දැනගෙන කුණුහබ්බ කියමු
"සුනිල් බැම තනහස් මිහිතළ ඉඟත් පළමුව
කළවත් තොල් සැබැවින රැපැ සිරි ඔත්වනින් යොමුව"
කියලා වක්රෝක්තියෙන් ශෘංගාර රසය ගෙනහැර පෑව පරම්පරාවෙ ඉඳලා,
"අංගම්මන සුමනා" "ස" ප්රසංගය "සොල්දරේ උඩ පැදුර එලලා-ආයා ඒ මත සතපලා" "මහ බඹු නිදැල්ලේ-ගසන විට අල්ලේ" කියන පරම්පරාව දක්වාම ආපු අපිට කුණුහරුප අමුතු, අලුත් ඇලජික් දෙයක් නෙවෙයි. මේ කියන්න යන්නේ කුණුහරුප ගැන අපි නොදන්න දේ ගැන.කුණුහරුප වලට අකමැති ගෑල්ලමයි, පිරිමි ලමයි ඉන්නවා නම් තමන්ගේ කුමර කුමරි බඹසර රැකගෙන වෙන ත්රෙඩ් එකක් බලනවා නම් හොඳයි
මොනවද මේ කුණුහබ්බ/ටැබූ වර්ඩ්ස්
මානසික වෛද්ය විශේෂඥවරු කියන විදියට ලෝකේ ඕනෑම බාසාවක පාවිච්චි කරන සමාජයේ අසම්මත විදියට ලේබල් කරපු , අසම්මත අදහසක් දෙන්න භාවිතා කරන සම්මත වචන,වලත්ත වචන මෙන්න මේ කැටගරි 6ට දාන්න පුලුවන්.
1.ලිංගික සංකේත, ක්රියා හා සම්බන්ධ වචන :
උදා- මුස්ලිම් ජාතිකයෙක්ට ගොනා කියනවට වඩා ඌරා කියන එක වැඩියෙන් රිදෙන්න පුලුවන්
මේ වචනවල තියෙන තවත් විශේෂත්වයක් තමයි අපි මේවා භාවිතා කරන නොකරන එක , භාවිතා කරන වචනයේ සැර , භාවිතා කරන අවස්තාව සහ අපි ආමන්ත්රනය කරන ක්රවුඩ් එක මත තීරණය වෙනවා. අපි සාමාන්යයෙන් බොසා ඉස්සරහා, කෙල්ලො ඉස්සරහා මේවා පාවිච්චි කරණ එක අඩුයි. ඒත් අපේ බොක්කේ සෙට් එකත් එක්ක ඉන්නකොට, තරහකාරයෝ එක්ක කතා කරනකොට දොඹෙන් යන්න, දන්න සම්භාව්ය වචන සෙට් එකම යූස් කරලා, මදි නම් තව හදලත් කියනවා
1.තමන් වේදනාකාරී අවස්ථාවකට මුහුණ දෙනවා නම් ඒකට ප්රතිචාරයක් විදියට : උදා අතක් පයක් කැපුනම වේදනාව ඉවසගන්න බැරි නම් පිහියට, උදැල්ලට අම්මා මුත්තා මතක් කරලා බනින එක. මේක අපේ ශරීරයෙන් අපේ ආරක්ශාවට ඇති කරන රෙස්පොන්ස් එකක්. මේ වගේ වෙලාවක, අම්මා මතක් කරනකොට, අපේ ඇඟේ තියෙන fight or flight response එක වැඩියෙන් ඇක්ටිවේට් වෙලා, ඇඩ්රිනලින් වැඩිපුර ශ්රාවය වෙලා, වේදනාව අඩු කරගන්න, දරාගන්න හැකියාව ලබාදෙනවා.
2. අපි අනාථ වෙලා වලේ වැටිලා ඉන්න වෙලාවක ගොඩ යන්න :
මේකත් අපේ ආරක්ශාවටම කොරන දෙයක්. අපි කෙල්ලෙක් පස්සෙන් යනකොට, ඒක ආරන්චි වෙලා කෙල්ලගේ අයියා/කොල්ලා හෙන සෙටාර් එකක් එක්ක ඇවිත් අපිට ගමකට පෝරියල් එක දෙන්න සෙට් වෙනකොට
කෑම නියමිතයි කියලා තේරුණාම 
අපිත් ගේම කෝල් කරනවා. ඒක අපේ ආත්ම ශක්තිය, ආත්ම විශ්වාසය සහ පෙරලා සටන් කිරීමේ හැකියාව වැඩි කරනවා 
3. අතින් පයින් ගහගන්නේ නැතුව ප්රශ්න විසඳගන්න :
පාරේ යනකොට ත්රීවිල් කාරයෙක් හප්පගෙන බලන්නෙවත් නැතුව ගියාම, පොරගේ මව් ගුණ ගායනා කරලා වටේ පිටේ මිනිස්සුන්ට ඇහෙන්න සද්දේ දාලා තරහ පිටකරන එක මේ කැටගරි එකට වැටෙන්නේ.
තමන්ට අසාධාරණයක් වුනාම කට පියන් ඉඳලා, පස්සේ ගෙදර ඇවිත් ගෑනිට ඇහෙන්න තමන්ට අසාධාරණය කරපු එකාට බණින එකත් මේකට අයිතියි
4. අපහාසය(insult): මේක ඉතින් අමුතුවෙන් පැහැදිලි කරන්න ඕන නෑ නේ. තමන්ට දිරවන්නේ නැති එකාට, තමන්ගේ මතයට විරුද්ධ මත දරණ එකාව කපලා දාන්න අපිත් ඔය ඕනතරම් පාවිච්චි කරන්නේ කිරියෙ ත්රෙඩ්ම බැලුවොත් මේකට උදාහරණ ඕන තරම් හොයාගන්න පුලුවන්.
5. උපහාසය දක්වන්න (sarcasm): මේකට දෙන්න තියෙන හොදම උදාහරණය තමයි අපි ඔය ලෝකෙ පැතලියි, ඉර රෑට අල්ලගේ සිංහාසනේ යට මඩ වලට යනවා, ඔටු චූ බොන්න වගේ ගොං ටෝක්ස් තියෙන නබිගේ මැනුවල් එක උපහාසයට ලක් කරන විදිය
6. හාස්යය මතුකරන්න : සමවයස් කණ්ඩායමක් අතර අදහස් ප්රකාශ කරනකොට හාස්ය් ඉස්මතු කරන්න අපි මේවා යොදාගන්නවා. උදා: ඇම්ඩගේ කතා
7. සමවයස් කණ්ඩායම් අතර ෆිට් එක ඇති කරගන්න,මිතුරන් ඇතිකරගන්න : විශේෂයෙන්ම ගැටවර වයසේ අය කුණුහබ්බ භාවිතයට තියෙන නැඹුරුව වැඩියි. යාලුවො ඇති කරගන්න, කොන් වෙන එක නවත්තන්න ගොඩක් තරුණ තරුණියෝ මේවා පාවිච්චි කරනවාඋදා- ගනේමුල්ලේ වේ@ එලකිරියේ හැම එකාටම වේ@ කිය කිය යෑම
8. තමංගේ හැඟීම් ප්රකාශ කරන මාර්ගයක් විදියට : අපි දෙයක් ගැන කතා කරණ කොට, මචන් අරූ මට කැත වැඩක් කරා කියනවට වඩා මචන් ඌ මට මහ කැ@ වැඩක් කරේ කිව්වොත් ඒකෙන් අපිට දැණුනු හැඟීම් වඩාත් හොදින් නිරූපණය වෙනවා
9. පොශ් කම පෙන්නන්න/සමාජයේ පිලිගැනීම ලබාගන්න :
Jaqualine’s කෑම සූත්ර is fucking awesome man කියලා ස්ටේටස් දැම්මට, කවුරුවත් ජැකී අක්කගේ ආප්ප කඩේ අම්මට හු@@ තරම් සිරා කියලා දාන්නේ නෑ නොවැ.
ඒ වගේම බජාර් එකේ ලොකු කකුල් අනිත් උන්ට mother fu@@er come here කියන්නේ නෑ. හු@@ගේ පුතා, අම්මට හු@ගන්නේ නැතුව වරෙන් කියලා කතා කරන්නේ
කුණුහබ්බ කියන එකේ වාසි තියෙනවද??
ඔව්. කුනුහබ්බ කියන්නේ සාමාන්ය මිනිස් කතාවෙම කොටසක්. ඒ නිසා සාමාන්ය විදියට speech development එක වෙනවා නම් / වුනා නම් කුනුහබ්බ ජීවිතේ මොනම අවස්තාවකදි හරි භාවිතා වෙනවා. කුනුහරුප කතාවක් තියෙන රසය විඳින්න පුලුවන් වෙනවා. ඒ නිසා කුණුහරුප ප්රතික්ශේප කළයුතු සංකල්පයක් නෙවෙයි 
ඒ වගේම කුණුහරුප වලින් මෙන්න මේ වාසි ලබාගන්න පුලුවන්.
1.ආත්ම විශ්වාසය, ආත්ම ශක්තිය වැඩි කරගන්න -
කන්නත්තක් ලඟින් රෑ දොලහට යනකොට සරම කරට අරන් මහසෝනගේ අම්මගේ ගුණ වර්ණනා කරන එක
2. අත පය තලා නොගෙන තමංගේ ආවේග පිටකරන්න-
නෝනගේ කුණු බැනුම් අහලා, බාර් එකට ගිහින් කාලක් ක්රියා කරලා පාරදිගට ඉන්න බල්ලොන්ගේ, ලයිට් කනුවල ජාතිය ඇමතීම
3. අදහස් ප්රකාශකිරීමේ මාධ්යයක්/ හාස්ය රසය ඉස්මතු කරගැනීමේ මාධ්යයක් විදියට (උදාහරන උඩින් දක්වා ඇත )
4. සමාජ සහසම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරීමේ උපක්රමයක් විදියට (සචියව මතක් කරගන්න )
උදාහරණ විදියට දැක්වුවොත්
1. Anti-social disorders
- Anti-social personality disorders :ප්රධාන වශයෙන් Narcissistic Personality Disorder
මේ ලෙඩේ තියෙන බුවාලා තමන් හෙන පොරවල් කියලා හිතාගෙන ඉන්නේ.අති පණ්ඩිතයි. තමන්ට වඩා සල්ලි තියෙන, තමන්ට වඩා දන්න අය තුන් ලෝකෙම නෑ. ඕනම දෙයක් ගැන විශාරද. මට උඩින් කපුටෙක්ට වත් පියාඹන්න බෑ.මම මොනවා හරි පෝස්ට් එකක් දැම්මොත් හැමෝම මට වැඳගෙන එහෙයි කියාගෙන ඉන්න ඕන. මට විරුද්ධව මොනවා හරි කිව්වොත් මම උගේ අම්මටත් එක්ක ගේම දෙන්නේ කුණු හරුප කියලා දුවන්න රිදෙන්න දෙන්නේ.අනිත් අය මගේ වහල්ලු. ඔන්න රෝග ලක්ශන. සමහර විට එලකිරියෙම ඉන්න සමහරු මතක් වෙනවත් ඇති
- Conduct disorders
මේ ලෙඩ වලදි තමංගේ ආවේග වලට මුහුණ දෙන්න, ආවේග හරියට ප්රොසෙස් කරන්න බෑ. ඒ නිසා මෙයාලා තමංගේ ආවේග පිට කරන්නේ කුනුහරුප කියලා, අනිත් අයට කරදර කරලා, බඩුමුට්ටු පොලොවෙ ගහලා, නීතියට පිටින් ගිහින්, අසම්මත දේවල් කරලා
2. මොලයට හානි සිදුවීම නිසා
කුමක් හෝ අනතුරකින් මොලයේ ධූසර ද්රව්ය (grey matter ) වලට හානි වුනොත් මොලයේ අදාල ප්රදේශයෙන් වෙන ක්රියාවන් අඩපණ වෙනවා. උදා මොලයේ frontal cortex එකට ඩැමේජ් වුනොත් සමාජය අනිත් අය ඉදිරියේ වලත්ත කතා කියන්න තියෙන ලැජ්ජාව,නුසුදුසුයි කියන හැඟීම නැති වෙලා තැනක් නොතැනක් නොබලා කුණුහබ්බ කියන්න පුලුවන්
3. Severe Depression :
Depression රෝගයේ උග්ර අවස්ථා වලදි කුණුහරුප කියාගෙන, ආවේගශීලීව ක්රියාකරන්න පුලුවන්
4. Bipolar affective Disorder Manic phase
මානසික රෝගී වාට්ටුවල ඉන්න රෝගීන්ගෙන් 30-40% මේ තත්වය තියෙන අය. මේකෙදි ආත්ම විශ්වාසය ඉතාම වැඩියි. තමන් ගැන අධි තක්සේරුවක් තියෙන්නේ. ඒ නිසා තමන්ට කරන්න බැරි වැඩ , නොකළ යුතු වැඩ කරන්න පෙළඹෙනවා. ඒ වගේ වෙලාවකදි කුණුහරුප කියන්න පුලුවන්.
5. Psychosis උදා-Schizoprenia
Schizoprenia වගේ ලෙඩ වලදි ලෙඩාට delusions, hallucinations ඇති වෙනවා එතකොට, ඇතැම් රෝගීන් හිතනවා තමන්ට දෙවියන් වරමක් දුන්නා, දෙවියෝ නියෝගයක් දෙනවා මේ විදියට ඉන්න කියලා. කවුරු හරි ලෙඩෙක්ට හිතුනොත් කාලි අම්මා, කුණුහරුපෙන් මිනිස්සුන්ට බනින්න කියලා නියෝග කරා කියලා බඩුම තමයි. ඔන්න එදා ඉඳලා වටේ පිටේ හැමෝටම සුද්ද සිංහල පාඩම්
6. PTSD ( Post traumatic stress disorder )
තමංගේ ජීවිතයේ ඉතාම කටුක අත්දැකීමකට ( දරුණු රිය අනතුරකට, ස්ත්රියක් නම් දූශනයකට, ලමා අපචාරයකට,තමන් වැඩියෙන්ම ආදරය කරපු කෙනෙක්ගේ මරනයකට වගේ ) මුහුණ දෙන්න සිදුවෙලා තියෙනවා නම් ඒ අත්දැකීම මතකයේ රැඳී තිබීම නිසා පසු කාලයක විවිධ මානසික විපර්යාස වලට ලක් වෙන්න පුලුවන්. ඒ අතරට ටැබූ වචන වැඩියෙන් කියන එකත් එකක් විදියට එකතු වෙන්න ඉඩකඩ තියෙනවා.
7. Substance abuse
මත්පැන් මත් ද්රව්ය ගැනීමෙදිත් මොලයේ ඇතැම් කලාප වල ක්රියාකාරිත්වය අඩපණ වුනාම මෙහෙම වෙනවා. උදා - ජින්තුවා දෙකක් නවාගෙන ඇවිත් දාන ත්රෙඩ්
8. Taurettes syndrome
මේක ප්රවේණික රෝගයක්. මේකෙදි අත පය යොදාගෙන කරන repetitive movements වගේම ශබ්ද ( vocal tics ) තියෙනවා.මේ ලෙඩේ තියෙන හැමෝම කුනුහරුප කියන්ණේ නෑ. භාශාවේ තියෙන ඕනම වචනයක් vocal tic එකක් වෙන්න පුලුවන්. මේ ලෙඩේ තියෙන අයගෙන් 10-15% ප්රමාණයකට vulgar word එකක්/slang word එකක් vocal tic එකක් විදියට ඇති වෙන්න පුලුවන්. මෙන්න මේ වීඩියෝ එක බැලුවොත් වැඩේ මීටර් වෙයි
9. OCD
ඇතැම් OCD රෝගීන්ටත් මේ තත්වය ඇති වෙන්න පුලුවන්. උදා- තරහා ගියාම 5 පාරක් හු@@ කීම
10. ADHD
මේ රෝගී තත්වය තියෙන උදවියත් කුණුහරුප කියන්න පුලුවන්.
ඒ සඳහා උදාහරණ කියනවා නම්
1. තම මවගේ, පියාගේ හෝ දෙදෙනාගෙම අකල් මරණයක්.
2. මව් පියන් දෙදෙනා දික්කසාද වීම
3. මව්පියන් දෙදෙනාගේ අනියම් සම්බන්ධතා
4. අරන් හදාගත් දරුවෙක් වීම නිසා නොසැලකිල්ලට බඳුන් වීම
5. කුඩා අවදියේදි තමන්ගේ මව්පියන්ගෙන් හෝ, සමීප ඥාතියෙක්ගෙන් ( බාප්පා, ලොකුතාත්තා, ඥාති සහෝදරයෙක්ගෙන් ) අපහරණයට, අපයෝජනයට බඳුන් වීම
6. දරුවෙකුට ජීවත් වෙන්න අයහපත් සමාජ පරිසරය ( වනාතමුල්ල වගේ මුඩුක්කු ඒරියා එකක, ගංජා කසිප්පු විකුණන සමාජ දුශ්චරිතය රජ කරන, වැරදි ක්රියා වීරත්වයට නගන පරිසරයක ජීවත් වීම
7. කුඩා කාලයේ ඉඳලම සමාජයේ නොසැලකිල්ලට ලක්වෙලා කොන් වෙලා හැදුනා නම්, තමන්ට නොලැබුන ගෞරවය, සැලකිල්ල ලබාගන්න මෙහෙම හැසිරෙන්න පුලුවන්
ඔය වගේ දේවල් දරුවෙක්ගේ ලමාකාලයෙදි මුහුණ දෙන්න සිදුවෙලා තියෙනවා නම් ඒ අයට තමන්ගේ දෙමව්පියන්, අනිත් පුද්ගලයින්ගේ දෙමව්පියන්, සාර්ථක ජීවිත ගත කරන අය සහ, ඇතැම්විට සමස්ත සමාජයම කෙරෙහි වෛරයක් ඇති වෙලා, සමාජයෙන් පලිගන්න මේ විදියට හැසිරෙන්න පුලුවන්.
ඒ වගේම ඇතැම් ප්රවේනික මානසික රෝග වලදි (schizoprenia ), හිස සම්බන්ධ අනතුරු වලදි, සහ මත්පැන් ගංජා වගේ මත්ද්රව්ය භාවිතයෙදි මොලයේ ඇතැම් ප්රදේශවල නියුරෝන ක්රියාකාරිත්වය අඩපණ වීම නිසාත් මේ තත්වය ඇති වෙන්න පුලුවන්.
අදාල රෝගය හරියට නිගමනය කරාට පස්සේ ඒ සඳහා
1. ඖෂධ වලින් ( උදා - BAD - Lithium, Sodium Valproate mood stabilizers / Schizoprenia Olanzapine, Respiridone, Clozapine
Depression Ecsitolopram, Fluoxetine, TCA
2. Cognitive behavioral therapy
මේක psychological treatment එකක්. බොහොම සංකීර්ණ, ඒ ඒ ලෙඩේට විශේෂිත වන cognitive behavioral therapy තියෙනවා. OCD වගේ ලෙඩකට කරන සරල Exposure and Response Prevention වගේම, Narcissistic Personality Disorder එකට දෙන Schema Therapy එක වගේ සංකීර්ණ ප්රතිකාර ක්රමත් අයිති වෙන්නේ මේ කැටගරි එකට.
3. ECT සරලවම කියනවා නම් කරන්ට් එක අල්ලන එක
ඉන්න තැනක් දන්නේ නැත්නම් මේ වගේ ලෙඩ්ඩුංට අවධානය ලබාදෙන එක නවත්තන්න. අනුංගේ අවධානය, සැලකිල්ල ලබාගන්න, පොරත්වය ආරෝපණය කරගන්න කුණුහරුප කියන කෙනාට ඒකෙන් බලාපොරොත්තුවන දේ නොලැබුනාම, කුණුහරුප කියන එක අඩු වෙනවා, අඩු කරන්න වෙනවා. එයාලා පොරක් වෙන්න වෙන ක්රමයක් හොයාගන්න උත්සාහ කරනවා. ඒ වගේම ඒ අය හොඳ දෙයක් කරනවා නම් ඒක අගය කරන්න. එතකොට නිරායාසයෙන්ම මේ අය අනිත් අයගෙන් හොඳක් අහන්න පුලුවන් විදියේ වැඩ කරන්න උත්සාහ කරනවා.
මේ වගේ රෝගීන්ට කුණුහරුපවලින්ම බණින්න යන්නේ නැතුව ඔවුන් ගැන සානුකම්පිතව බලන එකත් වැදගත්. මොකද ඔවුන් එහෙම හැසිරෙන්නේ රෝගීන් නිසා, හාට් පේශන්ට් කෙනෙක්ට, දියවැඩියා ඩෙංගු රෝගියෙක්ට වගේම මේ වගේ ලෙඩ්ඩුන්ටත් අපේ කරුණාව දයාව හිමි විය යුතුයි. හැමතිස්සෙම මේ පුද්ගලයා මෙහෙම හැසිරෙන්නේ ලමා වියේදි සිදුවුන ඉතා දුක්ඛිත අත්දැකීමක් නිසා කියන එක මතක තියාගෙන සානුකම්පිතව බලන්න ඕන.
ඊලඟ වැදගත්ම කාරණේ තමයි ඉහත ලිස්ට් එකේ තියෙන ඇතැම් මානසික රෝග හඳුනාගැනීම වගේම ප්රතිකාර ලබාදීලා සුව කිරීම, පාලනය කිරීම ඉතාම අපහසුයි.ලෙඩෙක් කියලා අඳුරගන්න කලින් සමාජයේ අවුරුදු ගාණක් ජීවත් වෙන්න පුලුවන්. ඒ වගේම ප්රතිකාර ගන්න සිදුවන කාලය අවුරුදු ගානක් වෙන්නත් පුලුවන්. ඒ නිසා, රෝගියාගේ වටේ සිටින සමීපතමයන් ඉවසීමෙන් කටයුතු කරන එකත් වැදගත්. අද බෙහෙත් බීලා හෙට පිස්සු හොඳ වෙයි කියලා බලාපොරොත්තු වුනොත් නම් පුතෝ වැඩේ අල බතල වෙනවා.
ඒ වගේම මේ විදියට කුණුහරුප කියාගෙන හැසිරෙන එලකිරි සාමාජිකයෝ මේ ත්රෙඩ් එක කියෙව්වා නම් ඔබට යම් ප්රශ්නයක් තියෙනවා කියලා තේරෙණවා නම් කරුණාකරලා නිසි වෛද්ය ප්රතිකාර ලබාගන්න. මේක අණක්, නියෝගයක් නෙවෙයි කරුණාවෙන් කරන ඉල්ලීමක්. ඒක ඔබට වගේම සමාජයේ අනිත් අයටත් කරණ ලොකු උදව්වක්.
අන්තිමටම අහන්න තියෙන්නේ අපි කුණුහරුප කිව්වට කමක් නැද්ද?? අපිත් මේ ලෙඩ්ඩු වගේ වෙයිද??
මම මුලිනුත් කිව්වා වගේ කුණුහරුප කියන්නේ මිනිසාගේ කතාවේ එක අංගයක් ඒක නිසා ඒවා භාවිතා කරන එක සාමාන්ය සංසිද්ධියක්. කෙසෙල්වත්තේ කුකුලා දාන ත්රෙඩ් එකක ගිහින් කුණුහරුපයක් ටයිප් කරා කියලා මානසික රෝගියෙක් වෙන්නේ නෑ. ඉඳලා හිටලා වෙන මෙම්බරයෙක් එක්ක කොක්කක් දාගෙන මව් ගුණ ගායනා කරාට ලෙඩෙක් වෙන්නෙත් නෑ. අංගම්මන සුමනා වගේ කුණුහරුප සාහිත්යයේ එන කවි රසවින්දා කියලත් අපි මානසික ලෙඩ්ඩු වෙන්නේ නෑ පාරේ යනකොට මිනිස්සු එක්ක මල පැන්නම කටින් කුණුහබ්බයක් පැන්නත් ලෙඩෙක් වෙන්නේ නෑ දැං සාමාන්ය - අසාමාන්ය කුණුහබ්බ භාවිතාවේ වෙනස මොකක්ද කියලා පැහැදිලි ඇති.
එහෙනම් අපි අද ඉඳන් දැනගෙන සබුද්ධිකව කුණුහබ්බ භාවිතා කරමු
ප.ලි. -
1.මෙහි සදහන් ඇතැම් මානසික රෝග වල රෝගලක්ශන/ ප්රතිකාර ක්රම පොදු ජනතාවට අවබෝධ කරගත හැකි අයුරින් සරල කර දක්වා ඇත
2. අධ්යාපනික ත්රෙඩ් එකක් නිසා, බෝරිං වෙන එක නවත්තන්න එලකිරියේ ඇතැම් බුවාලගේ නම් භාවිතා කර ඇත. එයට එම බුවාලා අකමැති නම් එම නම් වහාම රිමූව් කරන බව දන්වා සිටිමි.
3. සියලුම හිමිකම් බින්දු වන මා සතුයි©
කුනුහබ්බ, ජරා වචන, taboo words, swearing, Slang, වල් කතා, සෙක්ස් කතා සහ එකී නොකී මෙකී සියලු කතා ගැනයි මේ කතාව
- මොනවද මේ කුණුහබ්බ?
- ඇයි අපි කුණුහබ්බ කියන්නේ??
- කුණුහබ්බ කියන එක පොරත්වයේ සංකේතයක්ද???
- මේක මානසික රෝගයක්ද????
- සමහරු සිංහලෙන් කුනුහබ්බ නොකිය කඩ්ඩෙන් කුණුහබ්බ කියන්නේ ඇයි?????
"සුනිල් බැම තනහස් මිහිතළ ඉඟත් පළමුව
කළවත් තොල් සැබැවින රැපැ සිරි ඔත්වනින් යොමුව"
කියලා වක්රෝක්තියෙන් ශෘංගාර රසය ගෙනහැර පෑව පරම්පරාවෙ ඉඳලා,
"අංගම්මන සුමනා" "ස" ප්රසංගය "සොල්දරේ උඩ පැදුර එලලා-ආයා ඒ මත සතපලා" "මහ බඹු නිදැල්ලේ-ගසන විට අල්ලේ" කියන පරම්පරාව දක්වාම ආපු අපිට කුණුහරුප අමුතු, අලුත් ඇලජික් දෙයක් නෙවෙයි. මේ කියන්න යන්නේ කුණුහරුප ගැන අපි නොදන්න දේ ගැන.කුණුහරුප වලට අකමැති ගෑල්ලමයි, පිරිමි ලමයි ඉන්නවා නම් තමන්ගේ කුමර කුමරි බඹසර රැකගෙන වෙන ත්රෙඩ් එකක් බලනවා නම් හොඳයි
මොනවද මේ කුණුහබ්බ/ටැබූ වර්ඩ්ස්
මානසික වෛද්ය විශේෂඥවරු කියන විදියට ලෝකේ ඕනෑම බාසාවක පාවිච්චි කරන සමාජයේ අසම්මත විදියට ලේබල් කරපු , අසම්මත අදහසක් දෙන්න භාවිතා කරන සම්මත වචන,වලත්ත වචන මෙන්න මේ කැටගරි 6ට දාන්න පුලුවන්.
1.ලිංගික සංකේත, ක්රියා හා සම්බන්ධ වචන :
අපි සිංහල බාසාවෙන්ම උදාහරණ ගත්තොත් හු@@, හුක@@, ප@යා, පයි@, කැ@, වේ@ , පොන්@@ ඔය තියෙන්නේ ගමකට. කඩ්ඩෙන් කිව්වොත් Fu@@, Fu@@er, mother fu@@er etc. ලංකාවේ විතරක් නෙවෙයි ලෝකෙත් වැඩියෙන්ම පාවිච්චි වෙන වචනත් මෙව්ව තමයි.
2.දෙයියෝ, ආගමට අපහාස කරන වචන :
God damn, holy fu@@ වගේ කඩු වචන වගේම වල්ලාහ්, බල්ලාහ් වගේ වචන ඕවටම ඔය අල්ලගේ අම්මට එන්න කියාපිය වගේ වාක්යත් ගන්න පුලුවන්
3. සමාජයේ අප්රසන්න දේවල්, ක්රියාකාරකම් විදියට සැලකෙන දේවල් විස්තර කරන වචන:
සුද්දෝ පාවිච්චි කරන shit කියන වචනය, අපේ අයියලා කියන බොග, බොක වගේ වචන
4.ඥාතීත්වය, පරම්පරාව ගැන කියන වචන:
අවජාතකයා, බැල්ලිගේ පුතා, හු@@ගේ පුතා, වේ@ගේ පුතා
5. ජාතිය, ගෝත්රය, කුලය ගැන කියන වචන :
හම්බයා, තම්බියා, සොන්නලු, කැවුම් යෝධයා, දෙමලා, කාපිරියා, බෙරවායා, පදුවා, හාලියා, සක්කිලියා, මාලුකාරයා, රදා ගෑනි
6. සත්තුංගේ නම්
ඌරා, බූරුවා, ගොනා, බල්ලා, ඇට රිලවා, ගොං වස්සා, එලදෙන
මේ වචන භාවිතා කරන විදිය අනුව අපහාසය වෙනස් වෙන්න පුලුවන්. 2.දෙයියෝ, ආගමට අපහාස කරන වචන :
God damn, holy fu@@ වගේ කඩු වචන වගේම වල්ලාහ්, බල්ලාහ් වගේ වචන ඕවටම ඔය අල්ලගේ අම්මට එන්න කියාපිය වගේ වාක්යත් ගන්න පුලුවන්
3. සමාජයේ අප්රසන්න දේවල්, ක්රියාකාරකම් විදියට සැලකෙන දේවල් විස්තර කරන වචන:
සුද්දෝ පාවිච්චි කරන shit කියන වචනය, අපේ අයියලා කියන බොග, බොක වගේ වචන
4.ඥාතීත්වය, පරම්පරාව ගැන කියන වචන:
අවජාතකයා, බැල්ලිගේ පුතා, හු@@ගේ පුතා, වේ@ගේ පුතා
5. ජාතිය, ගෝත්රය, කුලය ගැන කියන වචන :
හම්බයා, තම්බියා, සොන්නලු, කැවුම් යෝධයා, දෙමලා, කාපිරියා, බෙරවායා, පදුවා, හාලියා, සක්කිලියා, මාලුකාරයා, රදා ගෑනි
6. සත්තුංගේ නම්
ඌරා, බූරුවා, ගොනා, බල්ලා, ඇට රිලවා, ගොං වස්සා, එලදෙන
උදා- මුස්ලිම් ජාතිකයෙක්ට ගොනා කියනවට වඩා ඌරා කියන එක වැඩියෙන් රිදෙන්න පුලුවන්
මේ වචනවල තියෙන තවත් විශේෂත්වයක් තමයි අපි මේවා භාවිතා කරන නොකරන එක , භාවිතා කරන වචනයේ සැර , භාවිතා කරන අවස්තාව සහ අපි ආමන්ත්රනය කරන ක්රවුඩ් එක මත තීරණය වෙනවා. අපි සාමාන්යයෙන් බොසා ඉස්සරහා, කෙල්ලො ඉස්සරහා මේවා පාවිච්චි කරණ එක අඩුයි. ඒත් අපේ බොක්කේ සෙට් එකත් එක්ක ඉන්නකොට, තරහකාරයෝ එක්ක කතා කරනකොට දොඹෙන් යන්න, දන්න සම්භාව්ය වචන සෙට් එකම යූස් කරලා, මදි නම් තව හදලත් කියනවා
ලෝකේ හැමෝම මේ වචන පාවිච්චි කරනවද?? ඒක නෝමල් ද??
දැනට සොයාගෙන තියෙන විදියට ලෝකේ හැම කෙනෙක්ම මේ වචන, ජීවිතේ කුමණ හෝ අවස්ථාවකදි පාවිච්චි කරනවා/කරලා තියෙනවා. ඒ වගේම කෙනෙක් වචන 100ක් කතා කරනවා නම්, ටයිප් කරනවා නම් ඒ වචන 100 අතරේ ටැබූ වර්ඩ්ස් තියෙන්න පුලුවන් සම්භාවිතාව 0.3%-0.8% අතර වෙනවා. ඒ කියන්නේ රවුම් කරලා ගත්තොත් වචන 100කට එක කුණුහබ්බයක් කියවෙන එක සාමාන්යයි
ඇයි සාමාන්ය මිනිස්සු මේ වචන පාවිච්චි කරන්නේ??
අපි මේ වචන විවිධ හේතු උඩ පාවිච්චි කරනවා. දැනට හොයාගෙන තියෙන එහෙම හේතු කැටගරයිස් කොරලා ගත්තොත් මෙන්න මෙහෙම පෙන්නන්න පුලුවන්.
1.තමන් වේදනාකාරී අවස්ථාවකට මුහුණ දෙනවා නම් ඒකට ප්රතිචාරයක් විදියට : උදා අතක් පයක් කැපුනම වේදනාව ඉවසගන්න බැරි නම් පිහියට, උදැල්ලට අම්මා මුත්තා මතක් කරලා බනින එක. මේක අපේ ශරීරයෙන් අපේ ආරක්ශාවට ඇති කරන රෙස්පොන්ස් එකක්. මේ වගේ වෙලාවක, අම්මා මතක් කරනකොට, අපේ ඇඟේ තියෙන fight or flight response එක වැඩියෙන් ඇක්ටිවේට් වෙලා, ඇඩ්රිනලින් වැඩිපුර ශ්රාවය වෙලා, වේදනාව අඩු කරගන්න, දරාගන්න හැකියාව ලබාදෙනවා.
2. අපි අනාථ වෙලා වලේ වැටිලා ඉන්න වෙලාවක ගොඩ යන්න :
මේකත් අපේ ආරක්ශාවටම කොරන දෙයක්. අපි කෙල්ලෙක් පස්සෙන් යනකොට, ඒක ආරන්චි වෙලා කෙල්ලගේ අයියා/කොල්ලා හෙන සෙටාර් එකක් එක්ක ඇවිත් අපිට ගමකට පෝරියල් එක දෙන්න සෙට් වෙනකොට
කෑම නියමිතයි කියලා තේරුණාම අපිත් ගේම කෝල් කරනවා. ඒක අපේ ආත්ම ශක්තිය, ආත්ම විශ්වාසය සහ පෙරලා සටන් කිරීමේ හැකියාව වැඩි කරනවා 3. අතින් පයින් ගහගන්නේ නැතුව ප්රශ්න විසඳගන්න :
පාරේ යනකොට ත්රීවිල් කාරයෙක් හප්පගෙන බලන්නෙවත් නැතුව ගියාම, පොරගේ මව් ගුණ ගායනා කරලා වටේ පිටේ මිනිස්සුන්ට ඇහෙන්න සද්දේ දාලා තරහ පිටකරන එක මේ කැටගරි එකට වැටෙන්නේ.
තමන්ට අසාධාරණයක් වුනාම කට පියන් ඉඳලා, පස්සේ ගෙදර ඇවිත් ගෑනිට ඇහෙන්න තමන්ට අසාධාරණය කරපු එකාට බණින එකත් මේකට අයිතියි 4. අපහාසය(insult): මේක ඉතින් අමුතුවෙන් පැහැදිලි කරන්න ඕන නෑ නේ. තමන්ට දිරවන්නේ නැති එකාට, තමන්ගේ මතයට විරුද්ධ මත දරණ එකාව කපලා දාන්න අපිත් ඔය ඕනතරම් පාවිච්චි කරන්නේ
කිරියෙ ත්රෙඩ්ම බැලුවොත් මේකට උදාහරණ ඕන තරම් හොයාගන්න පුලුවන්. 5. උපහාසය දක්වන්න (sarcasm): මේකට දෙන්න තියෙන හොදම උදාහරණය තමයි අපි ඔය ලෝකෙ පැතලියි, ඉර රෑට අල්ලගේ සිංහාසනේ යට මඩ වලට යනවා, ඔටු චූ බොන්න වගේ ගොං ටෝක්ස් තියෙන නබිගේ මැනුවල් එක උපහාසයට ලක් කරන විදිය
6. හාස්යය මතුකරන්න : සමවයස් කණ්ඩායමක් අතර අදහස් ප්රකාශ කරනකොට හාස්ය් ඉස්මතු කරන්න අපි මේවා යොදාගන්නවා. උදා: ඇම්ඩගේ කතා
7. සමවයස් කණ්ඩායම් අතර ෆිට් එක ඇති කරගන්න,මිතුරන් ඇතිකරගන්න : විශේෂයෙන්ම ගැටවර වයසේ අය කුණුහබ්බ භාවිතයට තියෙන නැඹුරුව වැඩියි. යාලුවො ඇති කරගන්න, කොන් වෙන එක නවත්තන්න ගොඩක් තරුණ තරුණියෝ මේවා පාවිච්චි කරනවා
උදා- ගනේමුල්ලේ වේ@ එලකිරියේ හැම එකාටම වේ@ කිය කිය යෑම8. තමංගේ හැඟීම් ප්රකාශ කරන මාර්ගයක් විදියට : අපි දෙයක් ගැන කතා කරණ කොට, මචන් අරූ මට කැත වැඩක් කරා කියනවට වඩා මචන් ඌ මට මහ කැ@ වැඩක් කරේ කිව්වොත් ඒකෙන් අපිට දැණුනු හැඟීම් වඩාත් හොදින් නිරූපණය වෙනවා
9. පොශ් කම පෙන්නන්න/සමාජයේ පිලිගැනීම ලබාගන්න :
Jaqualine’s කෑම සූත්ර is fucking awesome man කියලා ස්ටේටස් දැම්මට, කවුරුවත් ජැකී අක්කගේ ආප්ප කඩේ අම්මට හු@@ තරම් සිරා කියලා දාන්නේ නෑ නොවැ.
ඒ වගේම බජාර් එකේ ලොකු කකුල් අනිත් උන්ට mother fu@@er come here කියන්නේ නෑ. හු@@ගේ පුතා, අම්මට හු@ගන්නේ නැතුව වරෙන් කියලා කතා කරන්නේ කුණුහබ්බ කියන එකේ වාසි තියෙනවද??
ඒ වගේම කුණුහරුප වලින් මෙන්න මේ වාසි ලබාගන්න පුලුවන්.
1.ආත්ම විශ්වාසය, ආත්ම ශක්තිය වැඩි කරගන්න -
කන්නත්තක් ලඟින් රෑ දොලහට යනකොට සරම කරට අරන් මහසෝනගේ අම්මගේ ගුණ වර්ණනා කරන එක
2. අත පය තලා නොගෙන තමංගේ ආවේග පිටකරන්න-
නෝනගේ කුණු බැනුම් අහලා, බාර් එකට ගිහින් කාලක් ක්රියා කරලා පාරදිගට ඉන්න බල්ලොන්ගේ, ලයිට් කනුවල ජාතිය ඇමතීම
3. අදහස් ප්රකාශකිරීමේ මාධ්යයක්/ හාස්ය රසය ඉස්මතු කරගැනීමේ මාධ්යයක් විදියට (උදාහරන උඩින් දක්වා ඇත )
4. සමාජ සහසම්බන්ධතා ශක්තිමත් කිරීමේ උපක්රමයක් විදියට (සචියව මතක් කරගන්න
) එතකොට අසාමාන්ය විදියට කුනුහරුප පාවිච්චි කරන එක ලෙඩක්ද??
මේ කතා කරන්න හදන්නේ එලකිරියට අදාල ඉතාම වැදගත් මාතෘකාවක් ගැන.එලකිරියේ දවස ගානේ වැටෙන ත්රෙඩ් බැලුවොත් ඒ හැම ත්රෙඩ් එකකම වගේ කුනුහරුප පෝස්ට් එකක් දකින්න පුලුවන්. තව ටිකක් හොඳට බැලුවොත් හැමදාම, හැමතිස්සෙම කුනුහබ්බ කියන මෙම්බරයෝ ටික දෙනෙක් හඳුන ගන්න පුලුවන්. මම කලින් කිව්ව විදියට සාමාන්ය මනුස්සයෙක් කතා කරනකොට 1%ක් කුණු හබ්බ කියන එක නෝමල්. ඒත් මේ මෙම්බරයොන්ගේ පෝස්ට් දිහා බැලුවම 50% - 60% සමහර වෙලාවට 80-90% දක්වාම තියෙන්නේ කුණුහබ්බ. මේක කිසිසේත්ම සාමාන්ය නෑ. මේක මානසික රෝග ලක්ශනයක්. විවිධ මානසික රෝගවල රෝගලක්ශනයක් විදියට අසීමිතව කුණුහරුප කියන එක දක්වලා තියෙනවා.
උදාහරණ විදියට දැක්වුවොත්
1. Anti-social disorders
- Anti-social personality disorders :ප්රධාන වශයෙන් Narcissistic Personality Disorder
මේ ලෙඩේ තියෙන බුවාලා තමන් හෙන පොරවල් කියලා හිතාගෙන ඉන්නේ.අති පණ්ඩිතයි. තමන්ට වඩා සල්ලි තියෙන, තමන්ට වඩා දන්න අය තුන් ලෝකෙම නෑ. ඕනම දෙයක් ගැන විශාරද. මට උඩින් කපුටෙක්ට වත් පියාඹන්න බෑ.මම මොනවා හරි පෝස්ට් එකක් දැම්මොත් හැමෝම මට වැඳගෙන එහෙයි කියාගෙන ඉන්න ඕන. මට විරුද්ධව මොනවා හරි කිව්වොත් මම උගේ අම්මටත් එක්ක ගේම දෙන්නේ කුණු හරුප කියලා දුවන්න රිදෙන්න දෙන්නේ.අනිත් අය මගේ වහල්ලු. ඔන්න රෝග ලක්ශන. සමහර විට එලකිරියෙම ඉන්න සමහරු මතක් වෙනවත් ඇති
- Conduct disorders
මේ ලෙඩ වලදි තමංගේ ආවේග වලට මුහුණ දෙන්න, ආවේග හරියට ප්රොසෙස් කරන්න බෑ. ඒ නිසා මෙයාලා තමංගේ ආවේග පිට කරන්නේ කුනුහරුප කියලා, අනිත් අයට කරදර කරලා, බඩුමුට්ටු පොලොවෙ ගහලා, නීතියට පිටින් ගිහින්, අසම්මත දේවල් කරලා
2. මොලයට හානි සිදුවීම නිසා
කුමක් හෝ අනතුරකින් මොලයේ ධූසර ද්රව්ය (grey matter ) වලට හානි වුනොත් මොලයේ අදාල ප්රදේශයෙන් වෙන ක්රියාවන් අඩපණ වෙනවා. උදා මොලයේ frontal cortex එකට ඩැමේජ් වුනොත් සමාජය අනිත් අය ඉදිරියේ වලත්ත කතා කියන්න තියෙන ලැජ්ජාව,නුසුදුසුයි කියන හැඟීම නැති වෙලා තැනක් නොතැනක් නොබලා කුණුහබ්බ කියන්න පුලුවන්
3. Severe Depression :
Depression රෝගයේ උග්ර අවස්ථා වලදි කුණුහරුප කියාගෙන, ආවේගශීලීව ක්රියාකරන්න පුලුවන්
4. Bipolar affective Disorder Manic phase
මානසික රෝගී වාට්ටුවල ඉන්න රෝගීන්ගෙන් 30-40% මේ තත්වය තියෙන අය. මේකෙදි ආත්ම විශ්වාසය ඉතාම වැඩියි. තමන් ගැන අධි තක්සේරුවක් තියෙන්නේ. ඒ නිසා තමන්ට කරන්න බැරි වැඩ , නොකළ යුතු වැඩ කරන්න පෙළඹෙනවා. ඒ වගේ වෙලාවකදි කුණුහරුප කියන්න පුලුවන්.
5. Psychosis උදා-Schizoprenia
Schizoprenia වගේ ලෙඩ වලදි ලෙඩාට delusions, hallucinations ඇති වෙනවා එතකොට, ඇතැම් රෝගීන් හිතනවා තමන්ට දෙවියන් වරමක් දුන්නා, දෙවියෝ නියෝගයක් දෙනවා මේ විදියට ඉන්න කියලා. කවුරු හරි ලෙඩෙක්ට හිතුනොත් කාලි අම්මා, කුණුහරුපෙන් මිනිස්සුන්ට බනින්න කියලා නියෝග කරා කියලා බඩුම තමයි. ඔන්න එදා ඉඳලා වටේ පිටේ හැමෝටම සුද්ද සිංහල පාඩම්
6. PTSD ( Post traumatic stress disorder )
තමංගේ ජීවිතයේ ඉතාම කටුක අත්දැකීමකට ( දරුණු රිය අනතුරකට, ස්ත්රියක් නම් දූශනයකට, ලමා අපචාරයකට,තමන් වැඩියෙන්ම ආදරය කරපු කෙනෙක්ගේ මරනයකට වගේ ) මුහුණ දෙන්න සිදුවෙලා තියෙනවා නම් ඒ අත්දැකීම මතකයේ රැඳී තිබීම නිසා පසු කාලයක විවිධ මානසික විපර්යාස වලට ලක් වෙන්න පුලුවන්. ඒ අතරට ටැබූ වචන වැඩියෙන් කියන එකත් එකක් විදියට එකතු වෙන්න ඉඩකඩ තියෙනවා.
7. Substance abuse
මත්පැන් මත් ද්රව්ය ගැනීමෙදිත් මොලයේ ඇතැම් කලාප වල ක්රියාකාරිත්වය අඩපණ වුනාම මෙහෙම වෙනවා. උදා - ජින්තුවා දෙකක් නවාගෙන ඇවිත් දාන ත්රෙඩ්
8. Taurettes syndrome
මේක ප්රවේණික රෝගයක්. මේකෙදි අත පය යොදාගෙන කරන repetitive movements වගේම ශබ්ද ( vocal tics ) තියෙනවා.මේ ලෙඩේ තියෙන හැමෝම කුනුහරුප කියන්ණේ නෑ. භාශාවේ තියෙන ඕනම වචනයක් vocal tic එකක් වෙන්න පුලුවන්. මේ ලෙඩේ තියෙන අයගෙන් 10-15% ප්රමාණයකට vulgar word එකක්/slang word එකක් vocal tic එකක් විදියට ඇති වෙන්න පුලුවන්. මෙන්න මේ වීඩියෝ එක බැලුවොත් වැඩේ මීටර් වෙයි
ඇතැම් OCD රෝගීන්ටත් මේ තත්වය ඇති වෙන්න පුලුවන්. උදා- තරහා ගියාම 5 පාරක් හු@@ කීම
10. ADHD
මේ රෝගී තත්වය තියෙන උදවියත් කුණුහරුප කියන්න පුලුවන්.
ඇයි මේ වගේ ලෙඩ වලදි කුණුහරුප කියන්නේ??
මේ ලෙඩ වලින් අතිමහත් බහුතරයක දකින්න තියෙන වැදගත්ම සහ අතිශය පොදු ලක්ශනය තමයි මේ සියලු රෝගින් තමංගේ ජීවිතකාලයේදි දරුණු මානසික බිඳවැටීමකට ලක්වුන අය.
ඒ සඳහා උදාහරණ කියනවා නම්
1. තම මවගේ, පියාගේ හෝ දෙදෙනාගෙම අකල් මරණයක්.
2. මව් පියන් දෙදෙනා දික්කසාද වීම
3. මව්පියන් දෙදෙනාගේ අනියම් සම්බන්ධතා
4. අරන් හදාගත් දරුවෙක් වීම නිසා නොසැලකිල්ලට බඳුන් වීම
5. කුඩා අවදියේදි තමන්ගේ මව්පියන්ගෙන් හෝ, සමීප ඥාතියෙක්ගෙන් ( බාප්පා, ලොකුතාත්තා, ඥාති සහෝදරයෙක්ගෙන් ) අපහරණයට, අපයෝජනයට බඳුන් වීම
6. දරුවෙකුට ජීවත් වෙන්න අයහපත් සමාජ පරිසරය ( වනාතමුල්ල වගේ මුඩුක්කු ඒරියා එකක, ගංජා කසිප්පු විකුණන සමාජ දුශ්චරිතය රජ කරන, වැරදි ක්රියා වීරත්වයට නගන පරිසරයක ජීවත් වීම
7. කුඩා කාලයේ ඉඳලම සමාජයේ නොසැලකිල්ලට ලක්වෙලා කොන් වෙලා හැදුනා නම්, තමන්ට නොලැබුන ගෞරවය, සැලකිල්ල ලබාගන්න මෙහෙම හැසිරෙන්න පුලුවන්
ඔය වගේ දේවල් දරුවෙක්ගේ ලමාකාලයෙදි මුහුණ දෙන්න සිදුවෙලා තියෙනවා නම් ඒ අයට තමන්ගේ දෙමව්පියන්, අනිත් පුද්ගලයින්ගේ දෙමව්පියන්, සාර්ථක ජීවිත ගත කරන අය සහ, ඇතැම්විට සමස්ත සමාජයම කෙරෙහි වෛරයක් ඇති වෙලා, සමාජයෙන් පලිගන්න මේ විදියට හැසිරෙන්න පුලුවන්.
ඒ වගේම ඇතැම් ප්රවේනික මානසික රෝග වලදි (schizoprenia ), හිස සම්බන්ධ අනතුරු වලදි, සහ මත්පැන් ගංජා වගේ මත්ද්රව්ය භාවිතයෙදි මොලයේ ඇතැම් ප්රදේශවල නියුරෝන ක්රියාකාරිත්වය අඩපණ වීම නිසාත් මේ තත්වය ඇති වෙන්න පුලුවන්.
මේකට බෙහෙත් නැද්ද??
මුලින්ම කියන්න ඕන මානසික රෝගවලට බෙහෙත් කියන්නේ එක ප්රතිකාරයක් විතරයි. ඒ වගේම සමහර මානසික රෝග වලට ඩිරෙක්ට් බෙහෙත් වලින් ප්රතිකාර කරන්න බැහැ. මේ වගේ ලෙඩවලට ප්රතිකාර කරන්න නම් මුලින්ම ලෙඩාව අල්ලගෙන කුදලගෙන මානසික වෛද්යවරයෙක් ලඟට ගෙනියන්න ඕන. ඊට පස්සේ ලෙඩාගේ රෝග ඉතිහාසය බලලා, ලෙඩා සමග , ලෙඩාගේ සමීප ඥාතියෝ සමග කතා බහ කරලා , ලෙඩාව පරීක්ශා කරලා බලලා ICD-10 criteria( ලංකාවේ අපි වැඩියෙන්ම භාවිතා කොරන්නේ ඕක ) අනුව ලෙඩාට තියෙන ලෙඩේ මොකක්ද කියලා හරියට නිගමනය කරන්න ඕන. මේකෙදි හරියට ලෙඩා ගැන ඇත්ත කියන එක ඉතාම වැදගත්. මොකද මේ එක එක ලෙඩවලට දෙන ප්රතිකාර ක්රම සංකීර්ණ වෙනස් විදියේ ප්රතිකාර.
අදාල රෝගය හරියට නිගමනය කරාට පස්සේ ඒ සඳහා
1. ඖෂධ වලින් ( උදා - BAD - Lithium, Sodium Valproate mood stabilizers / Schizoprenia Olanzapine, Respiridone, Clozapine
Depression Ecsitolopram, Fluoxetine, TCA
2. Cognitive behavioral therapy
මේක psychological treatment එකක්. බොහොම සංකීර්ණ, ඒ ඒ ලෙඩේට විශේෂිත වන cognitive behavioral therapy තියෙනවා. OCD වගේ ලෙඩකට කරන සරල Exposure and Response Prevention වගේම, Narcissistic Personality Disorder එකට දෙන Schema Therapy එක වගේ සංකීර්ණ ප්රතිකාර ක්රමත් අයිති වෙන්නේ මේ කැටගරි එකට.
3. ECT සරලවම කියනවා නම් කරන්ට් එක අල්ලන එක
එලකිරියෙදි අපි මේ ලෙඩ්ඩු එක්ක කොහොමද වැඩ කරන්නේ??
පිස්සෝ කවදාවත් තමන්ට පිස්සු කියලා පිලිගන්නේ නෑ. එහෙනම් කොරන්න තියෙන්නේ මූ පිස්සා කියන එක දැනගෙන වැඩ කරන එක. පුලුවන් නම්, ඉන්න තැන දන්නවා නම් කුදලගෙන ගිහින් මානසික රෝග වාට්ටුවකට ඇතුලු කරන්න.
ඉන්න තැනක් දන්නේ නැත්නම් මේ වගේ ලෙඩ්ඩුංට අවධානය ලබාදෙන එක නවත්තන්න. අනුංගේ අවධානය, සැලකිල්ල ලබාගන්න, පොරත්වය ආරෝපණය කරගන්න කුණුහරුප කියන කෙනාට ඒකෙන් බලාපොරොත්තුවන දේ නොලැබුනාම, කුණුහරුප කියන එක අඩු වෙනවා, අඩු කරන්න වෙනවා. එයාලා පොරක් වෙන්න වෙන ක්රමයක් හොයාගන්න උත්සාහ කරනවා. ඒ වගේම ඒ අය හොඳ දෙයක් කරනවා නම් ඒක අගය කරන්න. එතකොට නිරායාසයෙන්ම මේ අය අනිත් අයගෙන් හොඳක් අහන්න පුලුවන් විදියේ වැඩ කරන්න උත්සාහ කරනවා.
මේ වගේ රෝගීන්ට කුණුහරුපවලින්ම බණින්න යන්නේ නැතුව ඔවුන් ගැන සානුකම්පිතව බලන එකත් වැදගත්. මොකද ඔවුන් එහෙම හැසිරෙන්නේ රෝගීන් නිසා, හාට් පේශන්ට් කෙනෙක්ට, දියවැඩියා ඩෙංගු රෝගියෙක්ට වගේම මේ වගේ ලෙඩ්ඩුන්ටත් අපේ කරුණාව දයාව හිමි විය යුතුයි. හැමතිස්සෙම මේ පුද්ගලයා මෙහෙම හැසිරෙන්නේ ලමා වියේදි සිදුවුන ඉතා දුක්ඛිත අත්දැකීමක් නිසා කියන එක මතක තියාගෙන සානුකම්පිතව බලන්න ඕන.
ඊලඟ වැදගත්ම කාරණේ තමයි ඉහත ලිස්ට් එකේ තියෙන ඇතැම් මානසික රෝග හඳුනාගැනීම වගේම ප්රතිකාර ලබාදීලා සුව කිරීම, පාලනය කිරීම ඉතාම අපහසුයි.ලෙඩෙක් කියලා අඳුරගන්න කලින් සමාජයේ අවුරුදු ගාණක් ජීවත් වෙන්න පුලුවන්. ඒ වගේම ප්රතිකාර ගන්න සිදුවන කාලය අවුරුදු ගානක් වෙන්නත් පුලුවන්. ඒ නිසා, රෝගියාගේ වටේ සිටින සමීපතමයන් ඉවසීමෙන් කටයුතු කරන එකත් වැදගත්. අද බෙහෙත් බීලා හෙට පිස්සු හොඳ වෙයි කියලා බලාපොරොත්තු වුනොත් නම් පුතෝ වැඩේ අල බතල වෙනවා.
ඒ වගේම මේ විදියට කුණුහරුප කියාගෙන හැසිරෙන එලකිරි සාමාජිකයෝ මේ ත්රෙඩ් එක කියෙව්වා නම් ඔබට යම් ප්රශ්නයක් තියෙනවා කියලා තේරෙණවා නම් කරුණාකරලා නිසි වෛද්ය ප්රතිකාර ලබාගන්න. මේක අණක්, නියෝගයක් නෙවෙයි කරුණාවෙන් කරන ඉල්ලීමක්. ඒක ඔබට වගේම සමාජයේ අනිත් අයටත් කරණ ලොකු උදව්වක්.
අන්තිමටම අහන්න තියෙන්නේ අපි කුණුහරුප කිව්වට කමක් නැද්ද?? අපිත් මේ ලෙඩ්ඩු වගේ වෙයිද??
ඉඳලා හිටලා වෙන මෙම්බරයෙක් එක්ක කොක්කක් දාගෙන මව් ගුණ ගායනා කරාට ලෙඩෙක් වෙන්නෙත් නෑ. අංගම්මන සුමනා වගේ කුණුහරුප සාහිත්යයේ එන කවි රසවින්දා කියලත් අපි මානසික ලෙඩ්ඩු වෙන්නේ නෑ පාරේ යනකොට මිනිස්සු එක්ක මල පැන්නම කටින් කුණුහබ්බයක් පැන්නත් ලෙඩෙක් වෙන්නේ නෑ දැං සාමාන්ය - අසාමාන්ය කුණුහබ්බ භාවිතාවේ වෙනස මොකක්ද කියලා පැහැදිලි ඇති.එහෙනම් අපි අද ඉඳන් දැනගෙන සබුද්ධිකව කුණුහබ්බ භාවිතා කරමු ප.ලි. -
1.මෙහි සදහන් ඇතැම් මානසික රෝග වල රෝගලක්ශන/ ප්රතිකාර ක්රම පොදු ජනතාවට අවබෝධ කරගත හැකි අයුරින් සරල කර දක්වා ඇත
2. අධ්යාපනික ත්රෙඩ් එකක් නිසා, බෝරිං වෙන එක නවත්තන්න එලකිරියේ ඇතැම් බුවාලගේ නම් භාවිතා කර ඇත. එයට එම බුවාලා අකමැති නම් එම නම් වහාම රිමූව් කරන බව දන්වා සිටිමි.
3. සියලුම හිමිකම් බින්දු වන මා සතුයි©
