අපි සාමාන්‍ය ජීවිතේදී කොච්චර නම් වැරදි කරනවද?
සමහරවිට ටයිප් කරද්දී අකුරක් වැරදෙන්න පුළුවන්, වාහනේ එලවද්දී පාරක් වැරදෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේ වැරදීමකින් ලොකුම වුණොත් පොඩි අනතුරක් වෙයි.
හැබැයි ඔබ මොහොතකට හිතන්න, ඔබේ එක පොඩි අත්වැරදීමක් නිසා ඇසිපිය ගහන තත්පරයක් ඇතුළත, අදහාගන්න බැරි තරම් න්‍යෂ්ටික විකිරණ (Nuclear Radiation) ප්‍රමාණයක් ඔබේ මුළු ශරීරයම විනිවිදගෙන ගියොත් කොහොමද?
මේක විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයක කතාවක් නෙවෙයි. 1946 අවුරුද්දේ ඇමරිකාවේ හිටපු දක්ෂතම විද්‍යාඥයෙකුට සිද්ධ වුණු, ලෝක ඉතිහාසයේ දරුණුතම සහ බිහිසුණුම විද්‍යාත්මක අනතුරේ සැබෑ කතාවයි.
මේක ලෝකය පුරාම ප්‍රසිද්ධ වෙලා තියෙන්නේ "යක්ෂයාගේ ගෝලය" එහෙමත් නැත්නම් "The Demon Core" කියන අන්වර්ථ නාමයෙන්.
මරණය අරගෙන ආපු යකඩ බෝලය
කතාව පටන් ගන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසාන කාලයේදී. ඇමරිකාවේ 'ලොස් ඇලමොස්' (Los Alamos) කියන අතිශය රහසිගත පර්යේෂණාගාරයේ හිටපු විද්‍යාඥයෝ ලෝකයේ පළවෙනි පරමාණු බෝම්බය නිර්මාණය කරමින් හිටියා. ඔවුන් ජපානයට දාන්න පරමාණු බෝම්බ 3ක් හැදුවා.
පළවෙනි බෝම්බය (ටෙස්ට් එකක් විදිහට) ඇමරිකාවේ කාන්තාරයක පිපිරෙව්වා. දෙවෙනි සහ තුන්වෙනි බෝම්බ ජපානයේ හිරෝෂිමා සහ නාගසාකි නගර වලට දැම්මා.
හැබැයි ඔවුන් ළඟ 4 වෙනි බෝම්බයක් හදන්න අවශ්‍ය කරන ප්‍රධානම කොටසත් ඒ වෙද්දී ලෑස්ති කරලයි තිබුණේ. ඒ තමයි කිලෝග්‍රෑම් 6.2ක් බරැති, හරියටම ක්‍රිකට් බෝලයක් තරම් සයිස් එකේ "ප්ලූටෝනියම්-239" (Plutonium-239) වලින් හදපු ඝන ගෝලයක්.
ජපානය යටත් වුණු නිසා මේ 4 වෙනි බෝම්බය පාවිච්චි කරන්න අවශ්‍ය වුණේ නැහැ. ඒ නිසා මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය පර්යේෂණාගාරයේ ඉතුරු වුණා. විද්‍යාඥයෝ තීරණය කළා මේක පාවිච්චි කරලා අලුත් පර්යේෂණ කරන්න. හැබැයි ඔවුන් දැනගෙන හිටියේ නැහැ මේක ඇතුළේ නිදාගෙන ඉන්න යක්ෂයා කොයි වගේද කියලා.
මකරාගේ වලිගයෙන් ඇදීම (Tickling the Dragon's Tail)
විද්‍යාඥයින්ට ඕන වුණා මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය පිපිරෙන්න ආසන්නම තත්ත්වයට (Supercritical state) ගෙනල්ලා බලන්න.
මේක කරන්නේ කොහොමද? ඔවුන් මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වටේට, නියුට්‍රෝන (Neutrons) ආපහු පරාවර්තනය කරන ආවරණයක් ළං කරනවා. එතකොට ගෝලය ඇතුළේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාව වේගවත් වෙනවා. මේ ආවරණය ගෝලයට සම්පූර්ණයෙන්ම වැහුණොත්, ඇසිපිය ගහන සැණින් ඒකෙන් අතිවිශාල න්‍යෂ්ටික ශක්තියක් සහ විකිරණ පිටවෙනවා.
ඒ නිසා මේ පර්යේෂණය කරන්නේ ආවරණය ගෝලයට ඉතාමත් ළං කරලා, හැබැයි සම්පූර්ණයෙන්ම වහන්නේ නැතුව, මිලිමීටර් ගාණක හිඩැසක් තියලා ආපහු අයින් කරගන්න එකයි.
ලෝක ප්‍රකට භෞතික විද්‍යාඥ රිචඩ් ෆෙයින්මන් (Richard Feynman) මේ පර්යේෂණය දැකලා කිව්වේ "මේක හරියට නිදාගෙන ඉන්න මකරෙක්ගේ වලිගෙන් අදිනවා වගේ වැඩක්. පුංචි හරි වැරදීමක් වුණොත් මකරා ඇහැරිලා ඔක්කොම විනාශ වෙලා යාවි" කියලයි.
පළමු බිල්ල: හැරී ඩැග්ලියන්
1945 අගෝස්තු 21 වෙනිදා. 'හැරී ඩැග්ලියන්' කියන 24 හැවිරිදි තරුණ විද්‍යාඥයා මේ ගෝලය වටේට ටංස්ටන් කාබයිඩ් (Tungsten carbide) ගඩොල් එකින් එක තියමින් පර්යේෂණයක් කළා.
එකපාරටම ඔහුගේ අතින් එක ගඩොලක් ලිස්සලා ගිහින් අර ප්ලූටෝනියම් ගෝලය උඩට වැටුණා!
තත්පරයකින් දහසකින් පංගුවක් ඇතුළත මුළු කාමරයම "නිල් පාට" ආලෝකයකින් (Blue flash) පිරීගෙන ගියා. ඒකෙන් පිටවුණු විකිරණ කෙළින්ම හැරීගේ ඇඟ හරහා ගියා. ඔහු ඉක්මනින් ගඩොල අයින් කළත් ඒ වෙද්දී පරක්කු වැඩියි.
දවස් 25ක් තිස්සේ මුළු ඇඟම කුණුවෙලා, දරාගන්න බැරි වේදනාවකින් හැරී ඩැග්ලියන් රෝහල් ඇඳක මිය ගියා. මේ සිදුවීමෙන් පස්සේ තමයි මේකට "The Demon Core" කියන නම ලැබුණේ. හැබැයි විද්‍යාඥයෝ මේකෙන් පාඩමක් ඉගෙන ගත්තේ නැහැ.
අහංකාර බුද්ධිමතා: ලුවිස් ස්ලෝටින්
හැරීගේ මරණයෙන් මාස 9කට පස්සේ, මේ භයානක පර්යේෂණය භාරගත්තේ 'ලුවිස් ස්ලෝටින්' (Louis Slotin) කියන ප්‍රධාන විද්‍යාඥයා.
ස්ලෝටින් කියන්නේ අතිශය දක්ෂයෙක්, හැබැයි ටිකක් අහංකාර, තමන්ගේ දක්ෂකම ගැන ඕනෑවට වඩා විශ්වාස කරපු කෙනෙක්. ඔහු මේ පර්යේෂණය කළේ ජීන්ස් එකක් ඇඳලා, කව්බෝයි සපත්තු දාලා, හරිම සැහැල්ලුවෙන්.
ස්ලෝටින් මේ පර්යේෂණයට පාවිච්චි කළේ වෙනස් ක්‍රමයක්. ඔහු ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වටේට බෙරිලියම් (Beryllium) වලින් හදපු අර්ධ ගෝලාකාර ආවරණයක් (හරියට භාගෙට කපපු බෝලයක් වගේ) අතින් අල්ලගෙන ළං කළා.
මේ ආවරණය සම්පූර්ණයෙන්ම වැහෙන්න නොදී තියාගන්න, ආරක්ෂිත උපකරණ (Safety shims) පාවිච්චි කරන්න කියලා නීතියක් තිබුණා. හැබැයි ස්ලෝටින් ඒ නීතිය ගණන් ගත්තේ නැහැ. ඔහු කළේ, සාමාන්‍ය කඩෙන් ගත්තු "ෆ්ලැට්හෙඩ් ඉස්කුරුප්පු නියනක්" (Flathead Screwdriver) පාවිච්චි කරලා මේ කවරය භාගෙට ඇරගෙන ඉන්න එක!
ඔහු මේ භයානක සෙල්ලම හරියටම වාර 10කට වඩා කරලා අනිත් අයට පෙන්වලා තිබුණා.
1946 මැයි 21: මකරා ඇහැරෙයි!
එදා හවස 3:20 ට විතර ස්ලෝටින් තවත් විද්‍යාඥයින් 7 දෙනෙක්ට මේ පර්යේෂණය පෙන්වමින් හිටියා.
ඔහු අර ඉස්කුරුප්පු නියනෙන් කවරය උස්සගෙන, ටික ටික ප්ලූටෝනියම් ගෝලයට ළං කළා. එකපාරටම... ඉස්කුරුප්පු නියන ලිස්සුවා!
බෙරිලියම් කවරය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වහගෙන වැටුණා.
ඒ තත්පරයේදී ප්ලූටෝනියම් ගෝලය Supercritical තත්ත්වයට පත්වුණා. මුළු කාමරයම අන්ධ කරන තරම් දීප්තිමත් "නිල් පාට ආලෝකයකින්" පිරී ගියා. ඒකට විද්‍යාවේ කියන්නේ "Cherenkov Radiation" කියලා. අතිවිශාල තාප තරංගයක් (Heat wave) මුළු කාමරය පුරාම විහිදීගෙන ගියා.
කාමරයේ හිටපු අයට තමන්ගේ කට ඇතුළේ ඇඹුල්/යකඩ රහක් (Metallic taste) දැනෙන්න ගත්තා. (අධික විකිරණ ශරීරයට ඇතුළු වෙද්දී මෙහෙම වෙනවා).
ස්ලෝටින් තත්පරයකින් ආපහු ක්‍රියාත්මක වෙලා, තමන්ගේ අතින්ම අර වැටුණු කවරය විසිවෙලා යන්න ගැහුවා. ඒත් එක්කම නිල් එළිය නැවතුණා. ප්‍රතික්‍රියාව නතර වුණා.
හැබැයි ඒ තත්පරේට වෙන්න ඕන විනාශය වෙලා ඉවරයි.
වීරයෙකුගේ අවසන් දින 9
කාමරේ හිටපු ඔක්කොම අය බයෙන් ගැහෙද්දී, ස්ලෝටින් හුණු කූරක් අරගෙන අනිත් අයට කිව්වා "ඔයගොල්ලෝ හිටපු තැන් හරියටම බිම ලකුණු කරන්න" කියලා. ඔහු ඒක කළේ හැමෝටම කොච්චර විකිරණ ප්‍රමාණයක් වැදුණාද කියලා ගණනය කරන්න.
ඊටපස්සේ ඔහු තමන්ගේ මිතුරෙකුට හැරිලා කිව්වා, "Well, that does it" (හරි, දැන් ඔක්කොම ඉවරයි) කියලා. ඔහු දැනගෙන හිටියා තමන්ට වැදුණු විකිරණ ප්‍රමාණයෙන් බේරෙන්න කිසිම ක්‍රමයක් නැහැ කියලා.
ස්ලෝටින් තමන්ගේ අතින් කවරය විසි නොකරන්න, ඒ කාමරයේ හිටපු අනිත් 7 දෙනාමත් එදාම මැරෙනවා. ස්ලෝටින්ගේ ශරීරය ඉස්සරහා තිබුණු නිසා, ප්ලූටෝනියම් ගෝලයෙන් ආපු විකිරණ වලින් 90%ක්ම උරාගත්තේ ඔහුගේ ඇඟ. ඒ නිසා අනිත් 7 දෙනාගේ ජීවිත බේරුණා.
දවස් 9ක් තිස්සේ ස්ලෝටින්ගේ ශරීරයේ සෛල එකින් එක විනාශ වෙන්න ගත්තා. ඔහුගේ සම ගැලවිලා ගියා, අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියයන් දියවෙන්න ගත්තා. කිසිම වේදනානාශකයකට පාලනය කරන්න බැරි තරම් වේදනාවක් විඳලා 1946 මැයි 30 වෙනිදා ඔහු සදහටම ඇස් පියෙව්වා.
අවසාන තීරණය
මේ මරණයෙන් පස්සේ ඇමරිකානු රජය දැඩි තීරණයක් ගත්තා. එදායින් පස්සේ කිසිම දවසක මේ වගේ න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ මිනිස්සුන්ගේ "අත් වලින්" කරන්න තහනම් කළා. හැමදෙයක්ම කිලෝමීටර් ගාණක් ඈත ඉඳන් රිමෝට් කන්ට්‍රෝල් රොබෝ යන්ත්‍ර (Remote-controlled machines) හරහා විතරක් කරන්න නීති ගෙනාවා.
හැරී සහ ස්ලෝටින් කියන දක්ෂ විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාවම බිලිගත්තු මේ "Demon Core" එක, තවත් පර්යේෂණ වලට නොතියා සම්පූර්ණයෙන්ම උණු කරලා වෙනත් ආයුධයකට පාවිච්චි කළා.
දැන් ඔබට තේරෙනවා, මිනිසාගේ බුද්ධිය කොච්චර ඉහළ ගියත්, ස්වභාවධර්මයේ නීති ඉස්සරහා පොඩි හෝ අහංකාරකමක් පෙන්නුවොත් ඒකට ගෙවන්න වෙන වන්දිය කොච්චර දරුණුද කියලා. ලෝකයේ හිටපු බුද්ධිමත්ම මිනිස්සු ටිකක්, ලෝකයේ තියෙන භයානකම ආයුධය එක්ක සෙල්ලම් කළේ නිකම්ම නිකන් ඉස්කුරුප්පු නියනක් පාවිච්චි කරලා කියන එක අදහාගන්නත් අමාරුයි.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
SOURCE VERIFICATION
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. Atomic Heritage Foundation - "The Demon Core" (Verified: The 14-pound plutonium core, Harry Daghlian's incident in 1945, Louis Slotin's incident in 1946).
2. The New Yorker - "The Demon Core and the Strange Death of Louis Slotin" (Verified: Slotin's use of a flathead screwdriver to hold the beryllium hemispheres, the slip, the blue flash of Cherenkov radiation).
3. Science Alert - "The True Story of the 'Demon Core'" (Verified: The estimated radiation dose received by Slotin, his heroic act of removing the hemisphere to save the 7 other scientists in the room).
හැබැයි ඔබ මොහොතකට හිතන්න, ඔබේ එක පොඩි අත්වැරදීමක් නිසා ඇසිපිය ගහන තත්පරයක් ඇතුළත, අදහාගන්න බැරි තරම් න්‍යෂ්ටික විකිරණ (Nuclear Radiation) ප්‍රමාණයක් ඔබේ මුළු ශරීරයම විනිවිදගෙන ගියොත් කොහොමද?
මේක විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටයක කතාවක් නෙවෙයි. 1946 අවුරුද්දේ ඇමරිකාවේ හිටපු දක්ෂතම විද්‍යාඥයෙකුට සිද්ධ වුණු, ලෝක ඉතිහාසයේ දරුණුතම සහ බිහිසුණුම විද්‍යාත්මක අනතුරේ සැබෑ කතාවයි.
මේක ලෝකය පුරාම ප්‍රසිද්ධ වෙලා තියෙන්නේ "යක්ෂයාගේ ගෝලය" එහෙමත් නැත්නම් "The Demon Core" කියන අන්වර්ථ නාමයෙන්.
මරණය අරගෙන ආපු යකඩ බෝලය
කතාව පටන් ගන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධයේ අවසාන කාලයේදී. ඇමරිකාවේ 'ලොස් ඇලමොස්' (Los Alamos) කියන අතිශය රහසිගත පර්යේෂණාගාරයේ හිටපු විද්‍යාඥයෝ ලෝකයේ පළවෙනි පරමාණු බෝම්බය නිර්මාණය කරමින් හිටියා. ඔවුන් ජපානයට දාන්න පරමාණු බෝම්බ 3ක් හැදුවා.
පළවෙනි බෝම්බය (ටෙස්ට් එකක් විදිහට) ඇමරිකාවේ කාන්තාරයක පිපිරෙව්වා. දෙවෙනි සහ තුන්වෙනි බෝම්බ ජපානයේ හිරෝෂිමා සහ නාගසාකි නගර වලට දැම්මා.
හැබැයි ඔවුන් ළඟ 4 වෙනි බෝම්බයක් හදන්න අවශ්‍ය කරන ප්‍රධානම කොටසත් ඒ වෙද්දී ලෑස්ති කරලයි තිබුණේ. ඒ තමයි කිලෝග්‍රෑම් 6.2ක් බරැති, හරියටම ක්‍රිකට් බෝලයක් තරම් සයිස් එකේ "ප්ලූටෝනියම්-239" (Plutonium-239) වලින් හදපු ඝන ගෝලයක්.
ජපානය යටත් වුණු නිසා මේ 4 වෙනි බෝම්බය පාවිච්චි කරන්න අවශ්‍ය වුණේ නැහැ. ඒ නිසා මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය පර්යේෂණාගාරයේ ඉතුරු වුණා. විද්‍යාඥයෝ තීරණය කළා මේක පාවිච්චි කරලා අලුත් පර්යේෂණ කරන්න. හැබැයි ඔවුන් දැනගෙන හිටියේ නැහැ මේක ඇතුළේ නිදාගෙන ඉන්න යක්ෂයා කොයි වගේද කියලා.
මකරාගේ වලිගයෙන් ඇදීම (Tickling the Dragon's Tail)
විද්‍යාඥයින්ට ඕන වුණා මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය පිපිරෙන්න ආසන්නම තත්ත්වයට (Supercritical state) ගෙනල්ලා බලන්න.
මේක කරන්නේ කොහොමද? ඔවුන් මේ ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වටේට, නියුට්‍රෝන (Neutrons) ආපහු පරාවර්තනය කරන ආවරණයක් ළං කරනවා. එතකොට ගෝලය ඇතුළේ න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාව වේගවත් වෙනවා. මේ ආවරණය ගෝලයට සම්පූර්ණයෙන්ම වැහුණොත්, ඇසිපිය ගහන සැණින් ඒකෙන් අතිවිශාල න්‍යෂ්ටික ශක්තියක් සහ විකිරණ පිටවෙනවා.
ඒ නිසා මේ පර්යේෂණය කරන්නේ ආවරණය ගෝලයට ඉතාමත් ළං කරලා, හැබැයි සම්පූර්ණයෙන්ම වහන්නේ නැතුව, මිලිමීටර් ගාණක හිඩැසක් තියලා ආපහු අයින් කරගන්න එකයි.
ලෝක ප්‍රකට භෞතික විද්‍යාඥ රිචඩ් ෆෙයින්මන් (Richard Feynman) මේ පර්යේෂණය දැකලා කිව්වේ "මේක හරියට නිදාගෙන ඉන්න මකරෙක්ගේ වලිගෙන් අදිනවා වගේ වැඩක්. පුංචි හරි වැරදීමක් වුණොත් මකරා ඇහැරිලා ඔක්කොම විනාශ වෙලා යාවි" කියලයි.
පළමු බිල්ල: හැරී ඩැග්ලියන්
1945 අගෝස්තු 21 වෙනිදා. 'හැරී ඩැග්ලියන්' කියන 24 හැවිරිදි තරුණ විද්‍යාඥයා මේ ගෝලය වටේට ටංස්ටන් කාබයිඩ් (Tungsten carbide) ගඩොල් එකින් එක තියමින් පර්යේෂණයක් කළා.
එකපාරටම ඔහුගේ අතින් එක ගඩොලක් ලිස්සලා ගිහින් අර ප්ලූටෝනියම් ගෝලය උඩට වැටුණා!
තත්පරයකින් දහසකින් පංගුවක් ඇතුළත මුළු කාමරයම "නිල් පාට" ආලෝකයකින් (Blue flash) පිරීගෙන ගියා. ඒකෙන් පිටවුණු විකිරණ කෙළින්ම හැරීගේ ඇඟ හරහා ගියා. ඔහු ඉක්මනින් ගඩොල අයින් කළත් ඒ වෙද්දී පරක්කු වැඩියි.
දවස් 25ක් තිස්සේ මුළු ඇඟම කුණුවෙලා, දරාගන්න බැරි වේදනාවකින් හැරී ඩැග්ලියන් රෝහල් ඇඳක මිය ගියා. මේ සිදුවීමෙන් පස්සේ තමයි මේකට "The Demon Core" කියන නම ලැබුණේ. හැබැයි විද්‍යාඥයෝ මේකෙන් පාඩමක් ඉගෙන ගත්තේ නැහැ.
අහංකාර බුද්ධිමතා: ලුවිස් ස්ලෝටින්
හැරීගේ මරණයෙන් මාස 9කට පස්සේ, මේ භයානක පර්යේෂණය භාරගත්තේ 'ලුවිස් ස්ලෝටින්' (Louis Slotin) කියන ප්‍රධාන විද්‍යාඥයා.
ස්ලෝටින් කියන්නේ අතිශය දක්ෂයෙක්, හැබැයි ටිකක් අහංකාර, තමන්ගේ දක්ෂකම ගැන ඕනෑවට වඩා විශ්වාස කරපු කෙනෙක්. ඔහු මේ පර්යේෂණය කළේ ජීන්ස් එකක් ඇඳලා, කව්බෝයි සපත්තු දාලා, හරිම සැහැල්ලුවෙන්.
ස්ලෝටින් මේ පර්යේෂණයට පාවිච්චි කළේ වෙනස් ක්‍රමයක්. ඔහු ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වටේට බෙරිලියම් (Beryllium) වලින් හදපු අර්ධ ගෝලාකාර ආවරණයක් (හරියට භාගෙට කපපු බෝලයක් වගේ) අතින් අල්ලගෙන ළං කළා.
මේ ආවරණය සම්පූර්ණයෙන්ම වැහෙන්න නොදී තියාගන්න, ආරක්ෂිත උපකරණ (Safety shims) පාවිච්චි කරන්න කියලා නීතියක් තිබුණා. හැබැයි ස්ලෝටින් ඒ නීතිය ගණන් ගත්තේ නැහැ. ඔහු කළේ, සාමාන්‍ය කඩෙන් ගත්තු "ෆ්ලැට්හෙඩ් ඉස්කුරුප්පු නියනක්" (Flathead Screwdriver) පාවිච්චි කරලා මේ කවරය භාගෙට ඇරගෙන ඉන්න එක!
ඔහු මේ භයානක සෙල්ලම හරියටම වාර 10කට වඩා කරලා අනිත් අයට පෙන්වලා තිබුණා.
1946 මැයි 21: මකරා ඇහැරෙයි!
එදා හවස 3:20 ට විතර ස්ලෝටින් තවත් විද්‍යාඥයින් 7 දෙනෙක්ට මේ පර්යේෂණය පෙන්වමින් හිටියා.
ඔහු අර ඉස්කුරුප්පු නියනෙන් කවරය උස්සගෙන, ටික ටික ප්ලූටෝනියම් ගෝලයට ළං කළා. එකපාරටම... ඉස්කුරුප්පු නියන ලිස්සුවා!
බෙරිලියම් කවරය සම්පූර්ණයෙන්ම ප්ලූටෝනියම් ගෝලය වහගෙන වැටුණා.
ඒ තත්පරයේදී ප්ලූටෝනියම් ගෝලය Supercritical තත්ත්වයට පත්වුණා. මුළු කාමරයම අන්ධ කරන තරම් දීප්තිමත් "නිල් පාට ආලෝකයකින්" පිරී ගියා. ඒකට විද්‍යාවේ කියන්නේ "Cherenkov Radiation" කියලා. අතිවිශාල තාප තරංගයක් (Heat wave) මුළු කාමරය පුරාම විහිදීගෙන ගියා.
කාමරයේ හිටපු අයට තමන්ගේ කට ඇතුළේ ඇඹුල්/යකඩ රහක් (Metallic taste) දැනෙන්න ගත්තා. (අධික විකිරණ ශරීරයට ඇතුළු වෙද්දී මෙහෙම වෙනවා).
ස්ලෝටින් තත්පරයකින් ආපහු ක්‍රියාත්මක වෙලා, තමන්ගේ අතින්ම අර වැටුණු කවරය විසිවෙලා යන්න ගැහුවා. ඒත් එක්කම නිල් එළිය නැවතුණා. ප්‍රතික්‍රියාව නතර වුණා.
හැබැයි ඒ තත්පරේට වෙන්න ඕන විනාශය වෙලා ඉවරයි.
වීරයෙකුගේ අවසන් දින 9
කාමරේ හිටපු ඔක්කොම අය බයෙන් ගැහෙද්දී, ස්ලෝටින් හුණු කූරක් අරගෙන අනිත් අයට කිව්වා "ඔයගොල්ලෝ හිටපු තැන් හරියටම බිම ලකුණු කරන්න" කියලා. ඔහු ඒක කළේ හැමෝටම කොච්චර විකිරණ ප්‍රමාණයක් වැදුණාද කියලා ගණනය කරන්න.
ඊටපස්සේ ඔහු තමන්ගේ මිතුරෙකුට හැරිලා කිව්වා, "Well, that does it" (හරි, දැන් ඔක්කොම ඉවරයි) කියලා. ඔහු දැනගෙන හිටියා තමන්ට වැදුණු විකිරණ ප්‍රමාණයෙන් බේරෙන්න කිසිම ක්‍රමයක් නැහැ කියලා.
ස්ලෝටින් තමන්ගේ අතින් කවරය විසි නොකරන්න, ඒ කාමරයේ හිටපු අනිත් 7 දෙනාමත් එදාම මැරෙනවා. ස්ලෝටින්ගේ ශරීරය ඉස්සරහා තිබුණු නිසා, ප්ලූටෝනියම් ගෝලයෙන් ආපු විකිරණ වලින් 90%ක්ම උරාගත්තේ ඔහුගේ ඇඟ. ඒ නිසා අනිත් 7 දෙනාගේ ජීවිත බේරුණා.
දවස් 9ක් තිස්සේ ස්ලෝටින්ගේ ශරීරයේ සෛල එකින් එක විනාශ වෙන්න ගත්තා. ඔහුගේ සම ගැලවිලා ගියා, අභ්‍යන්තර ඉන්ද්‍රියයන් දියවෙන්න ගත්තා. කිසිම වේදනානාශකයකට පාලනය කරන්න බැරි තරම් වේදනාවක් විඳලා 1946 මැයි 30 වෙනිදා ඔහු සදහටම ඇස් පියෙව්වා.
අවසාන තීරණය
මේ මරණයෙන් පස්සේ ඇමරිකානු රජය දැඩි තීරණයක් ගත්තා. එදායින් පස්සේ කිසිම දවසක මේ වගේ න්‍යෂ්ටික පර්යේෂණ මිනිස්සුන්ගේ "අත් වලින්" කරන්න තහනම් කළා. හැමදෙයක්ම කිලෝමීටර් ගාණක් ඈත ඉඳන් රිමෝට් කන්ට්‍රෝල් රොබෝ යන්ත්‍ර (Remote-controlled machines) හරහා විතරක් කරන්න නීති ගෙනාවා.
හැරී සහ ස්ලෝටින් කියන දක්ෂ විද්‍යාඥයින් දෙදෙනාවම බිලිගත්තු මේ "Demon Core" එක, තවත් පර්යේෂණ වලට නොතියා සම්පූර්ණයෙන්ම උණු කරලා වෙනත් ආයුධයකට පාවිච්චි කළා.
දැන් ඔබට තේරෙනවා, මිනිසාගේ බුද්ධිය කොච්චර ඉහළ ගියත්, ස්වභාවධර්මයේ නීති ඉස්සරහා පොඩි හෝ අහංකාරකමක් පෙන්නුවොත් ඒකට ගෙවන්න වෙන වන්දිය කොච්චර දරුණුද කියලා. ලෝකයේ හිටපු බුද්ධිමත්ම මිනිස්සු ටිකක්, ලෝකයේ තියෙන භයානකම ආයුධය එක්ක සෙල්ලම් කළේ නිකම්ම නිකන් ඉස්කුරුප්පු නියනක් පාවිච්චි කරලා කියන එක අදහාගන්නත් අමාරුයි.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
SOURCE VERIFICATION━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. Atomic Heritage Foundation - "The Demon Core" (Verified: The 14-pound plutonium core, Harry Daghlian's incident in 1945, Louis Slotin's incident in 1946).
2. The New Yorker - "The Demon Core and the Strange Death of Louis Slotin" (Verified: Slotin's use of a flathead screwdriver to hold the beryllium hemispheres, the slip, the blue flash of Cherenkov radiation).
3. Science Alert - "The True Story of the 'Demon Core'" (Verified: The estimated radiation dose received by Slotin, his heroic act of removing the hemisphere to save the 7 other scientists in the room).
Last edited:
