ඇයි.හාමුදුරුවන්ට චිකන් කන්න බැරිද ?
ත්රිපිටකයට අනුව, භික්ෂූන් වහන්සේලාට දානය (ආහාර) වැළඳීම සඳහා බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දැඩි නීතිරීති පනවා ඇත.
ප්රධානතම නියමය වන්නේ භික්ෂූන් වහන්සේ නමකට ආහාර ගත හැක්කේ අරුණෝදයේ සිට ඉර මුදුන් වන වේලාව (මධ්යාහ්නය) දක්වා වූ කාලය තුළ පමණක් බවයි.
ත්රිපිටකයේ සඳහන් කරුණු ඇසුරින් මෙම නීති පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් පහත දැක්වේ.
1. අනුමත කාලය (පෙරබත / Pura-bhatta)
බුදුරජාණන් වහන්සේ නියම කර ඇත්තේ අරුණෝදයේ (තම අත්ලෙහි රේඛා පැහැදිලිව දැකගත හැකි තරම් ආලෝකය ඇති විට) සිට ඉර මුදුන් වන වේලාව දක්වා ආහාර ගැනීම සුදුසු බවයි.
මජ්ඣිම නිකායේ කීටාගිරි සුත්රයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙයට හේතුව මෙසේ පැහැදිලි කරති:
"මහණෙනි, මම එක් අසුනක (හෝ දහවලට පෙර) ආහාර වළඳමි. එසේ කිරීමෙන් මා නිදුක් බව, නිරෝගී බව, සැහැල්ලු බව, බලය හා පහසු විහරණය ලබමි. මහණෙනි, එන්න, ඔබත් එක් අසුනක (දහවලට පෙර) ආහාර වළඳන්න. එසේ කිරීමෙන් ඔබත් නිදුක් බව, නිරෝගී බව, සැහැල්ලු බව, බලය හා පහසු විහරණය ලබනු ඇත."
2. තහනම් කළ කාලය (විකාලය / Vikāla)
ඉර මුදුන් වූ වේලාවේ සිට පසුදින අරුණෝදය දක්වා කාලය "නොකල්හි" හෙවත් විකාලය ලෙස සැලකේ. මෙම කාලය තුළ ඝන ආහාර හෝ බොහොමයක් මෘදු ආහාර ගැනීම සපුරා තහනම් වේ.
මෙම නියමය භික්ෂූන්ගේ විනය නීති ඇතුළත්
විනය පිටකයේ දක්වා ඇත.
- පාචිත්තිය 37: භික්ඛු පාතිමොක්ඛයේ මෙම නීතියෙන් පැහැදිලිවම ප්රකාශ වන්නේ, "යම් භික්ෂුවක් විකාලයෙහි (නොකල්හි) ඛාදනීය (හැපිය යුතු) හෝ භෝජනීය (ගිලිය යුතු) ආහාරයක් වළඳයි නම්, එය පාචිත්ති ඇවැතක් (වරදක්) වේ" යනුවෙනි.
- මෙම වරදින් නිදහස් වීම සඳහා වෙනත් භික්ෂුවකට ඒ බව ප්රකාශ කර ඇවැතින් දේශනා කළ යුතුය.
3. මෙම නීතිය පැනවීමට හේතු
සූත්ර පිටකය පුරාම බුදුරජාණන් වහන්සේ අවධාරණය කරන්නේ ආහාර ගන්නා වේලාවන් සීමා කිරීම කටුක තපසක් නොවන බවත්, එය අධ්යාත්මික හා ශාරීරික යහපැවැත්ම සඳහා වූ ප්රායෝගික පියවරක් බවත්ය.
මජ්ඣිම නිකායේ භද්දාලි සූත්රය වැනි දේශනාවල පහත කරුණු ඉස්මතු කර ඇත:
- සෞඛ්යය සහ සැහැල්ලු බව: දහවලට පෙර ආහාර ගැනීමෙන් පස්වරුවේ සහ රාත්රී කාලයේ භාවනා කිරීමේදී ඇතිවන අලස බව සහ නිදිමත ස්වභාවය වළක්වයි.
- කාමයන්ගෙන් වෙන්වීම: ආහාර කෙරෙහි ඇති ගිජු බව දුරු කිරීමටත්, ඉන්ද්රීය පිනවීම් කෙරෙහි ඇති ඇල්ම අඩු කිරීමටත් මෙය උපකාරී වේ.
- ගිහියන්ට ඇති බර අඩු කිරීම: පුරාණ ඉන්දියාවේ භික්ෂූන් වහන්සේලා පිණ්ඩපාතයේ වැඩියහ. පිණ්ඩපාතය උදෑසන කාලයට පමණක් සීමා කිරීමෙන්, දවස පුරා සහ රාත්රියේදීත් ආහාර සැපයීමට ගිහියන්ට තිබූ බර සහ අපහසුතාවය මඟහැරුණි.
- ආරක්ෂාව: රාත්රී අඳුරේ පිණ්ඩපාතයේ වැඩි භික්ෂූන් වහන්සේලා සොරුන් ලෙස වරදවා වටහා ගැනීම්, අපවිත්ර වලවල් වල වැටීම්, හෝ ගිහියන් බියට පත්වීම් වැනි සිදුවීම් විනය පිටකයේ වාර්තා වේ. පිණ්ඩපාතය දහවල් කාලයට පමණක් සීමා කිරීමෙන් මෙම අනතුරු වළක්වා ගත හැකි විය.
4. දහවලින් පසු ඇති අනුමැතියන් සහ ව්යතිරේක
දහවලින් පසු ඝන ආහාර සහ බොජුන් සපුරා තහනම් වුවද, භික්ෂූන්ගේ සෞඛ්යය තහවුරු කිරීම සඳහා විනය පිටකයේ නිශ්චිත අනුමැතියන් දක්වා ඇත:
- පලතුරු යුෂ (යාමකාලික): ඉර මුදුන් වීමෙන් පසු, හොඳින් පෙරාගත් පලතුරු යුෂ පානය කිරීමට භික්ෂූන් වහන්සේලාට අවසර ඇත (ධාන්ය හෝ බෝංචි වැනි ඵල හැර). මෙම යුෂ වල කිසිදු ඝන කොටසක් නොතිබිය යුතුය (අෂ්ඨපාන).
- ඖෂධ (සත්තාහකාලික සහ යාවජීවික): භික්ෂුවක් රෝගී වී ඇත්නම් හෝ ශරීර ශක්තිය අවශ්ය නම්, ඕනෑම වේලාවක "පස්බේත්" (ගිතෙල්, වෙඬරු, තෙල්, මී පැණි සහ උක් සකුරු/හකුරු) වැළඳීමට අවසර ඇත. මේවා දින හතක් දක්වා තබා ගත හැක. සෞඛ්ය හේතූන් මත අවශ්ය නම් මුල්, ඖෂධ පැළෑටි සහ ලුණු වැනි යාවජීවික (ජීවිතාන්තය දක්වා භාවිතා කළ හැකි) ඖෂධ ද ඕනෑම වේලාවක ගත හැක.
- සාමාන්ය ජලය: ජලය සහ තේ (කිරි හෝ ඝන ද්රව්ය නොමැතිව) ඕනෑම වේලාවක නිදහසේ පානය කළ හැක.