හිතන්නකෝ ටිකක්. ඔයාට විභාගයක් තියෙනවා. ඔයා පැය 8ක් තිස්සේ, එක දිගට පොතක් කියවනවා. ඒත් දවස් දෙකකට පස්සේ, ඒකෙන් එක වචනයක්වත් මතක නැහැ.
එහෙමත් නැත්නම්, ඔයා YouTube එකේ tutorial එකක් බලලා, අලුත් software එකක් ඉගෙනගන්න හදනවා, ඒත් ඒක ඔළුවටම යන්නේ නැහැ වගේ දැනෙනවා.
මේකට හේතුව, ඔයාගේ මොළය දුර්වල වෙන එක නෙවෙයි. හේතුව, ඔයා ඉගෙනගන්න පාවිච්චි කරන ක්රමය වැරදි එක!
අපි ගොඩක් අය ඉගෙනගන්නවා කියලා කරන්නේ, නිකම්ම තොරතුරු "පරිභෝජනය" කරන එක විතරයි (Passive Learning). ඒක හරියට, වතුර බාල්දියකට උඩින් කරාමයක් ඇරලා තියෙනවා වගේ. වතුර වැක්කෙරෙනවා මිසක්, බාල්දියේ ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ.
ඒත් මම ඔයාට කිව්වොත්, ඔයාගේ ඔළුවට දාන ඕනෑම දෙයක්, සදාකාලිකවම වගේ මතක තියාගන්න, ඒ වගේම ගැඹුරින්ම තේරුම් ගන්න, හරිම සරල, විද්යාත්මක ක්රමයක් තියෙනවා කියලා?
අද අපි කතා කරන්නේ, ලෝකයේ බිහිවුණු ශ්රේෂ්ඨතම භෞතික විද්යාඥයෙක් සහ "සුපිරිම ගුරුවරයෙක්" වුණු, රිචඩ් ෆයින්මන් (Richard Feynman) මහතාගේ, "The Feynman Technique" (ෆයින්මන් තාක්ෂණය) ගැන.
## ෆයින්මන් තාක්ෂණය: ඉගෙනගන්න හොඳම ක්රමය, ඉගැන්වීමයි!
මේක තමයි රහස: ඔයාට යම් දෙයක් ඇත්තටම, ගැඹුරින්ම තේරුම් ගන්න ඕන නම්, ඒ දේ, ඒ ගැන කිසිම දෙයක් දන්නේ නැති, අවුරුදු 12ක ළමයෙක්ට තේරෙන විදිහට, සරලවම කියලා දෙන්න උත්සාහ කරන්න.
"මම කාට කියලා දෙන්නද?" කියලා ඔයාට හිතෙන්න පුළුවන්. ඔයාට ඇත්තටම ළමයෙක් ඕන නැහැ. ඔයාට ඕන කරන්නේ, හිස් කොළයක් සහ පෑනක් විතරයි!
මෙන්න ඒ මායාකාරී පියවර 4:
පියවර 1: විෂය තෝරාගන්න (Choose Your Concept)
ඔයාට ඉගෙනගන්න ඕන, ඔයාට තේරුම් ගන්න අමාරු එකම එක මාතෘකාවක් තෝරගන්න. (උදා: Blockchain, Photosynthesis, Python Functions). ඒ මාතෘකාව, කොළයේ උඩින්ම, ලොකුවට ලියාගන්න.
පියවර 2: ළමයෙක්ට කියලා දෙන්න (Teach it to a Child)
දැන්, හිතන්න ඔයා ඉස්සරහ පුටුවක, මේ ගැන කිසිම දෙයක් දන්නේ නැති ළමයෙක් ඉන්නවා කියලා. ඔයා දැන් කරන්න ඕන, අර මාතෘකාව, ඒ ළමයට තේරෙන විදිහට, ඔයාගේම සරල වචන වලින්, ලොකු technical jargon පාවිච්චි කරන්නේ නැතුව, අර කොළයේ ලියන්න පටන් ගන්න. අවශ්ය නම්, පොඩි රූප, උදාහරණ අඳින්න.
පියවර 3: හිස්තැන් සහ පැටලෙන තැන් හොයාගන්න (Identify Your Gaps)
මෙන්න වැදගත්ම දේ! අර ළමයට කියලා දෙන්න හදද්දී, ඔයාට එක තැනකදී හිරවෙනවා. "හ්ම්ම්... මේකෙන් පස්සේ මොකද වෙන්නේ? මේක ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද?" කියලා ඔයාටම හිතෙනවා. ඔයාට සරලව කියලා දෙන්න බැරි තැනක් හම්බවුණොත්, අන්න ඒ තමයි, ඔයාටත් ඒ දේ හරියටම තේරිලා නැති තැන!
සුභ පැතුම්! ඔයා දැන් ඔයාගේම දැනුමේ තියෙන හිස්තැනක් හොයාගත්තා.
පියවර 4: ආයෙත් ඉගෙනගෙන, තවත් සරල කරන්න (Go Back & Simplify)
දැන් ඔයා කරන්න ඕන, ඔයාගේ පොතට, tutorial එකට, එහෙමත් නැත්නම් Google එකට ආයෙමත් ගිහින්, ඔයාට හිරවුණු තැන විතරක්, ආයෙමත් හරියටම ඉගෙනගන්න එක. ඊට පස්සේ, ආපහු අර කොළයට ඇවිත්, ඒ කොටස, ඊටත් වඩා සරල, ඕනෑම කෙනෙක්ට තේරෙන උදාහරණයක් එක්ක ලියන්න.
ඔයාට සම්පූර්ණ මාතෘකාවම, කිසිම තැනක හිරවෙන්නේ නැතුව, සරලවම පැහැදිලි කරන්න පුළුවන් වෙනකම්, මේ චක්රය නැවත නැවතත් කරන්න.
මේකෙන් ඇත්තටම වෙන්නේ මොකක්ද?
මේ ක්රමයෙන්, ඔයා "Passive Learning" (නිකම්ම කියවීම) කියන තැනින්, "Active Learning" (ක්රියාකාරී ඉගෙනීම) කියන තැනට එනවා. ඔයාගේ මොළයට බල කෙරෙනවා, තොරතුරු නිකම්ම ගබඩා කරන්නේ නැතුව, ඒවා තේරුම් අරගෙන, සකස් කරලා, සරල කරන්න. මේ ක්රියාවලියේදී, ඔයාගේ මොළයේ ගැඹුරු ස්නායු සම්බන්ධතා (neural connections) හැදෙනවා.
අවසාන වශයෙන්: මේ පණිවිඩය හැමෝටම Share කරන්න!
ෆයින්මන් තාක්ෂණය කියන්නේ නිකම්ම විභාග පාස් වෙන trick එකක් නෙවෙයි. මේක ගැඹුරින් හිතන, ප්රශ්න විසඳන, දක්ෂයෙක් වෙන්න උගන්වන ජීවන මාර්ගයක්.
ශිෂ්යයෙක්ට, මේක විභාග පාස් වෙන්න තියෙන හොඳම ක්රමය.
වෘත්තිකයෙක්ට, AI යුගයේදී වේගයෙන් අලුත් කුසලතා ඉගෙනගන්න තියෙන බලවත්ම ආයුධය.
ව්යවසායකයෙක්ට, තමන්ගේ සංකීර්ණ ව්යාපාරික අදහස, ආයෝජකයෙක්ට (investor) සරලව කියලා දෙන්න තියෙන හොඳම පුහුණුව.
ඉතින්, ඊළඟ පාර ඔයාට මොකක් හරි දෙයක් ඉගෙනගන්න අමාරුයි කියලා හිතෙනකොට, පොත පැත්තකින් තියලා, හිස් කොළයක් අරගෙන, ඔයා ඉස්සරහ ඉන්න "නොපෙනෙන ළමයට" ඒක කියලා දෙන්න පටන් ගන්න.
“ඔබ යමක් සරලව පැහැදිලි කිරීමට අපොහොසත් නම්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ එය ප්රමාණවත්ව තේරුම් ගෙන නොමැති බවයි”
~ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්~
මේකට හේතුව, ඔයාගේ මොළය දුර්වල වෙන එක නෙවෙයි. හේතුව, ඔයා ඉගෙනගන්න පාවිච්චි කරන ක්රමය වැරදි එක!
අපි ගොඩක් අය ඉගෙනගන්නවා කියලා කරන්නේ, නිකම්ම තොරතුරු "පරිභෝජනය" කරන එක විතරයි (Passive Learning). ඒක හරියට, වතුර බාල්දියකට උඩින් කරාමයක් ඇරලා තියෙනවා වගේ. වතුර වැක්කෙරෙනවා මිසක්, බාල්දියේ ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ.
ඒත් මම ඔයාට කිව්වොත්, ඔයාගේ ඔළුවට දාන ඕනෑම දෙයක්, සදාකාලිකවම වගේ මතක තියාගන්න, ඒ වගේම ගැඹුරින්ම තේරුම් ගන්න, හරිම සරල, විද්යාත්මක ක්රමයක් තියෙනවා කියලා?
අද අපි කතා කරන්නේ, ලෝකයේ බිහිවුණු ශ්රේෂ්ඨතම භෞතික විද්යාඥයෙක් සහ "සුපිරිම ගුරුවරයෙක්" වුණු, රිචඩ් ෆයින්මන් (Richard Feynman) මහතාගේ, "The Feynman Technique" (ෆයින්මන් තාක්ෂණය) ගැන.
## ෆයින්මන් තාක්ෂණය: ඉගෙනගන්න හොඳම ක්රමය, ඉගැන්වීමයි!
මේක තමයි රහස: ඔයාට යම් දෙයක් ඇත්තටම, ගැඹුරින්ම තේරුම් ගන්න ඕන නම්, ඒ දේ, ඒ ගැන කිසිම දෙයක් දන්නේ නැති, අවුරුදු 12ක ළමයෙක්ට තේරෙන විදිහට, සරලවම කියලා දෙන්න උත්සාහ කරන්න.
"මම කාට කියලා දෙන්නද?" කියලා ඔයාට හිතෙන්න පුළුවන්. ඔයාට ඇත්තටම ළමයෙක් ඕන නැහැ. ඔයාට ඕන කරන්නේ, හිස් කොළයක් සහ පෑනක් විතරයි!
මෙන්න ඒ මායාකාරී පියවර 4:
පියවර 1: විෂය තෝරාගන්න (Choose Your Concept)
ඔයාට ඉගෙනගන්න ඕන, ඔයාට තේරුම් ගන්න අමාරු එකම එක මාතෘකාවක් තෝරගන්න. (උදා: Blockchain, Photosynthesis, Python Functions). ඒ මාතෘකාව, කොළයේ උඩින්ම, ලොකුවට ලියාගන්න.
පියවර 2: ළමයෙක්ට කියලා දෙන්න (Teach it to a Child)
දැන්, හිතන්න ඔයා ඉස්සරහ පුටුවක, මේ ගැන කිසිම දෙයක් දන්නේ නැති ළමයෙක් ඉන්නවා කියලා. ඔයා දැන් කරන්න ඕන, අර මාතෘකාව, ඒ ළමයට තේරෙන විදිහට, ඔයාගේම සරල වචන වලින්, ලොකු technical jargon පාවිච්චි කරන්නේ නැතුව, අර කොළයේ ලියන්න පටන් ගන්න. අවශ්ය නම්, පොඩි රූප, උදාහරණ අඳින්න.
පියවර 3: හිස්තැන් සහ පැටලෙන තැන් හොයාගන්න (Identify Your Gaps)
මෙන්න වැදගත්ම දේ! අර ළමයට කියලා දෙන්න හදද්දී, ඔයාට එක තැනකදී හිරවෙනවා. "හ්ම්ම්... මේකෙන් පස්සේ මොකද වෙන්නේ? මේක ඇත්තටම වැඩ කරන්නේ කොහොමද?" කියලා ඔයාටම හිතෙනවා. ඔයාට සරලව කියලා දෙන්න බැරි තැනක් හම්බවුණොත්, අන්න ඒ තමයි, ඔයාටත් ඒ දේ හරියටම තේරිලා නැති තැන!
සුභ පැතුම්! ඔයා දැන් ඔයාගේම දැනුමේ තියෙන හිස්තැනක් හොයාගත්තා.
පියවර 4: ආයෙත් ඉගෙනගෙන, තවත් සරල කරන්න (Go Back & Simplify)
දැන් ඔයා කරන්න ඕන, ඔයාගේ පොතට, tutorial එකට, එහෙමත් නැත්නම් Google එකට ආයෙමත් ගිහින්, ඔයාට හිරවුණු තැන විතරක්, ආයෙමත් හරියටම ඉගෙනගන්න එක. ඊට පස්සේ, ආපහු අර කොළයට ඇවිත්, ඒ කොටස, ඊටත් වඩා සරල, ඕනෑම කෙනෙක්ට තේරෙන උදාහරණයක් එක්ක ලියන්න.
ඔයාට සම්පූර්ණ මාතෘකාවම, කිසිම තැනක හිරවෙන්නේ නැතුව, සරලවම පැහැදිලි කරන්න පුළුවන් වෙනකම්, මේ චක්රය නැවත නැවතත් කරන්න.
මේ ක්රමයෙන්, ඔයා "Passive Learning" (නිකම්ම කියවීම) කියන තැනින්, "Active Learning" (ක්රියාකාරී ඉගෙනීම) කියන තැනට එනවා. ඔයාගේ මොළයට බල කෙරෙනවා, තොරතුරු නිකම්ම ගබඩා කරන්නේ නැතුව, ඒවා තේරුම් අරගෙන, සකස් කරලා, සරල කරන්න. මේ ක්රියාවලියේදී, ඔයාගේ මොළයේ ගැඹුරු ස්නායු සම්බන්ධතා (neural connections) හැදෙනවා.
ෆයින්මන් තාක්ෂණය කියන්නේ නිකම්ම විභාග පාස් වෙන trick එකක් නෙවෙයි. මේක ගැඹුරින් හිතන, ප්රශ්න විසඳන, දක්ෂයෙක් වෙන්න උගන්වන ජීවන මාර්ගයක්.
ශිෂ්යයෙක්ට, මේක විභාග පාස් වෙන්න තියෙන හොඳම ක්රමය.
වෘත්තිකයෙක්ට, AI යුගයේදී වේගයෙන් අලුත් කුසලතා ඉගෙනගන්න තියෙන බලවත්ම ආයුධය.
ව්යවසායකයෙක්ට, තමන්ගේ සංකීර්ණ ව්යාපාරික අදහස, ආයෝජකයෙක්ට (investor) සරලව කියලා දෙන්න තියෙන හොඳම පුහුණුව.
ඉතින්, ඊළඟ පාර ඔයාට මොකක් හරි දෙයක් ඉගෙනගන්න අමාරුයි කියලා හිතෙනකොට, පොත පැත්තකින් තියලා, හිස් කොළයක් අරගෙන, ඔයා ඉස්සරහ ඉන්න "නොපෙනෙන ළමයට" ඒක කියලා දෙන්න පටන් ගන්න.
“ඔබ යමක් සරලව පැහැදිලි කිරීමට අපොහොසත් නම්, එයින් අදහස් වන්නේ ඔබ එය ප්රමාණවත්ව තේරුම් ගෙන නොමැති බවයි”
~ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්~
