනම් අහන්න, දන්න තරමින් උත්තර දෙන්න සූදානම්.

තව වැදගත් දෙයක්, මේක අන්තිමට කියන එක හරිද මන්ද. මම මේ ලිපිය ඇතුළෙ ලොකු ලොකු ඉලක්කම් දාල කිව්වට හැම වෙලේම එහෙම ලොකු ලොකු ලාභ ලැබෙන්නෙ නෑ, ඔබට ටිකක් ලොකු මුදලක් ආයෝජනය කරන්න පුළුවන් නම් එහෙම ගත්තැකි. පොඩි මුදලකින් ටිකක් ඉස්සරහට යන්න අමාරුයි, අධෛර්යයට පත් වෙන්නෙ එපා, බැරි නෑ. මම රු. 100, 200 වගේ ලාභ තියාගෙනත් විකුණල තියෙනව, මට රු. 30, 50 චෙක්පතුත් ගෙදරට ඇවිල්ල තියෙනව.

මමත් පටන් ගත්තෙ පොඩි ගාණකින්, නමුත් මම යොදපු මුදල මම මේ පහුගිය මාස 18ට 220% දක්වා වැඩි කරගෙන තියෙනව. (ඊට වඩා වැඩි කරගන්නව, training කාලේ මේක එක්ක ඉන්න උනේ නෑනේ.

ඔබට මේකට කාලය ගත කරන්න පුළුවන් නම්, ටිකක් ලොකු මුදලක් ආයෝජනය කරන්න පුළුවන් නම්, මේක කිසිම ප්‍රශ්නයක් නැතුව ඔබේ ජීවනාලිය කරගන්න පුළුවන්.

ජය වේවා!!!

මේක කියවල තව කිහිප දෙනෙක් හරි කොටස් වෙළඳපළ ආයෝජනයට හැරුනොත් සතුටුයි. වෙන රට වලට සාපේක්ෂව ලංකාවෙ මේ පැත්තට හැරිල ඉන්නෙ බොහොම අඩු ප්‍රතිශතයක්, ඒක වැඩි කරන්න පුළුවන් නම්, ඒකත් ලංකාවෙ ආර්ථිකයට හුඟාක් හොඳයි. (කොළඹ කොටස් නිකුතුව හා සම්බන්ධ වී ඇති පිරිස 500,000 ආසන්න අගයක් ගන්නෙ, ඒ අගය කිසිම විදිහකින් ප්‍රමාණවත් නෑ.)

එක අතකින් මේක හොඳ රැකියා අවස්ථාවක්. ගෙදරට වෙලා පරිගණකය දිහා බලා ඉන්න, යතුරු කිහිපයක් ඔබන්න, කෝල් කිහිපයක් ගන්න විතරයි තියෙන්නෙ.

තව වැදගත් දෙයක්, ඔබ මෙයින් ලබා ගන්නා සියලුම ආදායම, ආදායම් බදු වලින් තොරයි, ඒ කිව්වෙ ඔබට මේ ලබා ගන්නා මුදල් සඳහා ආදායම් බදු ගෙවන්න ඕනෙ නෑ.

 

[sherlock]

Hiii sherlock ayye... good post..keep it up!!!

thanks nanga happy to see u again

 

[Djtharindur]

Niyama wadak..

 

[askNalinda]

good work

 

[sherlock]

මෙන්න මේ දවස්වල යන අයිපීඕ එක.
ඒ කියන්නේ කොටස් වෙළද පලට එන්න කලින් සමාගමක් තමන්ගේ කොටස් අඩුවට මහ ජනයාට නිකුත් කිරිම.
සාමාන්‍යයෙන් මේ වගේ එකකදී කොටස් වෙළදපලට එනකොට නිකුත් කලාට වඩා ගනන් වෑඩි වෙනවා.
උදා: රු.10 කොටස 10.50 11.00 වෙන්න පුලුවන්.
ඒ සමාගමට තියන ඉල්ලුම කීර්තිය මත.එක තමාම අධ්‍යයනය කරල තීරනය කරන්න ඕන දෙයක්.මම කියුව පලියට කවදාවත් කරන්න යන්න එපා.තමන්ගේ දුක් මහන්සියෙන් උපයා ගත්ත සල්ලි විනාහ කර ගන්න එපා.

http://www.cse.lk/270808/pdf/4_7_2011_CIFL_APP.pdf - Application

සමාගම ගෑන-http://www.cse.lk/270808/pdf/4_7_2011_CIFL_Pros.pdf

 

[sherlock]

සදුදා ඉදලා දවසේ මොකක්ද උනේ කියලා විස්තර ඈතුව පල කරන්නම්.

 

[sherlock]

මෙන්න තියනවා දෑනට(2011.07.15 වෙනකොට ) කොටස් වෙළද පලේ රු 10.00ට අඩු කොටස් මිල ගණන්.අඩු මුදලින් වෑඩි කොටස් ප්‍රමාණයක් ගන්න පුලුවන් ඒවා

ASIRI SURGICAL- AMSL.N0000
PANASIAN POWER LIMITED- PAP.N0000
VIDULLANKA LIMITED- VLL.N0000
RENUKA AGRI FOODS LIMITED- RAL.N0000
BLUE DIAMONDS- BLUE.N0000
SIERRA CABLES- SIRA.N0000
CEYLON TEA BROKERS LIMITED- CTBL.N0000
FREE LANKA CAPITAL HOLDINGS LIMITED- FLCH.N0000
RAIGAM WAYAMBA SALTERNS LIMITED- RWSL.N0000
NAWALOKA HOSPITALS- NHL.N0000
AMANA TAKAFUL PLC- ATL.N0000
TESS AGRO- TESS.N0000
MULLERS- MULL.N0000
SEYLAN MERCHANT- SEMB.N0000
BLUE DIAMONDS- BLUE.X0000
SEYLAN MERCHANT- SEMB.W0015
SEYLAN MERCHANT- SEMB.X0000
SEYLAN MERCHANT- SEMB.W0016

 

[sherlock]

කොළඹ කොටස් වෙළද පල ගෑන වෑඩි විස්තර අදාල වෙබ් අඩවිය හරහා ලබා ගන්න පුලුවන්.අහන්න ඕන දෙයක් තියනවානම් මේල් කරන්න

 

[sherlock]

THE TOP 20 RICH LIST-IN COLOMBO STOCK EXCHANGE

1. Mr KDD Perera 36,892,919,197
2. Mr S E Captain 30,397,447,305
3. Mr Muzaffar Ali Yaseen 7,364,172,125
4. Mr YSHIK Silva 7,275,380,383
5. Mr RM Nanayakkara 4,197,805,870
6. Mrs Lorraine EM Yaseen 4,018,908,000
7. Mr A Page 3,972,111,444
8. Mr HKJ Dharmadasa 3,790,563,260
9. Mr VR Page 3,416,297,561
10. Ms L A Captain 2,465,677,826
11. Mr K Balendra 2,451,630,582
12. Mrs TA Selvaratnam 2,340,725,010
13. Dr Sena Yaddehige 1,941,566,790
14. Mr GC Wickremesinghe 1,902,063,149
15. Mr JC Page 1,828,986,401
16. Ms MM Page 1,740,422,298
17. Mr IC Nanayakkara 1,714,508,688
18. Mr AM Weerasinghe 1,575,421,959
19. Mrs KU Amerasinghe 1,500,866,000
20. Mr A Devasurendra 1,038,519,980

Source: http://www.thesundayleader.lk/2011/01/23/the-20-billionaires-of-sri-lanka’s-stock-market/

one day u can enter the list.I wish u all happy trading

 

[amila.ela]

kkkkkkk

 

[chuky]

ela post eka. mamath hithan innawa okata set wenna..thnx
REP +

 

[sherlock]

This is not a buy/sell/ hold recommendation please do your analysis before investing