විදුලිබල හා බලශක්ති අමාත්යාංශය විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම චක්රලේඛවලට අනුව, 2026 මාර්තු 05 වන දින සිට ක්රියාත්මක වූ ජාතික විදුලිබල ප්රතිපත්තිය යටතේ අලුතින් ලබා ගන්නා සියලුම සූර්ය පැනල සම්බන්ධතා සඳහා 'Net Plus' (නෙට් ප්ලස්) ක්රමවේදය පමණක් අනිවාර්ය කර ඇත.
මීට පෙර භාවිත කළ 'Net Metering' (නෙට් මීටරින්) සහ 'Net Accounting' (නෙට් එකවුන්ටින්) ක්රමවේද නව පාරිභෝගිකයින්ට ලබා නොදීමට තීරණය කර ඇති අතර, පවතින ගිවිසුම්වල කාලසීමාව අවසන් වී ඒවා දීර්ඝ කරන විට එම ගිවිසුම් අනිවාර්යයෙන්ම 'Net Plus' ක්රමයට මාරු කළ යුතු බවට නියම කර ඇත.
වහලය මත සවි කරන ලද සූර්ය පැනල මගින් විදුලිය නිපදවන පාරිභෝගිකයින් සඳහා ක්රියාත්මක වන 'Net Plus' ක්රමවේදය යනු, එම පද්ධතිය මගින් නිපදවන සම්පූර්ණ විදුලි ධාරිතාව ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට (ග්රිඩ් එකට) සෘජුවම ලබා දෙන වැඩසටහනකි. මෙහිදී, පාරිභෝගිකයා විසින් ජාලයට ලබා දෙන විදුලි ඒකක ප්රමාණය සඳහා ස්ථාවර ආදායමක් ලැබෙන අතර, නිවසේ දෛනික විදුලි පරිභෝජනය සඳහා සාමාන්ය පරිදි වෙනම බිල්පතක් ගෙවීමට සිදුවේ. මෙම ක්රියාවලියේදී විදුලිය නිපදවීම සහ පරිභෝජනය එකිනෙක සම්බන්ධ නොවී වෙන වෙනම ගණනය කරනු ලැබේ.
නව ප්රතිපත්තිය යටතේ, සූර්ය පැනල සම්බන්ධතා සඳහා වන ගිවිසුමක උපරිම කාලසීමාව වසර 12කට සීමා කර ඇති අතර, සෑම පද්ධතියක් සඳහාම දුරස්ථව ක්රියාත්මක කළ හැකි 'ස්මාර්ට් මීටරයක්' (smart meter) සවි කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙම නවීන තාක්ෂණය මගින් පාරිභෝගිකයින්ට තමන් නිපදවන විදුලි ප්රමාණය වඩාත් නිවැරදිව නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ. මෙහි ඇති ප්රධාන වාසිය වන්නේ, නිවසේ විදුලි පරිභෝජනය කුමක් වුවත්, නිපදවන මුළු ඒකක ප්රමාණය සඳහා ස්ථාවර ගාස්තුවක් (Feed-in Tariff) ලැබීමයි. මෙම වාසිවලට අමතරව, 'Net Plus' ක්රමවේදය තුළ යම් යම් සීමාවන් සහ අවදානම් ද හඳුනාගත හැකිය. වහලයේ ඉඩකඩ කොපමණ තිබුණද, විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලද ධාරිතා සීමාවට (Contract Demand Limit) වඩා විශාල පද්ධතියක් සවි කිරීමට පාරිභෝගිකයින්ට අවසර නොලැබේ. තවද, අනාගතයේදී ජාතික විදුලි ගාස්තු ඉහළ ගියහොත් එය නිවසේ විදුලි බිල්පතට සෘජුවම බලපාන අතර, මෙම ක්රමය යටතේ විශේෂ බැටරි පද්ධතියක් නොමැතිව විදුලිය විසන්ධි වන අවස්ථාවකදී නිවසේ විදුලි සැපයුම අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට හැකියාවක් නොමැත.
To put it simply: suppose you invest around Rs. 800,000 to install a 5kW system.
If it generates a maximum of 1,000 units per month and your household consumption is 500 units, under the new system, you would receive Rs. 23,110 (23.11 x 1,000) for the 1,000 units generated; however, you would receive a bill of Rs. 40,350 for the 500 units consumed. Consequently, you would have to pay the Board the difference of Rs. 17,240 (40,350 - 23,110). In contrast, under the previous 'Net Accounting' method, your bill would be zero, and your account would be credited with Rs. 10,475 (20.95 x 500).
මීට පෙර භාවිත කළ 'Net Metering' (නෙට් මීටරින්) සහ 'Net Accounting' (නෙට් එකවුන්ටින්) ක්රමවේද නව පාරිභෝගිකයින්ට ලබා නොදීමට තීරණය කර ඇති අතර, පවතින ගිවිසුම්වල කාලසීමාව අවසන් වී ඒවා දීර්ඝ කරන විට එම ගිවිසුම් අනිවාර්යයෙන්ම 'Net Plus' ක්රමයට මාරු කළ යුතු බවට නියම කර ඇත.
වහලය මත සවි කරන ලද සූර්ය පැනල මගින් විදුලිය නිපදවන පාරිභෝගිකයින් සඳහා ක්රියාත්මක වන 'Net Plus' ක්රමවේදය යනු, එම පද්ධතිය මගින් නිපදවන සම්පූර්ණ විදුලි ධාරිතාව ජාතික විදුලිබල පද්ධතියට (ග්රිඩ් එකට) සෘජුවම ලබා දෙන වැඩසටහනකි. මෙහිදී, පාරිභෝගිකයා විසින් ජාලයට ලබා දෙන විදුලි ඒකක ප්රමාණය සඳහා ස්ථාවර ආදායමක් ලැබෙන අතර, නිවසේ දෛනික විදුලි පරිභෝජනය සඳහා සාමාන්ය පරිදි වෙනම බිල්පතක් ගෙවීමට සිදුවේ. මෙම ක්රියාවලියේදී විදුලිය නිපදවීම සහ පරිභෝජනය එකිනෙක සම්බන්ධ නොවී වෙන වෙනම ගණනය කරනු ලැබේ.
නව ප්රතිපත්තිය යටතේ, සූර්ය පැනල සම්බන්ධතා සඳහා වන ගිවිසුමක උපරිම කාලසීමාව වසර 12කට සීමා කර ඇති අතර, සෑම පද්ධතියක් සඳහාම දුරස්ථව ක්රියාත්මක කළ හැකි 'ස්මාර්ට් මීටරයක්' (smart meter) සවි කිරීම අනිවාර්ය වේ. මෙම නවීන තාක්ෂණය මගින් පාරිභෝගිකයින්ට තමන් නිපදවන විදුලි ප්රමාණය වඩාත් නිවැරදිව නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකියාව ලැබේ. මෙහි ඇති ප්රධාන වාසිය වන්නේ, නිවසේ විදුලි පරිභෝජනය කුමක් වුවත්, නිපදවන මුළු ඒකක ප්රමාණය සඳහා ස්ථාවර ගාස්තුවක් (Feed-in Tariff) ලැබීමයි. මෙම වාසිවලට අමතරව, 'Net Plus' ක්රමවේදය තුළ යම් යම් සීමාවන් සහ අවදානම් ද හඳුනාගත හැකිය. වහලයේ ඉඩකඩ කොපමණ තිබුණද, විදුලිබල මණ්ඩලය විසින් අනුමත කරන ලද ධාරිතා සීමාවට (Contract Demand Limit) වඩා විශාල පද්ධතියක් සවි කිරීමට පාරිභෝගිකයින්ට අවසර නොලැබේ. තවද, අනාගතයේදී ජාතික විදුලි ගාස්තු ඉහළ ගියහොත් එය නිවසේ විදුලි බිල්පතට සෘජුවම බලපාන අතර, මෙම ක්රමය යටතේ විශේෂ බැටරි පද්ධතියක් නොමැතිව විදුලිය විසන්ධි වන අවස්ථාවකදී නිවසේ විදුලි සැපයුම අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාමට හැකියාවක් නොමැත.
To put it simply: suppose you invest around Rs. 800,000 to install a 5kW system.
If it generates a maximum of 1,000 units per month and your household consumption is 500 units, under the new system, you would receive Rs. 23,110 (23.11 x 1,000) for the 1,000 units generated; however, you would receive a bill of Rs. 40,350 for the 500 units consumed. Consequently, you would have to pay the Board the difference of Rs. 17,240 (40,350 - 23,110). In contrast, under the previous 'Net Accounting' method, your bill would be zero, and your account would be credited with Rs. 10,475 (20.95 x 500).
