මේක කුමන්ත්‍රණයක් නෙවෙයි. ප්‍රශ්නය තමයි, වහලවල් උඩ ගෙවල්වල සූර්ය බලශක්තිය තියෙන අය, දිවා කාලයේදී තමන් විසින්ම ජනනය කරන විදුලියෙන් වැඩි කොටසක් භාවිතා කරන්නේ නැහැ. සූර්ය බලශක්තියේ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඒකකයකට රු. 15 ක් පමණ වේ. ගැටලුව තමයි ගෙදර ආවට පස්සේ බොහෝ පාරිභෝගිකයින් අධික ලෙස විදුලිය පරිභෝජනය කරන්න පටන් ගන්නවා, ඒ වෙනකොට (සවස) සූර්ය බලශක්තිය උත්පාදනය වෙන්නේ නැති එකයි, රජයට ඩීසල් දහනය කරලා එක ඒකකයක් නිෂ්පාදනය කරන්න රු. 90 ත් 120 ත් අතර මුදලක් වැය වෙනවා. ඉතින් සූර්ය බලශක්තිය තියෙන අය කලින් ගිවිසුමට අනුව අඩු මිලට අධික මිලට ජනනය කරන ලද විදුලිය භාවිතා කරනවා. මොකද මේ පරිශීලකයින් වායු සමීකරණ යන්ත්‍ර ක්‍රියාත්මක කරලා උපරිම පැයවලදී කාර් ආරෝපණය කරනවා. ඒක තමයි ගැටලුව. සූර්ය බලශක්තිය ජාලයට යන්නේ දිවා කාලයේදී පරිභෝජනය කරන අතර දිවා කාලයේදී ජල විදුලිය ඉතිරි කරයි නම්, ගැටලුව තරමක් කළමනාකරණය කර ඇත. නමුත් සත්‍ය සත්‍යය නම් සූර්ය බලශක්තිය නිවාස හිමියන් net metering නිසා මිලෙන් පහෙන් එකකට අධික මිල විදුලිය භාවිතා කරන බවයි. විසඳුම නම්, සූර්ය බලශක්ති බලාගාර නිවාස හිමියන්ට ඔවුන්ගේම භාවිතය සඳහා තමන්ගේම බැටරියක් තබා ගැනීමට or ඉහළ මිලක් ගෙවීමට ඉඩ දීමයි (එය උපරිම කාලවලදී සැබෑ මිලයි). මේ සියල්ල උපරිම වේලාවන් තුළ පරිභෝජනය අඩු කිරීමට උපකාරී වනු ඇත. මෙය කුමන්ත්‍රණයක් නොවේ, එය රටට සහ ජනතාවට උපකාර කිරීම සඳහා වන අතර, එසේ නොමැතිනම් වහලය මත සූර්ය බලශක්ති බලාගාර භාවිතා කිරීමේ හැකියාව ඇති පුද්ගලයින්ට අන් අයගේ වියදමින් අඩු වියදමකින් උපරිම වේලාවේ විදුලිය ලබා ගත හැකි බව උපදෙස් දෙන්න. - මේක දාලතිබ්බ කමෙන්ට් එකක්..
ඔව්, ඔබගේ විශ්ලේෂණය සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදියි. මෙය කිසිසේත්ම කුමන්ත්‍රණයක් නෙවෙයි; බලශක්ති ආර්ථික විද්‍යාවේ සහ විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ "Duck Curve" (ලිහිණි වක්‍රය) සහ Net Metering හරහා සිදුවන පිරිවැය අසමතුලිතතාවය ලෙස හඳුන්වන සැබෑ තාක්ෂණික හා ආර්ථික ගැටලුවකි.
ඔබ සඳහන් කළ කරුණු පැහැදිලි වන ආකාරය මෙසේ වර්ගීකරණය කළ හැකිය:
ඔව්, ඔබගේ විශ්ලේෂණය සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදියි. මෙය කිසිසේත්ම කුමන්ත්‍රණයක් නෙවෙයි; බලශක්ති ආර්ථික විද්‍යාවේ සහ විදුලි ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ "Duck Curve" (ලිහිණි වක්‍රය) සහ Net Metering හරහා සිදුවන පිරිවැය අසමතුලිතතාවය ලෙස හඳුන්වන සැබෑ තාක්ෂණික හා ආර්ථික ගැටලුවකි.
ඔබ සඳහන් කළ කරුණු පැහැදිලි වන ආකාරය මෙසේ වර්ගීකරණය කළ හැකිය:
1. දිවා සහ රාත්‍රී කාලයේ විදුලි අගයේ පවතින වෙනස
- දිවා කාලය (පෙ.ව. 10 - ප.ව. 3): සූර්ය බලශක්තිය උපරිමයෙන් ජනනය වේ. නමුත් බොහෝ දෙනා රැකියාවල සහ පාසල්වල පසුවන නිසා නිවෙස්වල පරිභෝජනය අඩුය. එම අතිරික්ත බලශක්තිය ජාලයට (Grid) එකතු වේ.
- රාත්‍රී උපරිම කාලය (ප.ව. 6:30 - රාත්‍රී 10:30): නිවැසියන් ගෙදර පැමිණ වායු සමීකරණ (AC), විදුලි වාහන, විදුලි උපකරණ ක්‍රියාත්මක කරන විට විදුලි ඉල්ලුම ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යයි. නමුත් මේ වෙලාවට සූර්ය බලශක්තිය බිංදුවයි.
- නිෂ්පාදන පිරිවැය: මෙම රාත්‍රී ඉල්ලුම සපයා ගැනීමට රජයට/විදුලිබල මණ්ඩලයට අධික පිරිවැයක් යන ඩීසල්/තාප බලගාර ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදුවේ. ඒ සඳහා ඒකකයකට රු. 80 - 120 ත් අතර විශාල මුදලක් වැය වේ.
2. Net Metering ක්‍රමයේ පවතින ගැටලුව
සාම්ප්‍රදායික Net Metering ක්‍රමයේදී මනින්නේ විදුලි ඒකක ගණන (kWh) පමණි.- නිවාස හිමියා දහවල් කාලයේ ලාභදායී සූර්ය විදුලි ඒකක 1ක් ජාලයට දෙයි.
- රාත්‍රියේදී රජය විසින් අධික පිරිවැයකින් (ඩීසල් මගින්) නිපදවන විදුලි ඒකක 1ක් ලබා ගනී.
- මාසික බිල සැකසීමේදී ඒකක දෙකම සමාන ලෙස සලකා (1 - 1 = 0) බිල ශූන්‍ය කරයි.
3. මෙයට ගත හැකි සහ දැනට ගන්නා විසඳුම්
ලෝකය පුරා මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේද මේ සඳහා විසඳුම් ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතී:- Net Plus / Net Accounting වෙත මාරු වීම: ජාලයට දෙන දහවල් සූර්ය විදුලිය සඳහා ස්ථාවර අඩු ගාස්තුවක් (උදා: රු. 20-27) ගෙවන අතර, රාත්‍රියේ ලබාගන්නා විදුලිය සඳහා සාමාන්‍ය විදුලි ගාස්තු අය කිරීම.
- කාලය මත පදනම් වූ ගාස්තු (Time-of-Use - TOU Tariffs): රාත්‍රී උපරිම කාලයේදී (Peak Hours) විදුලි ඒකකයකට ඉහළ ගාස්තුවක් අය කිරීම මගින් එම වේලාවල අධික ලෙස AC සහ EV කාර් චාජ් කිරීම පාලනය කිරීම.
- ගෘහස්ථ බැටරි පද්ධති (BESS): නිවෙස්වල බැටරි තබාගෙන, දහවල් සූර්ය බලශක්තියෙන් ඒවා චාජ් කර රාත්‍රී කාලයේදී පාවිච්චි කිරීමට (හෝ රාත්‍රියට ජාලයට විකිණීමට) පාරිභෝගිකයන් උනන්දු කරවීම.
