mehemyyy bnz
api hama yakama,hamadema hadila thiyenne atoms(paramanu) walinn (me simple kiyanne )
atoms hadila thiyenne bn thawa hichchi ewayenn (electron , proton, neutron)
(thawa ewwa thiyenawa positron etc .. ewwa oni na)
mehem thama bn inne unn normal
dn thawa kathawakk thiyenawa
mass number kiyanne munn ge bara bn (proton + neutron)
atom number kiyanne proton gana witharayy
mass no eka atom no ekata wada sahenna wadi unama kasilakk enawa bn atom ekata ... eka widyata inna baithinn u karanne kirana( alpha ,beta ,gamma) wage ewwa pita karala uge kasili gathiya adu karagananwa
anna ekata thama bn radioactivity kiyala kiyanne (wikiranashilithawaya)
dnn owwa natural ewath thiyenawa (uranium) e wagemayy ape unn hadapu ewwath thiyenawa (30P15 wage 30 uda 15 yata (atom no))
mewa normally agata hoda na bn cz me alpha beta ape DNA wenass karala
wikara karanwa ... ethkota cells pizzu natanna arann cancer hadenawa
but hamthiseema naraka na. danuth ape agenuth tkk wikirana yanawa bn. carbon 14 thiyenawa ne..
(carbon 12 and 14 deka balance eke tiyenawa bn api marila yanaknn ita passe balance awll yanwa ekenn thama ape un parana maruna raja lage aru ge muge wayasa balanne carbon dating walinn )
dnn emu nuclear bomb and nuclear energy ekata
me dekema nuclear fission or fusion thama use karanne bn ...
bomb walat nn fission thama bn normally
mama isella pic ekk damme atom structure eka gana anna eke balapann proton and neutron walinn atom eke nuclear(nashtiya ) hadila thiyenne
wate electron ...
machn api chemistry wala eka eka ewa hadanne .. h2 and o2 eakthu karala water wage ewwa ....
anna e api lab wala karana normal chemical reaction wala wenne electron adu wenawa wadi wenawa bada gannawa .., hawle thiyagannawa wage seen
bt macho nuclear reaction ekakdi e kiyanne bomb eke wage electron neme bn aynn wenne ara mada inna proton, neutron unn hena thadata badila inne bn unn wa galopu gamnn mara energy ekk eliyata enawa
anna eka thama bn nuclear bomb eke wenne
uranium wage kasille inna porakata nutron or wena particle ekikinn ghala kasilla wadi karanwa
ethkota e yaka wena atom ekk wela kadila yanwa ethkota patta energy ekk enawa ... oka thama nuclear energy
ire (sun) nuclear fusion ekk wenne bn
e kiyanne hodata inna hydrogen denekk ekathu wela bara wadi ekk hadenawa
ethkotath sahenna energy ekk enawa balapnn ira diha ubata hitha ganan puluwann ne
bomb ekedi bn mama kiwwe ara kasille inna ekketa thatuwakk dala uwa kadanwa ne ... bomb ekedi e kaduna eka thawa ekk ge ghinn wadila uwath kadanwa ohoma polime wenawa .. ethkota hithganna bari tharamm energy ekk enawa
E= mc^2 puluwann eka gann karanna
balapann 1kg dala (c = 3*10^8 = 300000000)
adenawa ne
current ganne bn japan wala ehma
e plant wala karanne oya reaction eka control karanwa
eka digata wenna denn nathwau ganata thiya gannawa so ethkota adu ganata hithganna bari tharamm loku energy ekk ganan puluwann
ahhh and oni ekkta hadanna ba bn ... pitakotuwe neutron wage ewwa ganna na nee
and haduwath.. control karaganna bari unoth uth iwarayy ...
ape siri lankawa ma wageth iwarayy
ela ela .... awll nm kiyahann ... sorry sinhalaen damme nwathuwata sinhala typing ba bn mata