Oya VOG la kiyana widihata Yasmin wage ewagen side effects aththatama nadda? Like Cancer risk?
Gemini girl කිව්ව විදිහට,
Mithuri, Yasmin (Yesmine), සහ Diane 35 වැනි උපත් පාලන පෙති (Oral Contraceptive Pills) භාවිතයේදී ඇති විය හැකි කෙටිකාලීන සහ දිගුකාලීන අතුරු ආබාධ (Side effects) කිහිපයක් පවතිනවා. මෙම පෙති ශරීරයේ හෝමෝන මට්ටම් වෙනස් කරන නිසා, එක් එක් කෙනාගේ ශරීරය මෙයට ප්රතිචාර දක්වන ආකාරය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.
පෙති වර්ග අනුව අතුරු ආබාධ සහ ඒවා භාවිත කරන හේතු තරමක් වෙනස් වෙනවා:
- Mithuri: ලංකාවේ බහුලවම භාවිත වන සම්මත උපත් පාලන පෙත්තක්.
- Yasmin: ශරීරයේ බර වැඩි වීම හෝ ශරීරයේ වතුර රැඳීම (Fluid retention) අවම කරන හෝමෝන අඩංගු පෙත්තක්.
- Diane 35: උපත් පාලනයට අමතරව අධික ලෙස කුරුලෑ හටගැනීම (Acne) සහ අධික රෝම වර්ධනය (Hirsutism) වැනි හෝමෝන අසමතුලිතතා සඳහාත් වෛද්යවරුන් නිර්දේශ කරන පෙත්තක්.
එම පෙති වල පොදු අතුරු ආබාධ පහත පරිදි වෙන් කර හඳුනාගත හැකියි:
1. කෙටිකාලීන අතුරු ආබාධ (Short-term Side Effects)
මේවා සාමාන්යයෙන් පෙති වර්ගය ශරීරයට හුරු වන පළමු මාස 2-3 ඇතුළත ඇති වී, පසුව ඉබේම නැති වී යන සුළු අතුරු ආබාධයි:
- ඔක්කාරය සහ වමනය (Nausea): විශේෂයෙන්ම පෙති බොන්න පටන් ගත් මුල් දවස්වල ඇති විය හැක. (රාත්රී ආහාරයෙන් පසු හෝ නින්දට පෙර පෙත්ත ගැනීමෙන් මෙය මඟහරවා ගත හැක.)
- හිසරදය (Headaches): හෝමෝන වෙනස් වීම් නිසා සුළු හිසරදයක් ඇති විය හැක.
- පියයුරු වල තද ගතිය හෝ වේදනාව (Breast tenderness).
- ඔසප් චක්රය අතරතුර සුළු වශයෙන් ලේ පිටවීම (Spotting/Breakthrough bleeding): මුල් මාස කිහිපයේ ඔසප් වාර දෙකක් අතරමැද සිහින් ලේ බිඳු පිටවිය හැක.
- මනෝභාවයන් වෙනස් වීම (Mood swings): නිතර කේන්ති යාම, කනස්සල්ල හෝ සුළු මානසික අවපීඩන ස්වභාවයක් දැනීම.
- බරෙහි සුළු වෙනස්වීම්: ශරීරයේ ජලය රැඳීම (Water retention) නිසා බර තරමක් වැඩි වූවා සේ දැනිය හැක.
2. දිගුකාලීන සහ කලාතුරකින් ඇති වන බරපතළ අතුරු ආබාධ (Long-term / Rare Side Effects)
වසර ගණනාවක් පුරා දිගුකාලීනව මෙම පෙති භාවිත කිරීමේදී හෝ ඇතැම් අවදානම් සාධක පවතින අයට (කලාතුරකින්) බරපතළ සංකූලතා ඇති විය හැක:
- රුධිර කැටි ගැසීමේ අවදානම (Blood Clots / DVT): මෙය උපත් පාලන පෙති වල ඇති ප්රධානම සහ බරපතළම අවදානමකි. රුධිර නාල වල ලේ කැටි ගැසී ඒවා පෙනහළු හෝ මොළය කරා ගමන් කිරීමේ අවදානමක් පවතී. (විශේෂයෙන්ම Diane 35 වැනි පෙති වල මේ අවදානම සාමාන්ය පෙති වලට වඩා තරමක් වැඩි බැවින් එය දිගුකාලීනව උපත් පාලනයටම පමණක් භාවිත කිරීම නිර්දේශ නොකරයි).
- අධි රුධිර පීඩනය (High Blood Pressure): දිගුකාලීන භාවිතයේදී කලාතුරකින් රුධිර පීඩනය ඉහළ යා හැක.
- හෘදයාබාධ සහ ආඝාතය (Heart Attack & Stroke): වයස අවුරුදු 35 ට වැඩි, දුම්පානය කරන හෝ අධි රුධිර පීඩනය ඇති කාන්තාවන් පෙති භාවිත කිරීමේදී මේ අවදානම වැඩි වේ.
- පිළිකා අවදානම පිළිබඳ සබඳතාව:
- පියයුරු සහ ගර්භාෂ බෙල්ලේ (Cervical) පිළිකා: දිගුකාලීන භාවිතයේදී මේවායේ අවදානම සුළු වශයෙන් ඉහළ යා හැකි බව පර්යේෂණ පෙන්වයි.
- හිතකර තත්ත්වයන්: කෙසේ වෙතත්, මෙම පෙති මඟින් ඩිම්බකෝෂ පිළිකා (Ovarian cancer) සහ ගර්භාෂ ඇතුළු ස්තරයේ පිළිකා (Endometrial cancer) ඇතිවීමේ අවදානම විශාල වශයෙන් අඩු කරයි.
- ලිංගික ආශාව අඩු වීම (Decreased Libido): සමහර කාන්තාවන්ට දිගුකාලීනව පෙති ගන්නා විට ලිංගික එක්වීම් සඳහා ඇති උනන්දුව අඩු විය හැක.
වැදගත් සටහන: ඔබ උපත් පාලන පෙති වර්ගයක් තෝරා ගැනීමට පෙර අනිවාර්යයෙන්ම වෛද්යවරයෙකු හෝ සායනයක් (Family Planning Clinic) වෙත ගොස් උපදෙස් ලබාගත යුතුය. ඔබට අධි රුධිර පීඩනය, ඉරුවාරදය (Migraine), දියවැඩියාව හෝ පවුලේ අයට ලේ කැටි ගැසීමේ රෝග ඉතිහාසයක් තිබේ නම්, වෛද්යවරයා විසින් ඔබට වඩාත්ම ආරක්ෂිත වෙනත් උපත් පාලන ක්රමයක් නිර්දේශ කරනු ඇත.