මට තෙරෙන විදියට සත්වයෙක් මරුනයින් පස්සේ එතනින් එහාට පැවැත්මක් නැහැ. මනස සහ මොලය අතර ඍජු සම්බන්දයක් තියෙනවා. එක පර්යේෂණ වලින් ඔප්පු වෙලා තියෙනවා. ඒ නිසා මොලය මැරුනහම මනසක් නැහැ කියල හිතන්න පුළුවන්. බොහොම සරල කාරණයක්.
කොටින්ම අපි පොඩ්ඩක් විවේක ගත්තහම (නිදාගන්නකොට), මනස අතුරුදහන්. අපි අයෙත් නැගිටිනකොට, අපි අපිමයි කියල හිතෙන්නේ අපේ මතකය අවදිවීම නිසා.
ආගම ගත්තොත්, හැම ආගමකම පොදු ලක්ෂණ තියෙනවා
(1) ආගමින් ඉගැන්වෙන දේ තුල එකිනෙකට පරස්පර මතවාද තිබීම, ( උදාහරණ: එක සිද්දියකට මතවාදය ආදේශ කරන කරනකොට එක වලංගු නොවීම හෝ තේරුමක් නැතිවීම).
උදාහරණ :සිංහයෙක් සත්තු මරණ එක පවක්ද? ඒසේ නම් සිංහයාට ඇති විකල්ප මොනවද? මිනිසෙක් මරණ එක සහ මදුරුවෙක් මරණ එක එක සමාන පවක්ද? එහෙම නැතිනම් පවේ ප්රමාණය තීරණය කරන්නේ කුමන theory එක අනුවද?.
(2) විස්වාස කරන දේ හරිහෝ වැරදි හෝ එම මතවාද සත්යයයි දැඩිසේ එල්බගෙන සිටීම. ගොඩක් දෙනෙක් කරන්නේ අලුත් මතවාද නර්මාණය කරන එක මේ පරස්පර තේරුම් ගැනීමට.
(3) එම කරුණු වලට ප්රබල සාක්ෂි නොතිබීම
(4) ආගම් කාලයත් සමග තහවුරු නොවීම, ශක්තිමත් නොවීම.
කොටින්ම අපි පොඩ්ඩක් විවේක ගත්තහම (නිදාගන්නකොට), මනස අතුරුදහන්. අපි අයෙත් නැගිටිනකොට, අපි අපිමයි කියල හිතෙන්නේ අපේ මතකය අවදිවීම නිසා.
ආගම ගත්තොත්, හැම ආගමකම පොදු ලක්ෂණ තියෙනවා
(1) ආගමින් ඉගැන්වෙන දේ තුල එකිනෙකට පරස්පර මතවාද තිබීම, ( උදාහරණ: එක සිද්දියකට මතවාදය ආදේශ කරන කරනකොට එක වලංගු නොවීම හෝ තේරුමක් නැතිවීම).
උදාහරණ :සිංහයෙක් සත්තු මරණ එක පවක්ද? ඒසේ නම් සිංහයාට ඇති විකල්ප මොනවද? මිනිසෙක් මරණ එක සහ මදුරුවෙක් මරණ එක එක සමාන පවක්ද? එහෙම නැතිනම් පවේ ප්රමාණය තීරණය කරන්නේ කුමන theory එක අනුවද?.
(2) විස්වාස කරන දේ හරිහෝ වැරදි හෝ එම මතවාද සත්යයයි දැඩිසේ එල්බගෙන සිටීම. ගොඩක් දෙනෙක් කරන්නේ අලුත් මතවාද නර්මාණය කරන එක මේ පරස්පර තේරුම් ගැනීමට.
(3) එම කරුණු වලට ප්රබල සාක්ෂි නොතිබීම
(4) ආගම් කාලයත් සමග තහවුරු නොවීම, ශක්තිමත් නොවීම.